Interpelacja w sprawie zlikwidowania programu wsparcia młodzieżowych drużyn pożarniczych

Interpelacja w sprawie zlikwidowania programu wsparcia młodzieżowych drużyn pożarniczych Interpelacja nr 12623 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie zlikwidowania programu wsparcia młodzieżowych drużyn pożarniczych Zgłaszający: Maciej Małecki Data wpływu: 01-10-2025 Szanowny Panie Ministrze, jednym z kluczowych elementów budowania systemu bezpieczeństwa państwa na poziomie lokalnym jest wychowanie i kształcenie młodego pokolenia obywateli świadomych wartości służby publicznej oraz gotowych do podejmowania działań na rzecz wspólnoty. Młodzieżowe drużyny pożarnicze (MDP) od lat pełnią niezastąpioną rolę w przygotowywaniu dzieci i młodzieży do służby w ochotniczych strażach pożarnych, a także do aktywnego i odpowiedzialnego udziału w życiu społecznym. Za rządów Zjednoczonej Prawicy wprowadzono program wsparcia dla młodzieżowych drużyn pożarniczych, którego ostatnia edycja miała miejsce w 2023 roku. Program ten miał ogromne znaczenie nie tylko dla bieżącej działalności MDP, lecz również dla długofalowej polityki państwa w zakresie bezpieczeństwa, edukacji obywatelskiej i profilaktyki społecznej. Środki finansowe przeznaczane na szkolenia, wyposażenie, umundurowanie czy inicjatywy edukacyjne i wychowawcze pozwalały dzieciom i młodzieży rozwijać pasję, kompetencje oraz poczucie odpowiedzialności za innych. W wymiarze społecznym i kulturowym program sprzyjał integracji lokalnych wspólnot, a także stanowił ważny element polityki państwa w zakresie promocji wolontariatu i służby publicznej. Z niepokojem należy jednak stwierdzić, że program ten został zlikwidowany. Oznacza to nie tylko ograniczenie wsparcia finansowego, lecz także utratę istotnego narzędzia wzmacniania kapitału społecznego i przygotowywania przyszłych kadr ochotniczych straży pożarnych oraz Państwowej Straży Pożarnej. W obliczu rosnących wyzwań i zagrożeń, i konieczności wzmacniania odporności społeczności lokalnych na kryzysy, likwidację programu wsparcia dla młodzieżowych drużyn pożarniczych należy uznać za niepokojącą i strategicznie nieuzasadnioną. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: 1. Z jakich powodów program wsparcia dla młodzieżowych drużyn pożarniczych został zlikwidowany pomimo jego pozytywnych efektów społecznych i wychowawczych? 2. Czy ministerstwo planuje przywrócenie programu w kolejnych latach, a jeśli tak – w jakim kształcie organizacyjnym i w jakiej perspektywie czasowej? 3. Jakie alternatywne działania podejmuje obecnie ministerstwo, aby wspierać działalność i rozwój młodzieżowych drużyn pożarniczych w zakresie edukacji, wychowania oraz kształcenia praktycznych umiejętności ratowniczych? 4. Czy ministerstwo rozważa zwiększenie środków finansowych na wsparcie dla ochotniczych straży pożarnych w obszarze pracy z młodzieżą, w tym na szkolenia specjalistyczne, zakup wyposażenia oraz umundurowania drużyn młodzieżowych? 5. Czy w ocenie ministerstwa młodzieżowe drużyny pożarnicze powinny zostać objęte długofalowym, stabilnym programem wsparcia o charakterze systemowym, a nie doraźnym? Młodzieżowe drużyny pożarnicze są fundamentem ciągłości i przyszłości ochotniczych straży pożarnych. To nie tylko zaplecze kadrowe służb ratowniczych, lecz także pomoc w kształtowaniu postaw prospołecznych, obywatelskich i patriotycznych, gdzie doświadczeni druhowie ochotnicy przekazują te wartości młodszym pokoleniom. Dlatego wsparcie państwa powinno mieć charakter strategiczny, stabilny i priorytetowy, a jego brak osłabia system bezpieczeństwa lokalnych społeczności. Z poważaniem Maciej Małecki Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie zlikwidowania programu wsparcia młodzieżowych drużyn pożarniczych Odpowiedź na interpelację nr 12623 w sprawie zlikwidowania programu wsparcia młodzieżowych drużyn pożarniczych Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 29-10-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 12623 pana posła Macieja Małeckiego w sprawie zlikwidowania programu wsparcia młodzieżowych drużyn pożarniczych uprzejmie przedstawiam, co następuje. Informuję, że co roku w części 42 budżetu państwa – Sprawy wewnętrzne, której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych, są planowane środki finansowe przekazywane [1] dla ochotniczych straży pożarnych (OSP), jak również dla młodzieżowych drużyn pożarniczych (MDP), działających przy jednostkach OSP. Przedmiotowe wsparcie finansowe jest realizowane zgodnie z przyjętymi limitami wydatków środków finansowych zaplanowanych dla jednostek OSP w ustawie budżetowej na dany rok budżetowy. W latach 2024 [2] -2025 [3] MDP otrzymały wsparcie w wysokości 5 mln zł rocznie. Dla porównania, w latach 2018-2022 [4] na organizację obozów dla MDP przeznaczano średnio kwotę około 3 mln zł, przy czym w latach 2020-2021 z uwagi na zagrożenie epidemiczne spowodowane występowaniem koronawirusa SARS-CoV-2, odstąpiono od organizacji obozów dla MDP. Wówczas, w czasie pandemii COVID, dokonano zmiany przeznaczenia środków finansowych i wykorzystano je na realizację różnych zakupów dla MDP, tj.: wyposażenia niezbędnego do przeprowadzania zawodów sportowo-pożarniczych dla MDP, środków ochrony indywidualnej, instrumentów muzycznych dla orkiestr oraz na dokonanie napraw pojazdów i sprzętu pożarniczego. Mając powyższe na uwadze, Ministerstwo SWiA w zakresie swojej właściwości co roku realizuje (kontynuuje) wsparcie finansowe dla MDP, natomiast nie nazywa tego stricte „programem finansowym“, gdyż jest to proces przyznawania i rozliczania dotacji z budżetu państwa udzielanych jednostkom OSP, w tym również dziecięcym/MDP, na podstawie art. 32 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych . Potrzeby zarówno jednostek OSP, jak i MDP są zaspokajane w miarę możliwości dostępnych środków finansowych. Odnośnie do „programu wsparcia dla Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych, który został zlikwidowany“, wyjaśniam, że w Ministerstwie SWiA był opiniowany w ramach uzgodnień projekt uchwały Rady Ministrów ustanawiającej Rządowy [5] Program Wsparcia Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych „Bezpieczeństwo mojej gminy – historia, teraźniejszość, przyszłość“ na lata 2023-2024. Projekt ww. programu był przedstawiony przez ówczesnego ministra edukacji i nauki, pana Przemysława Czarnka. Przedmiotowy program został wypracowany w ramach zespołu powołanego zarządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 30 września 2021 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw przygotowania projektu rządowego programu wsparcia młodzieżowych drużyn pożarniczych [6] . Wskazany powyżej projekt uchwały, na wniosek ówczesnego ministra edukacji i nauki, został zdjęty z porządku obrad Rady Ministrów i ostatecznie nie został przyjęty przez Radę Ministrów. Pragnę wskazać, że zgodnie z ustawą budżetową z dnia 9 stycznia 2025 r. w części 42 – Sprawy wewnętrzne, rozdział 75412 – ochotnicze straże pożarne, na 2025 r. zaplanowano kwotę 39 mln zł, z tego 5 mln zł na dofinansowanie organizacji obozów dla dziecięcych i MDP. Pozostała kwota została przeznaczona na zakupy sprzętu, (zgodnie z zakresem przedmiotowym dotacji [7] ), w tym również samochodów ratowniczo-gaśniczych oraz remonty strażnic w zakresie obejmującym zapewnienie gotowości bojowej. Jednocześnie należy zauważyć, że środki z budżetu państwa są jednym z wielu źródeł dofinansowania jednostek OSP, które funkcjonują jako stowarzyszenia – w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach [8] . W świetle obowiązujących przepisów prawa podstawowy ciężar finansowy utrzymania OSP, w tym ponoszenie kosztów funkcjonowania OSP, spoczywa na gminie, o czym stanowi art. 10 ust. 1 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych. Bez wątpienia każde dodatkowe wsparcie funkcjonowania dziecięcych i MDP, bez względu na formę, przyczynia się do zwiększenia efektywności działań wychowawczych, a także lepszego przygotowania młodzieży do przyszłej służby ratowniczej, co w dłuższej perspektywie będzie miało wpływ na wzmocnienie systemu bezpieczeństwa publicznego. Dziecięce i MDP stanowią formę zabezpieczenia w przyszłości funkcjonowania jednostek OSP w aspekcie ich gotowości bojowej. Z uwagi jednak na młody wiek członkowie dziecięcych i MDP najpierw zdobywają wiedzę przez udział w zawodach, turniejach, wydarzeniach o charakterze edukacyjnym i profilaktycznym. Dopiero kiedy osiągną pełnoletność, po spełnieniu wymaganych prawem warunków, mogą aktywnie uczestniczyć w działaniach i akcjach ratowniczych. Warty podkreślenia jest również fakt, że dofinansowanie realizowane dla OSP i MDP ma formę dotacji, co wymaga stosowania zasady rocznego wydatkowania środków z budżetu państwa. Przepisy dotyczące dotacji oraz zasad jej rozliczania zostały określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych [9] . Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Na podstawie art. 32 ust. 2-4 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. 2025 poz. 244) . [2] 4 200 000 zł z budżetu MSWiA oraz 800 000 zł ze środków ubezpieczeniowych będących w dyspozycji komendanta głównego PSP (na podstawie art. 38 i 39 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, Dz. U. 2025 poz. 188). [3] Z części 42 budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych, dział 754 – Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa, rozdział 75412 – ochotnicze straże pożarne. [4] 2018 r. – 2 800 000 zł, 2019 r. – 2 955 000 zŁ, w latach 2020-2022 po około 3 000 000 zł rocznie. [5] ID13 (RM-06111-263-230). [6] Dz. Urz. MEiN poz. 115 z późn. zm. – akt nieobowiązujący. [7] https://www.gov.pl/web/kgpsp/dotacje-osp [8] Dz. U. 2020 poz. 2261. [9] Dz. U. 2024 poz. 1530 z późn. zm.