Interpelacja nr 13362

do ministra cyfryzacji, ministra finansów i gospodarki, ministra funduszy i polityki regionalnej

w sprawie planowanego zakupu satelitów telekomunikacyjnych w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz udziału Polski w programie IRIS(2)

Zgłaszający: Krzysztof Bosak, Michał Wawer, Karina Anna Bosak, Witold Tumanowicz

Data wpływu: 03-11-2025

Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam interpelację w sprawie decyzji o przeznaczeniu kwoty 2 mld zł ze środków Krajowego Planu Odbudowy (KPO) na zakup sześciu satelitów telekomunikacyjnych.

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej w dniu 11 września 2025 r. zakupione satelity miałyby zostać włączone do unijnego programu IRIS² (Infrastructure for Resilience, Interconnectivity and Security by Satellite) mającego na celu budowę bezpiecznej europejskiej konstelacji satelitarnej. Decyzja ta, o ogromnym znaczeniu strategicznym i finansowym, została ogłoszona w sposób nagły, bez wcześniejszej debaty publicznej oraz, co najistotniejsze, bez przedstawienia opinii publicznej jakichkolwiek analiz czy dokumentów strategicznych, które uzasadniałyby potrzebę zakupu dokładnie sześciu satelitów o nieokreślonych publicznie parametrach. Rodzi to uzasadnione podejrzenia, że jest to działanie doraźne, podyktowane koniecznością szybkiego wydatkowania środków z KPO, z pominięciem kluczowego interesu państwa, jakim jest rozwój i wzmacnianie krajowego sektora kosmicznego.

Polski przemysł kosmiczny, posiadający już dziś znaczące kompetencje w obszarze budowy platform satelitarnych, komponentów, oprogramowania czy stacji naziemnych, został w całym procesie całkowicie pominięty. Nie przeprowadzono odpowiednich konsultacji, co stoi w sprzeczności z deklaracjami rządu o wspieraniu innowacyjności i budowie polskiego potencjału technologicznego. Zamiast tego mamy do czynienia z perspektywą transferu gigantycznych środków publicznych do zagranicznych podmiotów, głównie z Francji, Hiszpanii i Niemiec, które są głównymi beneficjentami programu IRIS².

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Na podstawie jakich konkretnie dokumentów analitycznych, strategicznych lub planistycznych, przyjętych przez Radę Ministrów lub poszczególne resorty w ciągu ostatnich 24 miesięcy, została podjęta decyzja o konieczności zakupu satelitów telekomunikacyjnych dla Polski? Proszę o wskazanie nazw tych dokumentów, dat ich przyjęcia oraz przytoczenie kluczowych fragmentów uzasadniających ten kierunek działań.
2. Czy z ww. dokumentów wynika zapotrzebowanie na dokładnie sześć satelitów? Jeżeli tak, jakie konkretne parametry techniczne i operacyjne dla tych jednostek zostały w nich zdefiniowane?
3. Czy jakikolwiek dokument strategiczny Rzeczypospolitej Polskiej rekomenduje przekazanie zakupionych ze środków narodowych satelitów do konstelacji zarządzanej na poziomie unijnym, takiej jak IRIS²?
4. Proszę o przedstawienie szczegółowego kalendarium spotkań i konsultacji międzyresortowych dotyczących projektu zakupu satelitów w ramach rewizji KPO.
5. Czy Ministerstwo Obrony Narodowej, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji lub Ministerstwo Spraw Zagranicznych brało udział w procesie decyzyjnym od samego początku? Proszę o informację, kiedy formalnie poinformowano te resorty o planowanym zakupie, oraz o przedstawienie ich oficjalnych opinii i stanowisk w tej sprawie.
6. Czy przed ogłoszeniem decyzji o zakupie satelitów przeprowadzono jakiekolwiek konsultacje, spotkania lub analizy z udziałem polskich przedsiębiorstw z sektora kosmicznego? Proszę o podanie dat ewentualnych spotkań i listy uczestniczących w nich podmiotów.
7. Czy strona rządowa posiada analizę potencjału polskiego przemysłu w zakresie udziału w łańcuchu dostaw dla programu IRIS² lub dla satelitów, które mają zostać zakupione? Jakie konkretnie komponenty, systemy lub usługi, według tej analizy, mogłyby dostarczyć polskie firmy?
8. Jaki procent z kwoty 2 mld zł przeznaczonej na zakup zostanie zakontraktowany bezpośrednio u polskich podmiotów gospodarczych? Czy w negocjacjach z potencjalnymi zagranicznymi dostawcami postawiono warunek szerokiego włączenia polskich firm do łańcucha dostaw w ramach offsetu lub polonizacji technologii?
9. Na jakiej podstawie oszacowano koszt zakupu sześciu satelitów na kwotę 2 mld zł? Proszę o informację, od ilu i od jakich konkretnie podmiotów (krajowych i zagranicznych) zebrano oferty lub przeprowadzono wstępne badanie rynku (rozeznanie cenowe)?
10. Czy równolegle do planowanego transferu środków finansowych za granicę w celu zakupu gotowych produktów rząd planuje uruchomienie narodowego programu rozwoju technologii satelitarnych, który w perspektywie 5–10 lat zapewniłby Polsce zdolność do budowy własnych satelitów telekomunikacyjnych? Jakie środki finansowe zostały na ten cel zabezpieczone w budżecie państwa na najbliższe lata?
11. Program IRIS² jest realizowany od kilku lat przez konsorcjum firm z Europy Zachodniej. Proszę o wskazanie, ile polskich podmiotów (firm, instytutów badawczych) zostało do tej pory zaangażowanych w ten program. Jaka jest łączna wartość kontraktów pozyskanych przez polskie podmioty i jaki stanowi to procent w całości budżetu programu IRIS²?
12. Jakie konkretne działania dyplomatyczne i administracyjne podjął polski rząd od początku trwania programu IRIS², aby zapewnić w nim jak najszerszy udział polskiego przemysłu i polskiej nauki?

Z wyrazami szacunku

Krzysztof Bosak