Interpelacja w sprawie uznania zatrudnienia pielęgniarek i lekarzy w placówkach środowiskowych, mieszkaniach treningowych i wspomaganych oraz innych jednostkach pomocy społecznej i rehabilitacji społeczno-zawodowej za wykonywanie zawodu

Interpelacja w sprawie uznania zatrudnienia pielęgniarek i lekarzy w placówkach środowiskowych, mieszkaniach treningowych i wspomaganych oraz innych jednostkach pomocy społecznej i rehabilitacji społeczno-zawodowej za wykonywanie zawodu Interpelacja nr 13166 do ministra zdrowia w sprawie uznania zatrudnienia pielęgniarek i lekarzy w placówkach środowiskowych, mieszkaniach treningowych i wspomaganych oraz innych jednostkach pomocy społecznej i rehabilitacji społeczno-zawodowej za wykonywanie zawodu Zgłaszający: Maja Ewa Nowak, Izabela Bodnar, Sławomir Ćwik, Joanna Mucha, Barbara Okuła, Łukasz Osmalak, Mirosław Suchoń, Ewa Szymanowska, Wioleta Tomczak, Kamil Wnuk Data wpływu: 27-10-2025 Szanowna Pani Minister, do mojego biura poselskiego wpłynęły wystąpienia organizacji i instytucji zajmujących się psychiatrią środowiskową oraz rehabilitacją społeczną osób z niepełnosprawnościami dotyczące potrzeby zmian w ustawach regulujących wykonywanie zawodu pielęgniarki, położnej i lekarza. Z przekazanych pism wynika, że obowiązujące przepisy ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej oraz ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty nie uwzględniają zatrudnienia w licznych placówkach środowiskowych i wspierających, takich jak: środowiskowe domy samopomocy, mieszkania treningowe i wspomagane, centra seniora, ośrodki wsparcia prowadzone w oparciu o ustawę o pomocy społecznej, placówki realizujące zadania z zakresu rehabilitacji społecznej i zawodowej osób z niepełnosprawnościami finansowane m.in. przez PFRON. W efekcie pielęgniarki i lekarze pracujący w tych jednostkach, mimo wykonywania czynności medycznych, nie mają zachowanej ciągłości wykonywania zawodu, a po pięciu latach takiego zatrudnienia mogą utracić prawo wykonywania zawodu. Powoduje to zniechęcenie personelu medycznego do pracy w tych miejscach i utrudnia zapewnienie adekwatnej opieki zdrowotnej osobom chorym psychicznie, z niepełnosprawnościami czy w podeszłym wieku. Problem ten został wielokrotnie podnoszony przez środowiska społeczne: Małopolski Komitet Rozwoju Ekonomii Społecznej (MKRES) w piśmie z dnia 20 lutego 2024 r. zwrócił uwagę, że brak uznania takiego zatrudnienia za wykonywanie zawodu pielęgniarki zagraża ciągłości opieki w placówkach środowiskowych i postulował uzupełnienie art. 4 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej o odpowiedni zapis. Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych przekazało w marcu 2024 r. do Ministerstwa Zdrowia propozycję dodania nowych punktów w art. 4 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej oraz w art. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Jednak zaproponowany katalog obejmuje wyłącznie zakłady pracy. Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Psychiatrii i Opieki Środowiskowej oraz Stowarzyszenie Rodzin „Zdrowie Psychiczne” w piśmie z dnia 5 kwietnia 2024 r. wskazały, że propozycja ta rozwiązuje problem tylko częściowo i postulowały rozszerzenie katalogu także o mieszkania treningowe, wspomagane i środowiskowe domy samopomocy. Z perspektywy procesu deinstytucjonalizacji usług społecznych i zdrowotnych, prowadzonego zgodnie z Krajowym Planem Odbudowy i Strategią Rozwoju Usług Społecznych, niezbędne jest zapewnienie osobom z niepełnosprawnościami, chorującym psychicznie i osobom starszym dostępu do opieki medycznej w środowisku lokalnym, blisko miejsca zamieszkania. Obecność pielęgniarek i lekarzy w takich placówkach ma fundamentalne znaczenie dla wczesnego reagowania na pogorszenie stanu zdrowia, wsparcia w farmakoterapii, psychoedukacji i zapobiegania hospitalizacjom. Tymczasem obecny stan prawny tworzy bariery systemowe, utrudniając zatrudnianie personelu medycznego w strukturach środowiskowych oraz w placówkach pomocy społecznej, co stoi w sprzeczności z kierunkiem deinstytucjonalizacji i integracji opieki zdrowotnej z pomocą społeczną. W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na poniższe pytania: Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy lub prace legislacyjne dotyczące rozszerzenia katalogu miejsc uznawanych za wykonywanie zawodu pielęgniarki, położnej i lekarza o placówki środowiskowe, mieszkania wspomagane i inne jednostki wsparcia osób z niepełnosprawnościami? Czy ministerstwo planuje współpracę z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz PFRON w celu opracowania spójnych rozwiązań prawnych umożliwiających zatrudnienie personelu medycznego w tych placówkach bez utraty prawa wykonywania zawodu? Czy w ramach planowanych zmian zostanie uwzględniona potrzeba zapewnienia opieki pielęgniarskiej i lekarskiej w środowiskowych domach samopomocy, mieszkaniach treningowych i wspomaganych, centrach seniora oraz innych ośrodkach wsparcia prowadzonych na podstawie ustawy o pomocy społecznej? W jakim terminie ministerstwo planuje przedstawić projekt zmian legislacyjnych w tym zakresie? Z wyrazami szacunku Maja Nowak Posłanka na Sejm RP