Interpelacja w sprawie wdrażania programu ochrony ludności i obrony cywilnej

Interpelacja w sprawie wdrażania programu ochrony ludności i obrony cywilnej Interpelacja nr 12846 do ministra obrony narodowej, ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie wdrażania programu ochrony ludności i obrony cywilnej Zgłaszający: Andrzej Śliwka Data wpływu: 13-10-2025 Szanowny Panie Ministrze, w ramach realizacji programu ochrony ludności i obrony cywilnej, którego celem jest zwiększenie odporności państwa w sytuacjach kryzysowych, do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od samorządów, straży pożarnej oraz innych instytucji, że istnieją poważne obawy co do możliwości pełnego i terminowego wykorzystania środków finansowych w bieżącym roku. Zgłaszane problemy wskazują na brak jasności w podziale funduszy oraz w procedurach ich wydatkowania, co grozi ryzykiem niewykorzystania istotnych środków i w konsekwencji osłabienia bezpieczeństwa ludności. W związku z tym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: 1. W jakich proporcjach podzielono środki finansowe w ramach programu na: • miejsca schronienia, • zabezpieczenie medyczne, • zapory inżynieryjne, • środki transportu do ewakuacji medycznej, • awaryjne źródła prądu, • środki łączności, • zabezpieczenie w wodę i inne elementy infrastruktury kryzysowej? 2. W jaki sposób zostały podzielone środki finansowe pomiędzy województwa? Czy podział nastąpił proporcjonalnie do liczby ludności, zagrożeń czy innych wskaźników? 3. Jaką część środków w 2025 roku faktycznie wydatkowało ministerstwo (proszę o podanie kwoty i procentu w odniesieniu do całości przyznanych funduszy)? 4. Jakie procedury obowiązują samorządy oraz inne instytucje w zakresie składania wniosków o finansowanie w ramach programu ochrony ludności i obrony cywilnej? Czy procedury te są jednolite w skali kraju? 5. Jakie działania podejmuje ministerstwo, aby usprawnić dystrybucję środków i zagwarantować, że zostaną one w pełni wykorzystane w bieżącym roku budżetowym? 6. Czy resort monitoruje poziom wykorzystania środków w poszczególnych województwach i jakie wnioski płyną z dotychczasowych analiz? 7. Jakie środki finansowe w ramach POLiOC zabezpieczono na program Szpitale Przyjazne Wojsku? Jakie są kryteria przystąpienia do programu? Kto dokonuje oceny wniosków szpitali? Ile szpitali z programu „Szpitale przyjazne wojsku” otrzymało decyzję o przyznaniu środków finansowych? Ze względu na wagę programu proszę o przedstawienie szczegółowych i transparentnych informacji. Obywatele oczekują, że działania na rzecz ich bezpieczeństwa będą realizowane w sposób sprawny, rzetelny i skoordynowany. Z wyrazami szacunku Andrzej Śliwka Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie wdrażania programu ochrony ludności i obrony cywilnej Odpowiedź na interpelację nr 12846 w sprawie wdrażania programu ochrony ludności i obrony cywilnej Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 06-11-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 12846 Pana Posła Andrzeja Śliwki w sprawie wdrażania programu ochrony ludności i obrony cywilnej , w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, uprzejmie przedstawiam co następuje. Przyznane na 2025 r. wojewodom środki z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 [1] , w ramach realizacji zadań z obszaru ochrony ludności i obrony cywilnej, mogą być wydatkowane na różnego rodzaju inwestycje od miejsc schronienia po infrastrukturę zapewniającą awaryjne źródła energii, jak również na szkolenia i doposażenie niezbędne do skutecznego funkcjonowania służb w sytuacjach zagrożenia. Planowane przez jednostki samorządu terytorialne zadania ochrony ludności i obrony cywilnej, których wartość przekracza 50 tys. zł (inwestycje budowlane, zakupy inwestycyjne) są opiniowane przez zespół składający się z przedstawicieli Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) oraz Ministerstwa Obrony Narodowej (MON). Wnioski dotyczące realizacji ww. inwestycji są składane za pośrednictwem odpowiednich terytorialnie wojewodów, którzy po wstępnej ocenie przekazują je do MSWiA. Każda inwestycja jest oceniana pod względem wpływu na realizację zadań ochrony ludności i obrony cywilnej. Pozytywne rozpatrzenie wniosku pozwala jednostkom samorządu terytorialnego na realizację zgłoszonych inwestycji. Zespół opiniuje wnioski w ciągu kilku dni od ich wpłynięcia do MSWiA. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji pozostaje w stałym kontakcie z urzędami wojewódzkimi, udziela odpowiedzi na pojawiające się pytania oraz wyjaśnia wątpliwości, tak aby jak najwięcej inwestycji uzyskało pozytywne opinie i mogło zostać zrealizowanych. Z uwagi na swobodę wyboru inwestycji po stronie jednostek samorządu terytorialnego, MSWiA nie dysponuje szczegółowymi informacjami w zakresie wydatkowania środków z Programu OLiOC na poszczególne kategorie, takie jak miejsca schronienia, zabezpieczenie medyczne etc. Przedmiotowe dane będzie można pozyskać od wojewodów po zakończeniu roku budżetowego i okresu, w jakim środki przeznaczone na 2025 r. w ramach Programu OLiOC zostaną wydane. Kryterium wyjściowym podziału środków w ramach Programu OLiOC było założenie, że: 80-90% środków zostanie przeznaczonych dla województw, w tym 90% z tej kwoty na zadania realizowane przez samorządy, 10-20% środków zostanie przeznaczonych na zadania ponadlokalne, inwestycje pilotażowe oraz strategiczne (centralne). Środki dla województw zostały podzielone według następujących kryteriów: ogólnej liczby mieszkańców w województwach; wskaźnika urbanizacji (liczby mieszkańców miast do ogólnej liczby mieszkańców); wskaźnika zwiększonego bezpieczeństwa na wschodniej granicy Polski w ramach Narodowego Programu Odstraszania i Obrony „Tarcza Wschód” [2] dla województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, warmińsko-mazurskiego i części województwa mazowieckiego. Należy wskazać, że miasto stołeczne Warszawa przy podziale środków było traktowane jak odrębne województwo, z uwzględnieniem wskaźników urbanizacji i ogólnej liczby mieszkańców. Proces podziału środków na poszczególne województwa przedstawiał się następująco: Dla każdego z województw wprowadzono, pozyskane z Głównego Urzędu Statystycznego, dane statystyczne o liczbie ludności i gęstości zaludnienia. Wprowadzono dane statystyczne o liczbie mieszkańców województwa, także z podziałem na liczbę mieszkańców miast i wsi. Podzielono wstępnie środki na pulę wojewódzką (83%) i pulę centralną (17%). Dla puli wojewódzkiej, z uwagi na wyższą gęstość zaludnienia na terenach miejskich, a także wymóg określony w art. 90 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej [3] dotyczący pojemności obiektów zbiorowej ochrony z podziałem na miasta i wsie, wprowadzono odpowiednio wagi 0,65 i 0,35. Po wyliczeniu kwot przypadających na poszczególne województwa, dodano wskaźnik: zwiększenie puli środków na realizację zadań w ramach Programu „Tarcza Wschód” (dla województw: lubelskiego, podlaskiego, warmińsko-mazurskiego, podkarpackiego i części województwa mazowieckiego). Następnie z puli centralnej dokonano dalszego wzmocnienia puli wojewódzkiej w ramach realizacji zadania Host Nation Support (NATO). Otrzymano ostateczny podział na pulę wojewódzką (ponad 90%) i centralną (niecałe 10%). Powyższy podział środków został uzgodniony z MON, a informację o wysokości limitów w poszczególnych obszarach przekazano wojewodom. Należy wskazać, że w zakresie finansowania placówek medycznych (w tym podmiotów uczestniczących w Programie „Szpitale Przyjazne Wojsku), w ramach realizowanych przez nie zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej z Programu OLiOC mogą być wydatkowane środki na budowę schronów czy miejsc doraźnego schronienia niezależnie od miejsca ich lokalizacji, również w szpitalach. Ponadto w Programie OLiOC wprost wyszczególniono zadania takie jak budowa podziemnej infrastruktury medycznej czy lądowisk przyszpitalnych, których celem jest wzmacnianie wielopoziomowego zabezpieczenia medycznego społeczeństwa. Jak wskazano powyżej, dane dotyczące wydatkowania w 2025 r. środków z Programu OLiOC na poszczególne kategorie, w tym zabezpieczenie medyczne, będą możliwe do pozyskania od wojewodów po zakończeniu roku budżetowego. Koordynatorem Programu „Szpitale Przyjazne Wojsku”, właściwym do zajęcia stanowiska w kwestiach m.in. kryteriów przystąpienia do programu, jest Minister Obrony Narodowej, do którego również została skierowana niniejsza interpelacja. Minister Finansów i Gospodarki decyzją z 25 lipca 2025 r. dokonał zwiększenia planu wydatków budżetowych MSWiA w części 42 – Sprawy wewnętrzne na realizację Programu OLiOC o kwotę 487 517 657 zł w drodze przeniesienia z budżetu MON. Według stanu na 5 listopada 2025 r. w wyniku rozstrzygniętych postępowań prowadzonych przez poszczególnych dysponentów w części 42, wysokość środków zaangażowanych wynosi 115 199 223,06 zł. Pozostała kwota stanowi zabezpieczenie wydatków poszczególnych dysponentów w części 42 budżetu na rzecz przygotowywanych lub ogłoszonych, ale nierozstrzygniętych postępowań. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji monitoruje stopień wykorzystania środków z Programu OLiOC w województwach. Dotychczas nie stwierdzono nieprawidłowości związanych z zaangażowaniem ww. środków. Jednak należy wskazać, że działania podejmowane w przedmiotowym zakresie muszą być prowadzone sprawnie, z uwagi na zbliżający się koniec roku budżetowego. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dalej: „Program OLiOC”. [2] Przyjęty uchwałą Rady Ministrów nr 58 z dnia 10 czerwca 2024 r. [3] Dz. U. poz. 1907.