Interpelacja w sprawie ujęcia ratownictwa górskiego w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 oraz planowania inwestycji sprzętowych i infrastrukturalnych dla podmiotów uprawnionych do prowadzenia ratownictwa górskiego

Interpelacja w sprawie ujęcia ratownictwa górskiego w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 oraz planowania inwestycji sprzętowych i infrastrukturalnych dla podmiotów uprawnionych do prowadzenia ratownictwa górskiego Interpelacja nr 13083 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie ujęcia ratownictwa górskiego w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 oraz planowania inwestycji sprzętowych i infrastrukturalnych dla podmiotów uprawnionych do prowadzenia ratownictwa górskiego Zgłaszający: Iwona Małgorzata Krawczyk, Adam Krzemiński, Robert Jagła, Łukasz Horbatowski, Marek Jan Chmielewski Data wpływu: 23-10-2025 Szanowny Panie Ministrze, ratownictwo górskie stanowi integralny element krajowego systemu bezpieczeństwa i ochrony ludności. Zadania w tym zakresie realizują podmioty uprawnione do prowadzenia ratownictwa górskiego, działające na podstawie ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich (Dz. U. z 2022 r. poz. 1423). Zgodnie z art. 3 tej ustawy ratownictwo w górach prowadzą podmioty, które zawarły z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych porozumienie w sprawie wykonywania zadań ratowniczych. Z początkiem 2025 roku weszła w życie ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1907), która stworzyła nowy system planowania, ewidencjonowania i finansowania zadań ochrony ludności. Na jej podstawie Rada Ministrów w dniu 27 maja 2025 r. przyjęła Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 (OLiOC) stanowiący podstawowy instrument koordynacji i finansowania działań w zakresie bezpieczeństwa wewnętrznego, w tym zadań ratowniczych w terenach górskich. W rozdziale 4.2 Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej zatytułowanym „Kluczowe obszary działania” przewidziano doposażenie podmiotów ochrony ludności w sprzęt ratowniczy i medyczny oraz przegląd i modernizację śmigłowca ratowniczego dedykowanego do działań w górach (dla Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego). Ten zapis jednoznacznie potwierdza, że ratownictwo górskie zostało formalnie włączone do Programu OLiOC 2025–2026 jako wyspecjalizowany komponent systemu ochrony ludności. Program obejmuje również modernizację sieci lądowisk przyszpitalnych oraz rozwój infrastruktury wspierającej operacje lotnicze i koordynację działań ratowniczych w terenie górskim. Nowy system przewiduje prowadzenie centralnej ewidencji zasobów ochrony ludności, w której powinny być ujmowane dane dotyczące sprzętu, pojazdów, łączności oraz zaplecza logistycznego podmiotów realizujących zadania ratownictwa górskiego. Podmioty te, mimo że działają w formie stowarzyszeń, wykonują zadania zlecone państwa na mocy porozumień z MSWiA i są współfinansowane ze środków publicznych zgodnie z art. 10 i art. 11 ustawy o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach. Z perspektywy systemowej stanowią więc element ochrony ludności w rozumieniu ustawy z 2024 r., a ich działalność powinna podlegać takim samym zasadom planowania, nadzoru i finansowania, jak innych podmiotów ratowniczych. Zasadne jest zatem uzyskanie informacji, w jaki sposób resort włącza zadania ratownictwa górskiego w ramy Programu OLiOC, jak planowane są inwestycje sprzętowe i infrastrukturalne oraz jakie mechanizmy nadzoru i raportowania przewidziano dla podmiotów wykonujących zadania publiczne w tym zakresie. W związku z powyższym bardzo proszę o odpowiedzi na pytania : W której części Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 ujęto zadania ratownictwa górskiego, z jaką alokacją finansową na lata 2025–2026 i jakimi miernikami (np. gotowość operacyjna, czas reakcji, dostępność sprzętu)? Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji opracowało lub planuje opracowanie wieloletniego planu inwestycyjnego na lata 2025–2030 dla podmiotów uprawnionych do prowadzenia ratownictwa górskiego, obejmującego modernizację baz, łączności, pojazdów terenowych i sprzętu lotniczego? Czy funkcjonuje centralna ewidencja zasobów ratownictwa górskiego, obejmująca liczbę, rozmieszczenie, wiek i stan techniczny sprzętu użytkowanego przez podmioty uprawnione, zgodnie z rozdziałem 4 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej? Jakie mechanizmy monitorowania i raportowania realizacji zadań przewidziano dla ratownictwa górskiego w ramach Programu OLiOC 2025–2026 – czy istnieją regularne audyty gotowości operacyjnej, przeglądy techniczne i sprawozdawczość finansowa? Czy w ramach wdrażania ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowuje akty wykonawcze, które określą minimalne standardy techniczne, organizacyjne i szkoleniowe dla podmiotów realizujących zadania ratownictwa górskiego, sposób ujęcia tych podmiotów w systemie ewidencji zasobów ochrony ludności oraz tryb i warunki finansowania ich działań z budżetu państwa? Proszę o wskazanie tytułów projektowanych rozporządzeń, zakresu ich regulacji i planowanego terminu ich wejścia w życie. Iwona Krawczyk Posłanka na Sejm RP Przewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Rozwoju i Wsparcia Ratowniczych Służb Górskich w Polsce

Odpowiedź na interpelację w sprawie ujęcia ratownictwa górskiego w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 oraz planowania inwestycji sprzętowych i infrastrukturalnych dla podmiotów uprawnionych do prowadzenia ratownictwa górskiego Odpowiedź na interpelację nr 13083 w sprawie ujęcia ratownictwa górskiego w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 oraz planowania inwestycji sprzętowych i infrastrukturalnych dla podmiotów uprawnionych do prowadzenia ratownictwa górskiego Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 19-11-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 13083 Pani Poseł Iwony Krawczyk, Pana Posła Adama Krzemińskiego, Pana Posła Roberta Jagły, Pana Posła Łukasza Horbatowskiego i Pana Posła Marka Chmielewskiego w sprawie ujęcia ratownictwa górskiego w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 oraz planowania inwestycji sprzętowych i infrastrukturalnych dla podmiotów uprawnionych do prowadzenia ratownictwa górskiego , uprzejmie przedstawiam co następuje. Na wstępie należy zaznaczyć, że do czasu wejścia w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej [1] sposób organizacji, a także zasady przygotowania i realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej nie były uregulowane w jednej ustawie ustrojowej, a wynikały z rozproszonych przepisów prawa, na gruncie których działały zarówno organy administracji rządowej i samorządowej, jak i systemy ratownicze, takie jak np. krajowy system ratowniczo-gaśniczy, Państwowe Ratownictwo Medyczne oraz System Powiadamiania Ratunkowego. W przedmiotowych systemach funkcjonują również organizacje pozarządowe prowadzące działalność w obszarach ratownictwa oraz pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen, w tym stowarzyszenia o charakterze ratowniczym i humanitarnym (m.in. ochotnicze straże pożarne, Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe czy Polski Czerwony Krzyż). Zdefiniowane w art. 4 ustawy zadania ochrony ludności i obrony cywilnej są wykonywane przez organy ochrony ludności i obrony cywilnej oraz podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej, w zależności od rodzaju i skali zagrożeń i właściwości ww. organów lub podmiotów, na zasadach przewidzianych w ustawie oraz innych przepisach prawa (art. 5 ustawy). W art. 17 ustawy został określony katalog podmiotów zobowiązanych do ochrony ludności, wśród których w ust. 1 pkt 24 wskazuje się podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa górskiego w rozumieniu ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich [2] . Natomiast zgodnie z art. 7 ustawy podstawą finansowania realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej jest Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (POLiOC). W art. 152 ust. 1 i 2 ustawy wskazano, że koszty związane z realizacją ww. zadań są pokrywane w ramach środków będących w dyspozycji właściwych dysponentów części budżetu państwa. Przedmiotowe środki przeznacza się na finansowanie lub dofinansowanie organów ochrony ludności i podmiotów ochrony ludności w zakresie realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, m.in. na tworzenie i utrzymanie zasobów ochrony ludności, w tym rozwój krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, ochotniczych straży pożarnych i podmiotów ochrony ludności czy na zakupy i modernizację sprzętu. Przyjęcie przez Radę Ministrów Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 wypełnia obowiązek ustawowy wynikający z art. 156 ust. 5 ustawy. Przedmiotowy dokument umożliwił rozpoczęcie kolejnych działań, w tym uruchomienie środków finansowych na realizację zadań z zakresu ochrony ludności oraz obrony cywilnej. Mając na uwadze przedstawiony powyżej stan prawny, zasadne było ujęcie podmiotów uprawnionych do wykonywania ratownictwa górskiego w POLIOC. Zadanie wskazane w niniejszej interpelacji zostało określone w Obszarze 3 POLIOC pn. Utrzymanie i rozwój podmiotów ochrony ludności i organizacji pozarządowych, w tym krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, Państwowego Ratownictwa Medycznego i jednostek ochrony przeciwpożarowej, Dział 3 pn. Sprzęt do ewakuacji. Należy wyjaśnić, że podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa górskiego, działające w formie niezależnych stowarzyszeń, samodzielnie decydują o działaniach inwestycyjnych, które planują realizować i o których sfinansowanie się ubiegają. Mierniki realizacji zadań ratownictwa górskiego nie zostały określone na poziomie POLiOC. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) nie planuje opracowania wieloletniego planu inwestycyjnego na lata 2025-2030 dedykowanego podmiotom uprawnionym do wykonywania ratownictwa górskiego. Jak wskazano powyżej, podstawą finansowania realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej jest POLIOC. W związku z tym MSWiA nie identyfikuje potrzeby opracowania wieloletnich planów inwestycyjnych dedykowanych poszczególnym podmiotom ochrony ludności. Na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy zasoby ochrony ludności będą ewidencjonowane w Centralnej Ewidencji Zasobów Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, zgodnie z zakresem wskazanym w art. 27 ustawy. Centralna Ewidencja Zasobów Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej ma zostać uruchomiona w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Jak już wspomniano Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej jest podstawą finansowania zadań ochrony ludności. W ustawie wskazuje się, że organy ochrony ludności mogą, w ramach swojej właściwości, udzielać podmiotom ochrony ludności dotacji celowych na realizację zadań ochrony ludności i obrony cywilnej. Wobec powyższego, wszystkie podmioty ochrony ludności, którym zostanie udzielona dotacja celowa będą podlegać monitoringowi i sprawozdawczości, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych [3] . W opinii MSWiA brak jest merytorycznego uzasadnienia dla wprowadzania dodatkowych indywidualnych mechanizmów monitorowania i sprawozdawczości dla podmiotów uprawnionych do wykonywania ratownictwa górskiego. Jednocześnie należy wskazać, że w ustawie nie przewidziano wydania aktów wykonawczych dedykowanych wyłącznie zadaniom podmiotów uprawnionych do wykonywania ratownictwa górskiego. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. poz. 1907, dalej: „ustawa”. [2] Dz. U. z 2023 r. poz. 1154. [3] Dz. U. z 2025 r. poz. 1483.