Interpelacja w sprawie zasad organizacji zajęć wychowania fizycznego w szkołach podstawowych

Interpelacja w sprawie zasad organizacji zajęć wychowania fizycznego w szkołach podstawowych Interpelacja nr 13056 do ministra edukacji w sprawie zasad organizacji zajęć wychowania fizycznego w szkołach podstawowych Zgłaszający: Agnieszka Maria Kłopotek Data wpływu: 21-10-2025 Szanowna Pani Ministro, zwracam się z uprzejmą prośbą o przeanalizowanie obecnie obowiązujących przepisów dotyczących organizacji zajęć obowiązkowych w szkołach podstawowych, w szczególności zajęć wychowania fizycznego. Obowiązujące regulacje dopuszczają możliwość łączenia uczniów z różnych klas podczas zajęć wychowania fizycznego , co w praktyce prowadzi do licznych absurdów organizacyjnych i negatywnie wpływa zarówno na jakość nauczania, jak i bezpieczeństwo uczniów. Dla porównania – w przypadku edukacji zdrowotnej przepisy przewidują możliwość prowadzenia zajęć w grupach międzyoddziałowych (np. klasy 4a i 4b), ale z jasno określonym limitem liczby uczniów do 24 osób. Natomiast w przypadku zajęć takich jak wychowanie fizyczne (do 26 uczniów), muzyka czy technika przepisy dopuszczają łączenie klas bez ograniczeń liczebnych i bez uwzględnienia realnych różnic rozwojowych uczniów. Taka praktyka budzi szczególne zastrzeżenia w odniesieniu do wychowania fizycznego. Różnice somatyczne i fizjologiczne między uczniami różnych roczników są znaczące – uczniowie klas 4 i 5 czy 7 i 8 różnią się wzrostem, siłą, wytrzymałością oraz sprawnością ruchową. Wspólne prowadzenie zajęć skutkuje tym, że młodsi uczniowie nie są w stanie realizować programu na poziomie starszych, a starsi ograniczają się do poziomu młodszych. W konsekwencji zajęcia tracą swoją wartość dydaktyczną i wychowawczą , a ich przebieg często koncentruje się wyłącznie na zapewnieniu bezpieczeństwa, a nie na realizacji celów podstawy programowej. Problem ten jest szczególnie widoczny w klasach czwartych, gdzie uczniowie dopiero przechodzą z edukacji wczesnoszkolnej i wymagają szczególnej troski, indywidualnego podejścia i stopniowego wprowadzania do zajęć WF. Zderzenie ich z dużo starszymi i silniejszymi uczniami stwarza nie tylko ryzyko urazów i przeciążeń, ale także obniża motywację do aktywności fizycznej . Nauczyciele wychowania fizycznego wielokrotnie zwracają uwagę, że obecne przepisy utrudniają właściwą realizację podstawy programowej oraz prowadzenie zajęć w sposób bezpieczny, atrakcyjny i zgodny z potrzebami rozwojowymi uczniów. Mając powyższe na uwadze, zwracam się z pytaniami: Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje ponowną analizę obowiązujących przepisów dotyczących organizacji zajęć wychowania fizycznego w szkołach podstawowych? Czy jest rozważane wprowadzenie regulacji, które umożliwiałyby łączenie grup wyłącznie w obrębie tej samej klasy lub w ramach podziału na grupy dziewcząt i chłopców , a nie pomiędzy różnymi rocznikami? Czy ministerstwo dostrzega problem wynikający z braku precyzyjnych przepisów, który skutkuje różnymi interpretacjami wśród organów prowadzących i niejednolitym stosowaniem prawa w szkołach? Czy są planowane konsultacje z nauczycielami wychowania fizycznego oraz związkami zawodowymi, aby wypracować rozwiązania organizacyjne zapewniające uczniom równe, bezpieczne i rozwojowe warunki do nauki wychowania fizycznego ? Wprowadzenie jasnych i jednolitych zasad pozwoliłoby uniknąć nadużyć, chaosu organizacyjnego i zapewnić dzieciom bezpieczne oraz dostosowane do ich wieku warunki uczestnictwa w zajęciach wychowania fizycznego. Z poważaniem Agnieszka Kłopotek

Odpowiedź na interpelację w sprawie zasad organizacji zajęć wychowania fizycznego w szkołach podstawowych Odpowiedź na interpelację nr 13056 w sprawie zasad organizacji zajęć wychowania fizycznego w szkołach podstawowych Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 06-11-2025 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP, Pani Agnieszki Marii Kłopotek w sprawie zasad organizacji zajęć wychowania fizycznego w szkołach podstawowych. Szanowna Pani Poseł, obowiązkowe zajęcia wychowania fizycznego są realizowane w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych prowadzących kształcenie w formie dziennej, zgodnie z programem nauczania przedstawionym przez nauczyciela wychowania fizycznego i dopuszczonym przez dyrektora szkoły do użytku w danej szkole. Program nauczania zajęć wychowania fizycznego powinien uwzględniać treści nauczania określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego w zakresie wychowania fizycznego [1] . Tygodniowy wymiar godzin obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego jest określony w ramowym planie nauczania dla poszczególnych typów szkół. W szkołach podstawowych wynosi: po 3 godz. tygodniowo w klasach I-III oraz po 4 godz. tygodniowo w klasach IV-VIII, a w szkołach ponadpodstawowych prowadzących kształcenie w formie dziennej [2] zajęcia wychowania fizycznego odbywają się w wymiarze po 3 godziny tygodniowo. Z uwagi na zróżnicowane potrzeby rozwojowe dzieci i młodzieży oraz alarmujące dane dotyczące ich sprawności fizycznej i stylu życia, Minister Edukacji zdecydowała o wprowadzeniu zmian w podstawie programowej wychowania fizycznego. Powołany przez Minister Edukacji w listopadzie 2024 r. – w porozumieniu z Ministrem Sportu i Turystyki oraz Instytutem Badań Edukacyjnych – zespół ekspertów przygotował projekt nowej podstawy programowej wychowania fizycznego. W ramach konsultacji publicznych uwagi do projektu mogli zgłaszać wszyscy zainteresowani, w tym nauczyciele wychowania fizycznego [3] . Wskutek podjętych prac, od roku szkolnego 2025/2026 w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych realizowana jest nowa podstawa programowa wychowania fizycznego , która kładzie większy nacisk na wspieranie wszechstronnego rozwoju ucznia poprzez kształtowanie jego kompetencji fizycznych, wiedzy, postaw i motywacji niezbędnych do świadomego, samodzielnego i trwałego uczestnictwa w kulturze fizycznej. Celem zmian podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie wychowania fizycznego dla klas I–VIII szkoły podstawowej jest rozwijanie szerokiego wachlarza umiejętności ruchowych, które umożliwiają dzieciom podejmowanie różnych form aktywności przez całe życie, danie nauczycielom elastyczności w prowadzeniu zajęć ruchowych, co pozwoli im dostosować treści do zróżnicowanych potrzeb dzieci oraz dostępnych warunków, jak również stworzenie środowiska wspierającego aktywność fizyczną, a nie wyłącznie ocenianie umiejętności wykonania określonych elementów technicznych. W przypadku klas I–III szkoły podstawowej nowa podstawa programowa wychowania fizycznego przewiduje m.in. obowiązek przeprowadzenia w każdej klasie testów sprawnościowych (analogicznych jak dotychczas w przypadku uczniów klas IV–VIII szkół podstawowych). W przypadku klas VII–VIII szkoły podstawowej podstawa programowa wychowania fizycznego obejmuje fakultatywny dział umożliwiający zapoznanie z ćwiczeniami, które są stosowane w trakcie rekrutacji do służb mundurowych i innych zawodów, w których wymagana jest wysoka sprawność fizyczna. Realizowane w szkołach zajęcia wychowania fizycznego powinny sprzyjać odkrywaniu przez uczniów różnorodnych form aktywności fizycznej i wspierać ich w stawaniu się osobami aktywnymi fizycznie przez całe życie. Nowa podstawa programowa odzwierciedla kluczowe obszary rozwoju fizycznego oraz społecznego na danym etapie edukacyjnym i uwzględnia m.in. dział poświęcony ćwiczeniom ogólnorozwojowym, grom zespołowym i rekreacyjnym, lekkoatletyce, tańcowi, relaksacji i odprężeniu, a także monitorowaniu aktywności i sprawności fizycznej. Uczniowie na zajęciach wychowania fizycznego omawiają również tematykę dotyczącą bezpieczeństwa ( dział VII. „Bezpieczeństwo w aktywności fizycznej” ). Należy podkreślić, że nowa podstawa programowa wychowania fizycznego nie wyczerpuje katalogu wszystkich form aktywności fizycznej możliwych do realizacji w szkole i stanowi jedynie minimalny, obowiązkowy zakres treści, który powinien zostać zrealizowany przez każdego nauczyciela. Nie ogranicza prawa nauczyciela do realizacji programu nauczania z uwzględnieniem dodatkowych treści edukacyjnych, jeżeli są one zgodne z celami ogólnymi podstawy programowej wychowania fizycznego, sprzyjają realizacji wymagań szczegółowych i są dostosowane do wieku, potrzeb oraz możliwości uczniów. W celu wsparcia nauczycieli, dyrektorów szkół oraz wszystkich osób zaangażowanych w edukację fizyczną dzieci i młodzieży - we wdrażaniu nowej podstawy programowej wychowania fizycznego na wszystkich etapach edukacyjnych, w klasach I–III, IV–VIII szkoły podstawowej oraz w szkołach ponadpodstawowych – został opracowany komentarz do nowej podstawy programowej wychowania fizycznego , który jest zamieszczony i powszechnie dostępny na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej (link: https://zpe.gov.pl/b/komentarz-metodyczny-dla-nauczycieli-do-przedmiotu-wychowanie-fizyczne/PF3FBPPFX ). Przedstawione rekomendacje mają zachęcić m.in. nauczycieli wychowania fizycznego do podejmowania działań w celu zapewnienia zróżnicowanej, atrakcyjnej, efektywnej i przede wszystkim bezpiecznej edukacji fizycznej, służącej zdrowiu oraz rozwojowi kolejnych pokoleń. W ww. materiale zawarto m.in. przykłady strategii wzbogacających i uatrakcyjniających lekcje wychowania fizycznego, np. projekty uczniowskie – organizacja turnieju, stworzenie gry ruchowej, przygotowanie kampanii promującej aktywność fizyczną w szkole, pedagogika przygody i ekspedycje – zajęcia z elementem wyzwania (np. orientacja w terenie, wyprawa piesza, gra terenowa), model odwróconej lekcji – uczeń przygotowuje się do zajęć, zapoznając się wcześniej z materiałami (film, podcast, krótki tekst), a lekcja służy wyłącznie praktyce, dyskusji i refleksji. Wskazano, że warto wzbogacać zajęcia wychowania fizycznego o metody wspierające motywację i kreatywność: gamifikacja, ponieważ wprowadzanie elementów gier (punkty, poziomy, odznaki, wyzwania klasowe) zwiększa atrakcyjność zajęć i pozwala każdemu uczniowi cieszyć się z postępu, a nie tylko z rywalizacji. Opisane rozwiązania zwiększają efektywność nauczania wychowania fizycznego i pozwalają na bardziej świadome i aktywne uczestnictwo uczniów w tych zajęciach. Natomiast zasady obowiązkowego podziału na grupy m.in. na obowiązkowych zajęciach wychowania fizycznego są określone w § 7 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 20 maja 2024 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. z 2024 r. poz. 781, ze zm.). W klasach IV-VIII szkoły podstawowej, branżowej szkole I stopnia, liceum ogólnokształcącym, technikum, branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej podział na grupy jest obligatoryjny na obowiązkowych zajęciach wychowania fizycznego; zajęcia mogą być prowadzone w grupie oddziałowej, międzyoddziałowej lub międzyklasowej, a w przypadku zespołu szkół - także w grupie międzyszkolnej, liczącej nie więcej niż 26 uczniów, z tym że jeżeli w skład grupy oddziałowej, międzyoddziałowej, międzyklasowej lub międzyszkolnej wchodzą uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawność uczęszczający do oddziałów integracyjnych lub uczniowie oddziałów specjalnych, liczba uczniów w grupie nie może być większa niż liczba uczniów odpowiednio w oddziale integracyjnym lub oddziale specjalnym określona w przepisach wydanych na podstawie art. 111 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe [4] . Przepisy przywołanego rozporządzenia zezwalają na dokonanie podziału na grupy na obowiązkowych zajęciach wychowania fizycznego również w oddziałach liczących nie więcej niż 26 uczniów – za zgodą organu prowadzącego szkołę. Jednocześnie, zgodnie z § 7 ust. 4 ww. rozporządzenia, zajęcia wychowania fizycznego, w zależności od realizowanej formy tych zajęć, mogą być prowadzone łącznie albo oddzielnie dla dziewcząt i chłopców. Obowiązujące przepisy prawa oświatowego umożliwiają elastyczne dokonanie podziału na zajęciach wychowania fizycznego zgodnie z autonomiczną decyzją szkoły (dyrektora/nauczyciela wychowania fizycznego), z uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań i jednocześnie zobowiązują nauczyciela wychowania fizycznego do realizacji programu w sposób dostosowany do potrzeb i możliwości uczniów oraz bezpieczny. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2020 r. poz. 1604, ze zm.), dyrektor/nauczyciele zapewniają bezpieczne i higieniczne warunki pobytu w szkole, a także bezpieczne i higieniczne warunki uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę poza obiektami należącymi do tych jednostek. Szczegółowe zasady w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa uczniom na zajęciach wychowania fizycznego określono w rozdziale 3. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2020 r. poz. 1604, ze zm.) W § 31 ww. rozporządzenia wskazano, że: 1. Stopień trudności i intensywności ćwiczeń dostosowuje się do aktualnej sprawności fizycznej i wydolności ćwiczących. 2. Uczestnika zajęć uskarżającego się na dolegliwości zdrowotne zwalnia się w danym dniu z wykonywania planowanych ćwiczeń, informując o tym jego rodziców (opiekunów). 3. Ćwiczenia są prowadzone z zastosowaniem metod i urządzeń zapewniających pełne bezpieczeństwo ćwiczących. 4. Bramki i kosze do gry oraz inne urządzenia, których przemieszczenie się może stanowić zagrożenie dla zdrowia ćwiczących, są mocowane na stałe. 5. Stan techniczny urządzeń i sprzętu sportowego jest sprawdzany przed każdymi zajęciami. 6. W salach i na boiskach oraz w miejscach wyznaczonych do uprawiania ćwiczeń fizycznych, gier i zabaw umieszcza się tablice informacyjne określające zasady bezpiecznego użytkowania urządzeń i sprzętu sportowego. 7. Prowadzący zajęcia zapoznaje osoby biorące w nich udział z zasadami bezpiecznego wykonywania ćwiczeń oraz uczestniczenia w grach i zabawach. Równocześnie uprzejmie informuję, że obecnie Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi, we współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytutem Badawczym (IBE-PIB), prace w zakresie kompleksowej zmiany podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego oraz ramowego planu nauczania dla szkoły podstawowej. Nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego oraz nowy ramowy plan nauczania będzie wprowadzony w szkole podstawowej od 2026 r. (a w szkołach ponadpodstawowych od 2027 r.). W listopadzie br. planuje się skierowanie projektów rozporządzeń Ministra Edukacji, w tym projektu rozporządzenia w sprawie ramowego planu nauczania dla publicznej szkoły podstawowej, do konsultacji publicznych i opiniowania, w trakcie których wszyscy zainteresowani, w tym związki zawodowe i nauczyciele, będą mogli zgłaszać ewentualne uwagi i opinie. Informacje na temat reformy edukacji zamieszczane są na stronie internetowej: https://reforma26.men.gov.pl/ . Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, uprzejmie informuję, że obecnie nie planuje się wprowadzania zmian w zakresie obowiązkowego podziału na grupy na zajęciach wychowania fizycznego. W opinii resortu edukacji obowiązujące przepisy prawa oświatowego dotyczące organizacji zajęć wychowania fizycznego są wystarczające i nie powinny powodować rozbieżności interpretacyjnych. Jak wskazano powyżej, decyzję dotyczącą podziału na zajęciach wychowania fizycznego podejmuje dyrektor szkoły, w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę, z uwzględnieniem przepisów prawa oświatowego. Równocześnie, dyrektor szkoły i nauczyciel wychowania fizycznego są zobowiązani do zapewnienia uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków udziału w zajęciach wychowania fizycznego. Jednocześnie należy mieć na względzie fakt, że bezpośredni nadzór pedagogiczny nad szkołami publicznymi i niepublicznymi na terenie województwa sprawuje właściwy kurator oświaty. Nadzorowi pedagogicznemu podlega w szczególności m.in. realizacja ramowych planów nauczania oraz zapewnienie uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki i wychowania. W związku z powyższym, każdy przypadek działalności szkoły (dyrektora/nauczyciela wychowania fizycznego) niezgodnej z ww. przepisami prawa oświatowego m.in. w zakresie organizacji zajęć wychowania fizycznego – należy zgłaszać do właściwego kuratorium oświaty. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] Określona w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 lipca 2025 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. poz. 1052) oraz rozporządzeniu zmieniającym rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. poz. 1035). [2] liceum ogólnokształcące, technikum, branżowa szkoła I stopnia i branżowa szkoła II stopnia. [3] https://www.gov.pl/web/edukacja/wychowanie-fizyczne---projekty-rozporzadzen-ministra-edukacji-skierowane-do-konsultacji-publicznych [4] Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, ze zm.