Interpelacja w sprawie niedoboru nauczycieli wychowania przedszkolnego

Interpelacja w sprawie niedoboru nauczycieli wychowania przedszkolnego Interpelacja nr 13140 do ministra edukacji w sprawie niedoboru nauczycieli wychowania przedszkolnego Zgłaszający: Krzysztof Szczucki Data wpływu: 26-10-2025 Szanowna Pani Minister, zwracam się z interpelacją poselską dotyczącą niedawnej propozycji ministerstwa edukacji dopuszczenia do pracy w przedszkolach osób bez kwalifikacji pedagogicznych. Choć zapowiedziane rozwiązanie zostało ostatecznie wycofane, problem strukturalnego niedoboru nauczycieli wychowania przedszkolnego pozostaje nierozwiązany. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Jakie działania podejmuje lub planuje podjąć ministerstwo, aby uzupełnić braki kadrowe w przedszkolach w sposób zgodny z zasadą zapewniania wysokiej jakości edukacji i bezpieczeństwa dzieci? Czy resort planuje uruchomienie dedykowanych programów szkoleniowych, ułatwiających szybkie zdobycie kwalifikacji pedagogicznych dla nowych kandydatów do pracy w przedszkolach? Czy są prowadzone analizy dotyczące reorganizacji czasu pracy lub zwiększenia elastyczności zatrudnienia w przedszkolach (np. asystenci nauczyciela, współdzielenie etatów), które mogłyby wspomóc funkcjonowanie placówek bez obniżania standardów opieki? Jakie są dalsze kierunki działań ministerstwa w zakresie polityki kadrowej w edukacji przedszkolnej w najbliższych latach?

Odpowiedź na interpelację w sprawie niedoboru nauczycieli wychowania przedszkolnego Odpowiedź na interpelację nr 13140 w sprawie niedoboru nauczycieli wychowania przedszkolnego Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura Warszawa, 20-11-2025 Szanowny Panie Pośle, projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe (druk nr 1480) został przygotowany w związku z jedną z propozycji deregulacyjnych przedstawionych przez stronę społeczną, głównie środowisko placówek niepublicznych, ale również jednostki samorządu terytorialnego, które zwracały uwagę na przejściowy problem dotyczący braku nauczycieli wychowania przedszkolnego. W toku uzgodnień wyrażano sprzeczne opinie dotyczące proponowanego rozwiązania. Projekt spotkał się ze zdecydowanym sprzeciwem związków zawodowych, środowiska akademickiego oraz organizacji społecznych reprezentujących środowisko nauczycieli przedszkoli. Do Ministerstwa Edukacji Narodowej wpłynęły również petycje zawierające sprzeciw wobec wprowadzenia proponowanych w projekcie rozwiązań. Z uwagi na powyższe Ministerstwo Edukacji Narodowej zaproponowało wycofanie projektu zmiany ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe (druk nr 1480) z dalszego procedowania w Sejmie RP, w szczególności z uwagi na głosy sprzeciwu dużej części nauczycieli i dyrektorów przedszkoli. Ad 1. Według stanu na dzień 3 listopada liczba wolnych stanowisk dla nauczycieli wychowania przedszkolnego wynosi 286, co przekłada się na 272,65 etatu. Dla porównania, w analogicznym okresie w roku 2024 liczba wolnych stanowisk dla nauczycieli wychowania przedszkolnego była wyższa i wynosiła 399 (382,57 etatów). Liczba wolnych stanowisk dla nauczycieli wychowania przedszkolnego stanowi obecnie ok. 8% wszystkich wolnych stanowisk dla nauczycieli. Szereg korzystnych rozwiązań systemowych dla nauczycieli, w tym także nauczycieli wychowania przedszkolnego, wprowadzono w ustawie z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1160). Celem tych zmian jest podniesienie prestiżu zawodu nauczyciela przez zapewnienie nauczycielom korzystniejszych niż dotychczas rozwiązań zawartych w pragmatyce zawodowej nauczycieli, w szczególności poprawa warunków pracy nauczycieli w zakresie wynagradzania, czasu pracy i ochrony stosunku pracy. Skutkiem tych zmian może być zwiększenie atrakcyjności zawodu nauczyciela, co powinno przyciągać nowych kandydatów do tego zawodu. Ponadto istniała potrzeba doprecyzowania niektórych przepisów pragmatyki zawodowej w celu wyeliminowania przypadków ich niewłaściwego stosowania. Większość zawartych w nowelizacji rozwiązań weszła w życie już z dniem 1 września 2025 r., natomiast niektóre rozwiązania, z uwagi na konieczność zapewnienia ich finansowania, wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. oraz 1 września 2026 r. Ustawa przewiduje podwyższenie nagrody jubileuszowej za 40 lat pracy do 300 % wynagrodzenia miesięcznego i wprowadzenie nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy – 400 % wynagrodzenia miesięcznego. Wprowadzono także rozwiązania mające na celu uatrakcyjnienie zawodu nauczyciela, szczególnie dla młodych absolwentów, którzy rozważają podjęcie pracy w tym zawodzie, poprzez skrócenie okresu zatrudnienia nauczyciela rozpoczynającego pracę w szkole (przedszkolu) na podstawie umowy o pracę na czas określony do jednego roku szkolnego. Zmiany mają na celu również wzmocnienie roli mentora w procesie awansu zawodowego nauczycieli początkujących, co pozytywnie wpłynie na jakość ich pracy i przygotowanie do zawodu. Ad 2. Kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej (klasy I-III szkoły podstawowej) wynikają ze sposobu kształcenia nauczycieli w uczelniach, który został określony w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz.U. z 2024 r. poz. 453). Adekwatnie do zmian w sposobie kształcenia nauczycieli sformułowano wymagania kwalifikacyjne wobec nauczycieli w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. z 2023 r., poz. 2102). Nie jest możliwa realizacja całego standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej, tj. obejmującego pełne przygotowanie merytoryczne i pedagogiczne (tj. psychologiczno-pedagogiczne i dydaktyczne) wyłącznie na studiach pierwszego albo wyłącznie na studiach drugiego stopnia, w tym również na studiach podyplomowych. Kształcenie nauczycieli rozpoczynające się od roku akademickiego 2019/2020 powinno być prowadzone w pięcioletnim cyklu – stosownie do wymogów ww. rozporządzenia. Obowiązek ten dotyczył wszystkich uczelni rozpoczynających to kształcenie od 1 października 2019 r. W związku z powyższym nie jest możliwe uruchomienie specjalnych programów szkoleniowych, ułatwiających szybkie zdobycie kwalifikacji pedagogicznych dla nowych kandydatów do pracy w przedszkolach. Wdrożone w 2019 r. zmiany w sposobie kształcenia nauczycieli, w tym w szczególności nauczycieli przedszkoli i klas 1-3 szkoły podstawowej, zostały wprowadzone na wniosek środowiska akademickiego i eksperckiego wskazujący na potrzebę bardzo dobrego przygotowania nauczycieli do pracy na tym niezwykle ważnym etapie edukacyjnym. Ad 3. Wszelkie ewentualne zmiany legislacyjne w zakresie reorganizacji czasu pracy w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych zlokalizowanych w szkołach podstawowych lub innych formach wychowania przedszkolnego, a także zwiększenia elastyczności zatrudnienia będą poprzedzone identyfikacją potrzeb dzieci, uczniów, nauczycieli i rodziców, a także zostaną poddane szerokim konsultacjom społecznym. Ad 4. Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi analizy i prace nad innymi oczekiwanymi zmianami warunków pracy nauczycieli, dotyczące m.in. wynagrodzeń i czasu pracy. Realizowane i planowane zmiany mają na celu wzmocnienie stabilności zawodu nauczyciela, w tym również nauczyciela wychowania przedszkolnego, przy jednoczesnym zwiększeniu efektywności pracy nauczycieli i wspieraniu utrzymania wysokich standardów edukacyjnych. Ważnym elementem polityki kadrowej resortu edukacji jest dalsze podnoszenie wynagrodzeń nauczycieli. Ponadto wskazujemy, że Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska – Platforma Obywatelska, Nowoczesna, Inicjatywa Polska, Zieloni wniósł do Sejmu projekt ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela, który przewiduje zapewnienie nauczycielom prawa do wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe w każdym przypadku, gdy niezrealizowanie przydzielonych godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych nastąpiło z przyczyn niedotyczących nauczyciela, a nauczyciel był gotów do realizacji tych zajęć. Pełna treść projektu wraz z uzasadnieniem jest dostępna pod adresem: https://orka.sejm.gov.pl/Druki10ka.nsf/Projekty/10-RPW-36736-2025/$file/10-RPW-36736-2025.pdf Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Henryk Kiepura Sekretarz Stanu