Interpelacja w sprawie oszustw dokonywanych przy użyciu systemu BLIK

Interpelacja w sprawie oszustw dokonywanych przy użyciu systemu BLIK Interpelacja nr 13460 do ministra finansów i gospodarki, ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie oszustw dokonywanych przy użyciu systemu BLIK Zgłaszający: Robert Warwas, Wioletta Maria Kulpa, Lidia Czechak, Bogumiła Olbryś Data wpływu: 06-11-2025 Szanowni Panowie Ministrowie, system BLIK stał się w Polsce jednym z najpopularniejszych sposobów dokonywania płatności mobilnych, ciesząc się dużym zaufaniem obywateli. Jednocześnie w ostatnich latach obserwujemy wzrost liczby zgłoszeń dotyczących oszustw przy użyciu tego systemu, które skutkują utratą środków finansowych przez osoby fizyczne. W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Ile zgłoszeń dotyczących oszustw na BLIKA wpłynęło do instytucji państwowych i banków w ciągu ostatnich dwóch lat? 2. Jaka była łączna kwota utraconych środków w wyniku oszustw na BLIKA we wskazanym 2-letnim okresie? 3. Jakie działania są podejmowane obecnie w celu zapobiegania oszustwom z wykorzystaniem systemu BLIK? 4. Czy są planowane nowe regulacje, kampanie edukacyjne lub mechanizmy technologiczne zwiększające bezpieczeństwo użytkowników? Z poważaniem Robert Warwas

Odpowiedź na interpelację w sprawie oszustw dokonywanych przy użyciu systemu BLIK Odpowiedź na interpelację nr 13460 w sprawie oszustw dokonywanych przy użyciu systemu BLIK Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 02-12-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 13460 Pana Posła Roberta Warwasa oraz grupy Posłów [1] w sprawie oszustw dokonywanych przy użyciu systemu BLIK , z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie przekazuję informacje, pozostające w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Na wstępie należy zauważyć, że inicjowanie i podejmowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, a także współpraca w ww. obszarze z partnerami zewnętrznymi, stanowi ustawowe zadanie Policji, co znalazło odzwierciedlenie w Priorytetach Komendanta Głównego Policji na lata 2021-2025 [2] . W ramach realizacji Priorytetów KGP na szczególną uwagę zasługują zadania, polegające na dostosowaniu działań profilaktycznych Policji do występujących zagrożeń społecznych, w tym w obszarze cyberbezpieczeństwa. Odnosząc się do pytania dotyczącego liczby zgłoszeń oszustw na BLIKA, uprzejmie informuję, że Policja identyfikuje szereg kategorii czynów zabronionych związanych z nieuprawnionym użyciem systemu płatności międzybankowej BLIK (SPM BLIK). Wykorzystanie przedmiotowego systemu do działań przestępczych może obejmować różne zachowania związane z wieloma rodzajami transakcji. Przestępczość dotycząca systemu płatności BLIK ma charakter dynamiczny i jest silnie powiązana z ogólnymi trendami cyberprzestępczości. Mimo że nie występuje jeden dominujący sposób postępowania sprawców przestępstw w tym obszarze , w zdecydowanej większości przypadków posługują się oni metodami polegającymi na podszywaniu się pod inne osoby oraz stosowaniu technik socjotechnicznych w celu wyłudzenia kodu BLIK lub danych logowania. W nawiązaniu do zagadnień dotyczących zapobiegania oszustwom z wykorzystaniem systemu BLIK, jak również kampanii edukacyjnych lub mechanizmów technologicznych zwiększających bezpieczeństwo użytkowników, należy wskazać, że problematyka przeciwdziałania oszustwom oraz bezpieczeństwa w cyberprzestrzeni jest jedną z wiodących w działaniach profilaktycznych Policji. Podejmowane działania w szczególności polegają na uświadamianiu zagrożeń oraz zapoznawaniu użytkowników omawianego systemu ze sposobami działania sprawców oszustw, także tych wynikających z rozwoju technologii informatycznych. W odniesieniu do kwestii dotyczącej aktywności profilaktycznej Policji należy wskazać, że w 2024 r. policjanci zrealizowali 583 inicjatywy profilaktyczne w obszarze dotyczącym cyberzagrożeń, w tym 26 834 spotkania, w których uczestniczyło 709 897 osób. Do najważniejszych projektów należą m.in.: kampania społeczna „#ZnamTeNumery”, promująca zasadę ostrożnego zachowania wobec nieznanych połączeń oraz weryfikacji tożsamości rozmówców. Celem ww. inicjatywy jest wypracowanie łatwego i zrozumiałego algorytmu zachowań w sytuacji potencjalnego zagrożenia oszustwem; współpraca z mediami oraz organizacjami pozarządowymi w zakresie tworzenia materiałów edukacyjnych z zakresu bezpiecznego korzystania z usług elektronicznych; działania informacyjno-edukacyjne „Cyberbank 3.0”, których głównym celem jest rozpowszechnienie zasad bezpiecznego korzystania z bankowości elektronicznej oraz popularyzacja wiedzy na temat inwestowania i świadomego zaciągania zobowiązań za pośrednictwem Internetu; przedsięwzięcie „Cyberdojrzali. Bądź mądrzejszy od oszusta”, skierowane do osób starszych, obejmujące cykliczne webinary o zagrożeniach finansowych zarówno w Internecie, jak i w realnym świecie. Ponadto w październiku 2024 r. zostało zawarte Porozumienie o współpracy pomiędzy Komendantem Głównym Policji a Powszechnym Zakładem Ubezpieczeń S.A. z zakresu cyberbezpieczeństwa , którego celem jest dotarcie do osób dorosłych, jak również dzieci i młodzieży o różnym poziomie edukacji cyfrowej, dostarczenie im aktualnej oraz praktycznej wiedzy na temat gotowych skryptów zachowań, jak przeciwdziałać zagrożeniom w przestrzeni cyfrowej. Dodatkowo Policja podejmuje współpracę z instytucjami finansowymi oraz operatorami systemów płatniczych. Przykładem powyższego są wspólne przedsięwzięcia realizowane ze Związkiem Banków Polskich, sektorem bankowym oraz Urzędem Komisji Nadzoru Finansowego i Generalnym Inspektorem Informacji Finansowej. Działania funkcjonariuszy Policji polegają na: współpracy z FinCERT.pl - Bankowym Centrum Cyberbezpieczeństwa Związku Banków Polskich, która obejmuje bieżącą wymianę informacji o nowych metodach działania sprawców, publikację ostrzeżeń oraz opracowywanie materiałów edukacyjnych dla klientów banków; udziale w seminariach i szkoleniach realizowanych w ramach projektu Centrum Edukacji dla Uczestników Rynku – CEDUR, w tym dotyczących manipulacji finansowych, socjotechniki, cyberzagrożeń oraz bezpieczeństwa płatności internetowych, mających na celu podnoszenie świadomości społecznej; realizacji kampanii edukacyjnych, w tym wspólnych inicjatyw z sektorem bankowym i instytucjami publicznymi, skierowanych do użytkowników Internetu oraz osób narażonych na oszustwa; uczestnictwie w pracach Komitetu Bezpieczeństwa Finansowego przy Ministerstwie Finansów, odpowiedzialnym za opracowanie i wdrażanie nowych rozwiązań wzmacniających bezpieczeństwo systemu finansowego w zakresie zasad autoryzacji transakcji i platform antyfraudowych; współpracy z Krajową Izbą Rozliczeniową i Związkiem Banków Polskich w zakresie centralizacji zapytań organów ścigania oraz wykorzystywania danych analizowanych w ramach Sektorowego Centrum Usług AML, ułatwiających wykrywanie przestępstw i analizę schematów oszustw; współpracy z departamentem bezpieczeństwa operatora SPM BLIK w zakresie szkolenia policjantów obejmującego mechanizmy działania usługi, scenariusze ataków oraz zasady pozyskiwania informacji do celów dowodowych. Ponadto wspólnie z ww. partnerem Policja realizuje projekt „TEKLA”, którego celem jest budowa trwałej sieci współpracy międzyinstytucjonalnej oraz wypracowanie nowych metod zapobiegania oszustwom i ochrony środków finansowych. Przedstawiając powyższe warto zauważyć, że wszystkie opisane działania – operacyjne, analityczne i edukacyjne - tworzą spójny system przeciwdziałania oszustwom z wykorzystaniem płatności mobilnych. Policja, korzystając z własnych kompetencji oraz współpracy z instytucjami finansowymi i administracją publiczną, realizuje kompleksowe działania, mające na celu zarówno ograniczenie liczby przestępstw, jak i zwiększenie bezpieczeństwa użytkowników systemu BLIK. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Pani Poseł Wioletty Marii Kulpy, Pani Poseł Lidii Czechak i Pani Poseł Bogumiły Olbryś. [2] Dalej: „Priorytety KGP”.