Interpelacja w sprawie dostosowania budowanych tuneli kolejowych w ciągu modernizowanej linii kolejowej nr 104 Chabówka-Nowy Sącz do funkcji budowli ochronnych (schronów)

Interpelacja w sprawie dostosowania budowanych tuneli kolejowych w ciągu modernizowanej linii kolejowej nr 104 Chabówka-Nowy Sącz do funkcji budowli ochronnych (schronów) Interpelacja nr 12953 do ministra infrastruktury, ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie dostosowania budowanych tuneli kolejowych w ciągu modernizowanej linii kolejowej nr 104 Chabówka-Nowy Sącz do funkcji budowli ochronnych (schronów) Zgłaszający: Andrzej Gut-Mostowy, Ryszard Terlecki Data wpływu: 16-10-2025 Szanowni Panowie Ministrowie, działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, w imieniu mieszkańców gminy Limanowa oraz samorządów powiatu limanowskiego , kieruję do Panów Ministrów interpelację w sprawie możliwości dostosowania budowanych tuneli kolejowych w ramach modernizacji linii kolejowej nr 104 Chabówka–Nowy Sącz do funkcji budowli ochronnych (schronów dla ludności) . Interpelację składam w związku z wpłynięciem do mojego biura poselskiego pisma wójta gminy Limanowa pana Jana Skrzekuta , w którym zwrócił się z prośbą o podjęcie działań w tym zakresie w związku z całkowitym brakiem obiektów ochronnych na terenie powiatu limanowskiego. Na terenie gminy Limanowa w ramach inwestycji prowadzonej przez PKP Polskie Linie Kolejowe SA jest realizowana modernizacja linii kolejowej nr 104, obejmująca budowę tunelu kolejowego wraz z tunelem ewakuacyjnym w miejscowościach Pisarzowa i Mordarka , a także są planowane kolejne obiekty tunelowe w miejscowości Koszary . Z uwagi na charakter tych budowli – znaczne zagłębienie w gruncie, masywną konstrukcję, system wentylacji i dróg ewakuacyjnych – istnieje możliwość technicznego dostosowania ich do funkcji budowli ochronnych dla ludności cywilnej . Wymagałoby to jedynie ograniczonego zakresu dodatkowych prac projektowych i adaptacyjnych, niewpływających zasadniczo na harmonogram inwestycji. Zgodnie z: art. 4 pkt 2 lit. b, art. 8 oraz art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. 2024 poz. 2486 z późn. zm.) do zadań organów administracji rządowej i samorządowej należy zapewnienie ochrony ludności oraz utrzymanie i budowa obiektów zbiorowej ochrony; art. 3 ust. 2 pkt 4 oraz art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. 2023 poz. 1229 z późn. zm.) do obowiązków administracji publicznej należy zapewnienie infrastruktury technicznej umożliwiającej ochronę ludności w sytuacjach kryzysowych i wojennych; art. 39 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. 2024 poz. 1223 z późn. zm.) inwestor publiczny ma obowiązek uwzględniać potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa w procesie planowania i realizacji inwestycji kolejowych. Wobec braku obowiązujących rozporządzeń wykonawczych określających szczegółowe warunki techniczne budowli ochronnych (art. 686 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny) jednostki samorządu terytorialnego nie mają obecnie narzędzi do samodzielnego tworzenia takich obiektów. Dlatego też włączenie funkcji ochronnych do istniejących inwestycji infrastrukturalnych, zwłaszcza realizowanych ze środków publicznych, jest rozwiązaniem zgodnym z duchem ustawy i racjonalnym ekonomicznie . Ostatnia inwentaryzacja infrastruktury ochronnej wykazała całkowity brak schronów na terenie powiatu limanowskiego . Tymczasem obszar ten liczy ponad 120 tysięcy mieszkańców , z których znaczna część zamieszkuje w strefie bezpośredniego oddziaływania linii kolejowej nr 104. Lokalizacja tuneli w pobliżu miejscowości o zwartej zabudowie (Pisarzowa, Mordarka, Koszary) oraz ich dogodna komunikacja z siecią dróg powiatowych i krajowych czyni te obiekty idealnymi kandydatami do pełnienia funkcji schronów dla ludności w sytuacjach zagrożenia militarnego, ekologicznego lub technicznego . Dostosowanie tuneli do tej roli byłoby przedsięwzięciem o znaczeniu strategicznym i humanitarnym , które przyczyniłoby się do realnego zwiększenia bezpieczeństwa mieszkańców południowej Małopolski. W związku z powyższym zwracam się z pytaniami: Czy Ministerstwo Infrastruktury oraz PKP Polskie Linie Kolejowe SA rozważają możliwość przystosowania budowanych tuneli kolejowych na linii 104 do pełnienia funkcji budowli ochronnych dla ludności? Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji prowadzi prace nad rozporządzeniem wykonawczym określającym warunki techniczne i zasady klasyfikacji budowli ochronnych (schronów, ukryć)? Czy w ramach aktualnie realizowanych inwestycji infrastrukturalnych istnieje możliwość wprowadzenia obowiązku analizy potencjału obronnego obiektów inżynieryjnych? Czy resorty właściwe ds. infrastruktury i bezpieczeństwa planują utworzenie programu wspierającego jednostki samorządu terytorialnego w zakresie budowy i adaptacji obiektów ochronnych? Uwzględnienie elementów ochrony ludności w dużych inwestycjach publicznych, zwłaszcza takich jak modernizacja linii kolejowych o znaczeniu regionalnym i państwowym, stanowi najbardziej efektywny i racjonalny sposób realizacji konstytucyjnego obowiązku ochrony obywateli (art. 5 i 31 ust. 3 Konstytucji RP). Przystosowanie budowanych tuneli w Pisarzowej, Mordarce i Koszarach do funkcji schronów byłoby działaniem wpisującym się w politykę bezpieczeństwa narodowego i cele ustawy o obronie Ojczyzny, przy jednoczesnym minimalnym wzroście kosztów inwestycji. Z poważaniem Andrzej Gut-Mostowy Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Ryszard Terlecki Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Odpowiedź na interpelację w sprawie dostosowania budowanych tuneli kolejowych w ciągu modernizowanej linii kolejowej nr 104 Chabówka-Nowy Sącz do funkcji budowli ochronnych (schronów) Odpowiedź na interpelację nr 12953 w sprawie dostosowania budowanych tuneli kolejowych w ciągu modernizowanej linii kolejowej nr 104 Chabówka-Nowy Sącz do funkcji budowli ochronnych (schronów) Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 05-11-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 12953 Pana Posła Andrzeja Guta-Mostowego i Pana Posła Ryszarda Terleckiego w sprawie dostosowania budowanych tuneli kolejowych w ciągu modernizowanej linii kolejowej nr 104 Chabówka-Nowy Sącz do funkcji budowli ochronnych (schronów), w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA), uprzejmie przedstawiam co następuje. W odniesieniu do obiektów wznoszonych od 1 stycznia 2025 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej [1] wymogi techniczne, a także zasady klasyfikacji ze względu na klasę odporności zostaną określone w rozporządzeniu Ministra SWiA w sprawie warunków technicznych dla budowli ochronnych oraz warunków technicznych ich użytkowania i usytuowania. Prace nad projektem ww. rozporządzenia zostały zakończone. W dniu 29 października 2025 r. Komisja Europejska wyraziła zgodę na zastosowanie trybu pilnego i notyfikacja techniczna przedmiotowego projektu rozporządzenia zakończyła się z mocą od 18 października 2025 r. Projekt rozporządzenia został podpisany przez Ministra SWiA i obecnie pozostaje na etapie podpisu przez ministrów wydających go w porozumieniu [2] . Natomiast ww. kwestie – odnośnie do obiektów, które mogłyby być wykorzystane jako budowle ochronne przed 1 stycznia 2025 r. – zostały określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lutego 2025 r. w sprawie kryteriów uznawania obiektów budowlanych albo ich części za budowle ochronne [3] . Jednocześnie pragnę wskazać, że wsparcie finansowe dla jednostek samorządu terytorialnego w zakresie budowy i adaptacji obiektów ochronnych zostało przewidziane w Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026. Na remonty i budowę budowli ochronnych zapewniających przetrwanie w przypadku wystąpienia skażeń i uderzeń z powietrza oraz na przygotowanie zasobów do zapewnienia funkcjonalności miejsc doraźnego schronienia w 2025 r. zaplanowano środki w wysokości 2 384 380 900,00 zł, a na 2026 r. – 3 592 700 900,00 zł. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. poz. 1907. [2] Stan na 4 listopada 2025 r. [3] Dz. U. poz. 235.