Interpelacja w sprawie monitoringu w szkolnych pomieszczeniach sanitarnohigienicznych

Interpelacja w sprawie monitoringu w szkolnych pomieszczeniach sanitarnohigienicznych Interpelacja nr 1337 do ministra edukacji w sprawie monitoringu w szkolnych pomieszczeniach sanitarnohigienicznych Zgłaszający: Ewa Schädler, Izabela Bodnar, Agnieszka Buczyńska, Adam Gomoła, Rafał Kasprzyk, Michał Kobosko, Adam Luboński, Maja Ewa Nowak, Barbara Okuła, Łukasz Osmalak, Norbert Pietrykowski, Piotr Paweł Strach, Wioleta Tomczak, Kamil Wnuk, Tomasz Zimoch, Paweł Zalewski Data wpływu: 05-02-2024 Szanowna Pani Ministro, zgodnie z art. 108a ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 900, z późn. zm.) szkoła, w szczegółowo określonym trybie, ma prawo wprowadzić nadzór w szkole poprzez urządzenia rejestrujące obraz celem zapewnienia bezpieczeństwa osób uczących się. Art. 108a ust. 3 wskazuje miejsca, których monitoring wizyjny nie może obejmować, czyli m.in. pomieszczeń sanitarnohigienicznych, którymi, zgodnie z § 76 ust. 1 zd. drugie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), są: łaźnie, sauny, natryski, łazienki, ustępy, umywalnie, szatnie, przebieralnie, pralnie, pomieszczenia higieny osobistej kobiet, jak też pomieszczenia służące do odkażania, oczyszczania oraz suszenia odzieży i obuwia, a także przechowywania sprzętu do utrzymania czystości. Zgodnie z brzmieniem art. 108a ust. 3 in fine można - na zasadzie wyjątku – wprowadzić monitoring w takich miejscach, gdy stosowanie monitoringu w tych pomieszczeniach jest niezbędne ze względu na istniejące zagrożenie dla realizacji celu określonego w ust. 1 i nie naruszy to godności oraz innych dóbr osobistych uczniów, pracowników i innych osób, w szczególności zostaną zastosowane techniki uniemożliwiające rozpoznanie przebywających w tych pomieszczeniach osób. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania: 1. Czy stosowanie monitoringu w pomieszczeniach wskazanych powyżej, tj. toaletach, natryskach, szatniach czy umywalniach, jest zgodne z prawem powszechnie obowiązującym, w tym z art. 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku, tj. z konstytucyjną nienaruszalnością przyrodzonej godności człowieka? 2. W jakim celu w miejscach, w których założenie monitoringu w sposób nadzwyczaj oczywisty uwłacza godności człowieka, tj. w toaletach lub szatniach, mają być one instalowane, skoro przepis wskazuje na uniemożliwienie rozpoznania przebywających w tym pomieszczeniu osób, jeśli bezpośrednim celem monitoringu jest zapewnienie bezpieczeństwa, także celem późniejszego rozpoznania sprawców konkretnego zdarzenia? Z wyrazami szacunku Ewa Schädler Posłanka na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Odpowiedź na interpelację w sprawie monitoringu w szkolnych pomieszczeniach sanitarnohigienicznych Odpowiedź na interpelację nr 1337 w sprawie monitoringu w szkolnych pomieszczeniach sanitarnohigienicznych Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz Warszawa, 28-02-2024 Szanowny Panie Marszałku, ustawa o ochronie danych osobowych powstała z konieczności zapewnienia stosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE. Od 25 maja 2018 r. polskie przepisy musiały zapewniać skuteczne stosowanie przepisów ww. rozporządzenia, nie powielając jego rozwiązań ani nie będąc z nim sprzecznymi. Przed powyższą datą kwestie monitoringu szkolnego nie były w żaden sposób uregulowane, choć potrzeba była szczególnie widoczna, biorąc pod uwagę powszechność jego stosowania (np. w wyniku realizacji Rządowego programu wspierania w latach 2007–2009 organów prowadzących w zapewnieniu bezpiecznych warunków nauki, wychowania i opieki w publicznych szkołach i placówkach "Monitoring wizyjny w szkołach i placówkach" w systemy monitoringu wizyjnego wyposażono 4912 szkół i placówek w całym kraju). Dopiero art. 154 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych [1] wprowadził podstawę ustawową do stosowania przez publiczne szkoły i placówki systemu oświaty środków technicznych umożliwiających rejestrację obrazu – monitoringu wizyjnego. Rozwiązania wprowadzone art. 108 a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe [2] czytelnie określają przesłanki konieczne do wprowadzenia monitoringu do szkoły. Wzrost ryzyka różnego rodzaju zagrożeń pojawiających się w środowiskach dzieci i młodzieży jest istotny, ale tym bardziej władze szkoły nie powinny postrzegać wprowadzenia monitoringu jako narzędzia zastępującego inne z katalogu działań zmierzających do zapewnienia bezpieczeństwa uczniów i pracowników szkoły. Wprowadzenie szczególnego nadzoru nad pomieszczeniami szkoły lub placówki lub terenem wokół szkoły lub placówki w postaci środków technicznych umożliwiających rejestrację obrazu powinno odbyć się na podstawie oceny i adekwatności jego wprowadzenia jako metody zapewnienia bezpieczeństwa uczniom, nauczycielom i ochrony mienia szkoły. Elementem oceny powinna być diagnoza potrzeb i celowości oraz prognoza jego skuteczności jako alternatywy do podejmowanych innych działań zapewniających bezpieczeństwo. Co do zasady monitoring nie obejmuje pomieszczeń, w których odbywają się zajęcia z uczniami, przeznaczonych do odpoczynku i rekreacji pracowników, pomieszczeń sanitarnohigienicznych, gabinetów, szatni i przebieralni. Wyjątkiem od powyższej reguły jest zaistnienie faktycznego związku pomiędzy niezbędnością zastosowania monitoringu w tych pomieszczeniach, a zaistniałym zagrożeniem bezpieczeństwa. Także i w tym przypadku koniecznie musi zaistnieć warunek nienaruszalności godności oraz innych dóbr osobistych uczniów, pracowników i innych osób, a w szczególności powinny być zastosowane techniki uniemożliwiające rozpoznanie przebywających w tych pomieszczeniach osób. Zatem, aby w pomieszczeniach sanitarnohigienicznych (które w różnych szkołach mogą mieć różną wewnętrzną organizację, układ, wyposażenie, itp.) nastąpiło wprowadzenie monitoringu, szkoła musi spełnić jednocześnie szereg warunków: niebezpieczne zdarzenia miały tam miejsce; inne zastosowane metody zapewnienia nadzoru i bezpieczeństwa okazały się niewystarczające i nieskuteczne; monitoring jest niezbędny do zapewnienia tam bezpieczeństwa; zgodę wyraził organ prowadzący szkołę; przeprowadzono konsultacje z radą pedagogiczną, radą rodziców i samorządem uczniowskim; monitoring nie narusza godności oraz innych dóbr osobistych uczniów, w tym zastosowane techniki uniemożliwiają rozpoznanie osób; uczniowie i pracownicy szkoły zostali poinformowani o założeniu monitoringu; każde monitorowane pomieszczenie wraz z terenem objętym zasięgiem kamer jest oznaczone odpowiednio widocznymi i czytelnymi znakami graficznymi lub dźwiękowymi. Istotą ww. przepisu jest zatem pozyskanie wiedzy czy w pomieszczeniach sanitarnohigienicznych dochodzi w czasie rzeczywistym do działań zagrażających zdrowiu i życiu uczniów, natychmiastowa interwencja oraz informacja zwrotna czy dane zdarzenie w ogóle miało miejsce. Jednocześnie Ministerstwo Edukacji i Nauki zbada zastosowanie tego przepisu przez szkoły i placówki, aby podjąć odpowiednie działania oraz podda przepis analizie prawnej. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz Podsekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2018 r. poz. 1000. [2] Dz. U. z 2023 r. poz. 900, z późn. zm.