Interpelacja w sprawie rozważenia wyrównania obciążeń fiskalnych OSP i PSP

Interpelacja w sprawie rozważenia wyrównania obciążeń fiskalnych OSP i PSP Interpelacja nr 13230 do ministra finansów i gospodarki, ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie rozważenia wyrównania obciążeń fiskalnych OSP i PSP Zgłaszający: Bartłomiej Wróblewski Data wpływu: 28-10-2025 Interpelację składam na prośbę druhów OSP z Wielkopolski. Chodzi o rozważenie wyrównania obciążeń fiskalnych (VAT i akcyza) ochotniczych straży pożarnych z jednostkami Państwowej Straży Pożarnej w celu wzmocnienia krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, obrony cywilnej i ochrony ludności. OSP, realizując działalność statutową (ratowniczą), nie jest czynnym podatnikiem VAT i nie prowadzi działalności opodatkowanej. W rezultacie od zakupów kluczowego sprzętu, samochodów ratowniczo-gaśniczych oraz wyposażenia VAT jest dla OSP kosztem definitywnym. W praktyce oznacza to, że środki przeznaczone na wsparcie OSP są pomniejszane o 23% na rzecz Skarbu Państwa, podczas gdy PSP, jako jednostka państwowa, ma mechanizmy pozwalające na odzyskanie tego podatku. Paliwo silnikowe zużywane przez pojazdy OSP podczas akcji ratowniczych i obowiązkowych ćwiczeń obciążone jest także pełną stawką akcyzy, tak jak w przypadku każdego komercyjnego konsumenta. Oznacza to, że każda złotówka wydana na ratownictwo jest dodatkowo pomniejszona o podatek od paliwa niezbędnego do niesienia pomocy. Czy Ministerstwo Finansów oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji dostrzegają problem nierównego obciążenia fiskalnego OSP w stosunku do PSP? Czy rząd rozważa podjęcie inicjatywy legislacyjnej mającej na celu wprowadzenie: a) specjalnego mechanizmu zwrotu podatku VAT (23%) od wydatków ponoszonych przez OSP lub finansujące je jednostki samorządu terytorialnego (JST) na zakup sprzętu, samochodów i wyposażenia przeznaczonego wyłącznie do działalności ratowniczej, b) zwolnienia z podatku akcyzowego na paliwo silnikowe zużywane przez pojazdy OSP w trakcie działań ratowniczych, akcji i ćwiczeń (z wprowadzeniem mechanizmu prostej ewidencji zużycia)? Jaki jest szacunkowy koszt fiskalny dla budżetu państwa związany z wprowadzeniem tych zwolnień w zestawieniu z korzyściami społecznymi i oszczędnościami wynikającymi ze wzmocnienia zdolności operacyjnej OSP?

Odpowiedź na interpelację w sprawie rozważenia wyrównania obciążeń fiskalnych OSP i PSP Odpowiedź na interpelację nr 13230 w sprawie rozważenia wyrównania obciążeń fiskalnych OSP i PSP Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 19-11-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 13230 Pana Posła Bartłomieja Wróblewskiego w sprawie rozważenia wyrównania obciążeń fiskalnych OSP i PSP , uprzejmie przedstawiam następujące informacje pozostające we właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Minister SWiA). Na wstępie pragnę wyjaśnić, że jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej (PSP) nie mają możliwości odzyskania podatku od towarów i usług oraz nie są czynnymi płatnikami VAT. Ponadto należy zauważyć, że Minister SWiA kierujący, zgodnie z ustawą z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej [1] , działem administracji rządowej „sprawy wewnętrzne”, nie nadzoruje jednostek ochotniczej straży pożarnej (OSP), które jako stowarzyszenia (organizacje pozarządowe) są podmiotami niezależnymi i prowadzą działalność na podstawie swojego statutu oraz obowiązującego prawa. W świetle art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych [2] , OSP są jednostkami ochrony przeciwpożarowej, będąc jednocześnie stowarzyszeniami w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach [3] . Jednostki OSP jako stowarzyszenia są dobrowolnymi, samorządnymi, trwałymi zrzeszeniami, samodzielnie określającymi w statutach swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne. Nadzór nad działalnością stowarzyszeń należy do: wojewody właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia – w zakresie nadzoru nad działalnością stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego, starosty właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia. Ponadto informuję, że w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 18 grudnia 2014 r. w sprawie C-639/13 [4] , ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustaw – Prawo zamówień publicznych [5] dokonano zmiany stawki VAT dla towarów przeznaczonych na cele ochrony przeciwpożarowej z 8% na 23% począwszy od 1 stycznia 2016 r. Powyższe zmiany miały na celu dostosowanie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług [6] do prawa unijnego i tym samym wykonanie ww. wyroku. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2025 r. poz. 1275. [2] Dz. U. z 2025 r. poz. 244, z późn. zm. [3] Dz. U. z 2020 r. poz. 2261. [4] TSUE w wyroku z 18 grudnia 2014 r., w sprawie C-639/13 uznał, że Polska, wprowadzając możliwość opodatkowania towarów przeznaczonych na cele ochrony przeciwpożarowej stawką 8%, naruszyła przepisy unijne. [5] Dz. U. poz. 605, z późn. zm. [6] Dz. U. z 2025 r. poz. 775, z późn. zm.