Interpelacja w sprawie dodatkowych opłat na cmentarzach

Interpelacja w sprawie dodatkowych opłat na cmentarzach Interpelacja nr 12926 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie dodatkowych opłat na cmentarzach Zgłaszający: Janusz Cieszyński Data wpływu: 15-10-2025 Szanowny Panie Ministrze, portal Olsztyn.com.pl opisał pojawiające się w obliczu niedawnych wyroków sądów wątpliwości dotyczące uchwał organów samorządu terytorialnego, które wprowadzają dodatkowe opłaty na cmentarzach komunalnych. W wielu przypadkach pobierane są należności nieprzewidziane w ustawie o cmentarzach i chowaniu zmarłych, takie jak opłaty za wjazd na teren cmentarza, przedłużenie prawa do grobu czy korzystanie z infrastruktury cmentarnej. Jak wynika z doniesień medialnych część takich uchwał została uznana za niezgodną z prawem. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zleciło wojewodom dokonanie przeglądu uchwał organów samorządu terytorialnego w sprawie ustalania opłat na cmentarzach komunalnych pod kątem ich zgodności z prawem? Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi liczby przypadków, w których wojewodowie stwierdzili nieważność uchwał w tym zakresie? Czy resort planuje przygotowanie jednolitych wytycznych lub rekomendacji dla wojewodów w celu zapewnienia zgodności uchwał jednostek samorządu terytorialnego dotyczących opłat na cmentarzach z obowiązującymi przepisami? Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński

Odpowiedź na interpelację w sprawie dodatkowych opłat na cmentarzach Odpowiedź na interpelację nr 12926 w sprawie dodatkowych opłat na cmentarzach Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański Warszawa, 05-11-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 12926 Pana Posła Janusza Cieszyńskiego w sprawie dodatkowych opłat na cmentarzach , uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Na gruncie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych [1] , ustawodawca przesądził, że ogólny nadzór nad sprawami objętymi niniejszą ustawą sprawują według właściwości minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, a także minister właściwy do spraw zdrowia. Tym samym, ministerstwami współdziałającymi w zakresie ogólnego nadzoru nad sprawami objętymi ww. aktem normatywnym są Ministerstwo Rozwoju i Technologii oraz Ministerstwo Zdrowia. Niemniej odnosząc się bezpośrednio do pytań zawartych w interpelacji, należy zauważyć, że zgodnie z przepisami ustrojowych ustaw samorządowych [2] wojewodom przysługują uprawnienia nadzorcze wobec jednostek samorządu terytorialnego, w tym możliwość stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia. Procedura nadzorcza w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu jednostki samorządu terytorialnego następuje z urzędu, niezależnie od wniosków czy sygnałów kierowanych przez podmioty zewnętrzne i osoby trzecie. Decyzja co do celowości zastosowania środka nadzoru w konkretnej sprawie, jest pozostawiona wyłącznej kompetencji wojewody, jako organowi nadzoru nad samorządem terytorialnym. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest we wskazanej procedurze organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [3] , a działalność nadzorcza wojewodów podlega wyłącznie kontroli sądowej. Powyższe oznacza, że wojewodowie nie przekazują do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) podejmowanych przez siebie rozstrzygnięć nadzorczych. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji – jak każdy organ administracji publicznej – wyposażony jest w sferę własnych zadań i kompetencji. Sprawowanie nadzoru przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej nad wojewodami odbywa się w ściśle określonych przepisami prawa granicach, na podstawie kryterium zgodności z prawem. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie weryfikuje działań nadzorczych wojewody pod względem merytorycznym. Należy również wskazać, że opracowanie przez MSWiA jakichkolwiek wytycznych dotyczących jednolitości dokonywanej przez wojewodów weryfikacji prawnej aktów wydawanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego, mogłoby zostać uznane za nieuprawnioną ingerencję w ustawowo umocowane kompetencje samodzielnego organu nadzoru, którego akty nadzorcze podejmowane w ramach tych kompetencji podlegają weryfikacji dokonywanej wyłącznie przez sąd administracyjny. Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję, że MSWiA nie zleciło wojewodom dokonania przeglądu uchwał organów samorządu terytorialnego w sprawie ustalania opłat na cmentarzach komunalnych pod kątem ich zgodności z prawem. Nie dysponuje również danymi dotyczącymi liczby przypadków, w których wojewodowie stwierdzili nieważność uchwał w tym zakresie oraz nie planuje przygotowania jednolitych wytycznych lub rekomendacji dla wojewodów w celu zapewnienia zgodności uchwał jednostek samorządu terytorialnego dotyczących opłat na cmentarzach z obowiązującymi przepisami prawa. Z poważaniem z up. Tomasz Szymański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 576, z późn. zm. [2] Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153), ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 107, z późn. zm.), ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. 2025 r. poz. 581). [3] Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm.