Interpelacja w sprawie podpisania przez Agencję Uzbrojenia umowy na dostawę brzegowych radarów obserwacji nawodnej i celów niskolecących z izraelską firmą ELTA Systems Ltd oraz oferty izraelskiej firmy RADA Electronic Industries w zamówieniu Straży Granicznej na dostawę systemu obrony przeciwdronowej

Interpelacja w sprawie podpisania przez Agencję Uzbrojenia umowy na dostawę brzegowych radarów obserwacji nawodnej i celów niskolecących z izraelską firmą ELTA Systems Ltd oraz oferty izraelskiej firmy RADA Electronic Industries w zamówieniu Straży Granicznej na dostawę systemu obrony przeciwdronowej Interpelacja nr 12609 do ministra obrony narodowej, ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie podpisania przez Agencję Uzbrojenia umowy na dostawę brzegowych radarów obserwacji nawodnej i celów niskolecących z izraelską firmą ELTA Systems Ltd oraz oferty izraelskiej firmy RADA Electronic Industries w zamówieniu Straży Granicznej na dostawę systemu obrony przeciwdronowej Zgłaszający: Marta Stożek Data wpływu: 30-09-2025 Szanowni Panowie Ministrowie, 9 lipca 2025 roku w obecności pana ministra obrony narodowej Agencja Uzbrojenia podpisała umowę na zakup 18 izraelskich trójwspółrzędnych radarów ELM-2238 STAR-X produkcji spółki ELTA Systems stanowiącej część Israel Aerospace Industries (IAI). Kontrakt o wartości ok. 430 mln zł przewiduje dostawy w latach 2027–2028 i ma na celu wzmocnienie dozoru polskiego wybrzeża oraz obrony przeciw zagrożeniom niskolecącym. Pomimo udziału polskiego partnera (spółki KenBIT) w integracji systemu około 60% tej kwoty trafi bezpośrednio do izraelskiego przemysłu obronnego. Należy podkreślić, że ELTA Systems, z którą na współpracę zdecydowała się Agencja Uzbrojenia, jest spółką zależną państwowego koncernu Israel Aerospace Industries, którego uzbrojenie jest wykorzystywane w trakcie obecnej wojny w Gazie, a dron wojskowy jej produkcji (Hermes 450) został użyty w ataku na konwój humanitarny w Gazie, w wyniku którego zginął Damian Sobol, polski wolontariusz organizacji World Central Kitchen. Oznacza to, że setki milionów złotych z polskiego budżetu państwa mają zasilić firmę powiązaną z zamordowaniem polskiego cywila, zamiast wspierać rodzimy przemysł i bezpieczeństwo. Takie działanie budzi poważne wątpliwości natury moralnej oraz strategicznej. Z kolei w sierpniu bieżącego roku Nadbużański Oddział Straży Granicznej ogłosił przetarg na zakup systemów antydronowych, którego warunki wzbudziły poważne wątpliwości co do uczciwości postępowania. W opinii ekspertów specyfikacja techniczna została sformułowana tak precyzyjnie, że spełnia ją praktycznie tylko zagraniczny system izraelskiej firmy RADA Electronic Industries (od 2022 r. część koncernu Leonardo DRS), w efekcie wykluczając z konkursu polskich oferentów. W reakcji na takie zdefiniowanie parametrów konkursu pojawiły się głosy, że przetarg ogranicza uczciwą konkurencję i faworyzuje z góry wybrane rozwiązanie izraelskiego producenta kosztem polskich i europejskich technologii. W świetle powyższych faktów kieruję do Panów Ministrów następujące pytania: Do ministra obrony narodowej: Proszę o informację, czy w ramach postępowania na zakup nowych radarów brzegowych rozpatrzono oferty polskich producentów – np. rozwiązanie oparte na połączeniu funkcji radarów Warta i Tuga lub inne krajowe systemy radiolokacyjne spełniające wszystkie wymagane parametry (lub co najmniej 80% tych wymagań) – a także analogiczne rozwiązania oferowane przez przedsiębiorstwa z krajów Unii Europejskiej. Czy przed dokonaniem wyboru dostawcy przeprowadzono analizę porównawczą potencjalnych rodzimych (bądź unijnych) systemów względem oferty firmy ELTA Systems? Jeżeli tak, proszę o udostępnienie wyników takiej analizy, jeżeli nie – proszę o wyjaśnienie, dlaczego zaniechano tego kroku. Do ministra obrony narodowej: Dlaczego rząd nie wspiera w wystarczającym stopniu rozwoju polskiego przemysłu zbrojeniowego w sektorze technologii radarowych oraz systemów obrony przeciwdronowej, wybierając import z Izraela, mimo istnienia rodzimych kompetencji w tej dziedzinie? Proszę wskazać, jakie działania podjęto lub planuje się podjąć, aby w przyszłości priorytetowo traktować krajowe przedsiębiorstwa (takie jak PIT-RADWAR) przy realizacji kluczowych projektów modernizacyjnych Sił Zbrojnych RP. W szczególności proszę o informację, czy przewiduje się wsparcie dla kontynuacji prac nad radarami Warta, Sajna, Tuga oraz ich ewentualnego wdrożenia w polskiej armii. Do ministra spraw wewnętrznych i administracji: Czy przy planowanym zakupie systemu obrony przeciwdronowej dla Straży Granicznej Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przeanalizowało dostępne zaawansowane systemy antydronowe oferowane przez polskie firmy obronne, jak również analogiczne rozwiązania opracowane w innych krajach Unii Europejskiej? Dlaczego nie zdecydowano się na polskie rozwiązania, takie jak na przykład system SKYctrl firmy Advanced Protection Systems z Gdyni lub systemy HAWK i Jastrząb firmy Hertz Systems z Zielonej Góry? Czy którykolwiek z powyższych (lub podobnych) systemów, spełniających wszystkie albo co najmniej 80% wymaganych parametrów, został uwzględniony w postępowaniu przetargowym? Jeśli nie, to dlaczego zrezygnowano z wykorzystania krajowego (bądź unijnego) potencjału na rzecz importu? Do ministra obrony narodowej oraz ministra spraw wewnętrznych i administracji: W jaki sposób Panowie Ministrowie wykorzystują dostępne narzędzia nadzorcze, aby zapewnić prawidłowość ustalania kryteriów przetargów publicznych w swoich resortach – odpowiednio przy zakupach dla Sił Zbrojnych RP (MON) oraz dla formacji podległych MSWiA (w tym dla Straży Granicznej)? Jakie działania kontrolne podejmują resorty obrony i spraw wewnętrznych, by specyfikacje istotnych warunków zamówienia nie faworyzowały z góry konkretnych dostawców i gwarantowały uczciwą konkurencję, zwłaszcza z udziałem polskich oraz innych unijnych producentów? Do ministra obrony narodowej: Czy w kontekście planowanego importu radarów z Izraela Polska – jako państwo-strona Traktatu o handlu bronią (ATT) – przeprowadziła formalną ocenę ryzyka, że wybrany w konkursie dostawca, będący spółką izraelskiego skarbu państwa, może wykorzystać pozyskany od Polski kapitał do finansowania działań i rozwoju narzędzi wykorzystywanych w działaniach niezgodnych z międzynarodowym prawem humanitarnym? Do ministra obrony narodowej: Czy wynik oceny wskazanej w pkt 5 został udokumentowany i czy w przypadku potwierdzenia istnienia wyraźnego ryzyka współudziału dostawcy zamówionego sprzętu w działaniach sprzecznych z IHL rząd rozważa powstrzymanie się od zakupu zgodnie z art. 7 ATT? Do ministra obrony narodowej: Dlaczego Ministerstwo Obrony Narodowej decyduje się na nawiązanie długofalowej współpracy z przedsiębiorstwem zbrojeniowym oskarżanym o współudział w zbrodni ludobójstwa? Czy ministerstwo bierze pod uwagę, że polskie środki finansowe zasilą rozwój technologii wojskowych producenta uwikłanego w najpoważniejsze zbrodnie wojenne? Jak MON uzasadnia ten wybór w momencie, gdy państwa takie jak Japonia, Belgia, Włochy, Hiszpania, Niderlandy (oraz inne) zawieszają import broni z Izraela lub wycofują się ze współpracy z izraelskimi firmami zbrojeniowymi z powodu ludobójstwa trwającego w Strefie Gazy? Do ministra obrony narodowej oraz ministra spraw wewnętrznych i administracji: Czy decydując o zakupie izraelskiego sprzętu, wzięto pod uwagę rekomendacje oraz rezolucje organów międzynarodowych, a także działania poszczególnych państw (w tym wprowadzane embarga) dotyczące ograniczenia handlu bronią z państwami naruszającymi prawo międzynarodowe? Innymi słowy, czy rząd przeanalizował istniejące przykłady reakcji importerów uzbrojenia w sytuacji podejrzeń poważnych naruszeń prawa przez dostawcę (jak ma to miejsce w przypadku Izraela) i czy rozważył zastosowanie podobnych środków zapobiegawczych w odniesieniu do planowanej umowy z ELTA Systems? Polska powinna priorytetowo traktować współpracę z krajowym przemysłem obronnym. Natychmiastowe wstrzymanie importu broni i technologii wojskowych z Izraela jest koniecznością prawną, moralną i strategiczną – przynajmniej do czasu, gdy kraj ten zapewni pełne przestrzeganie międzynarodowego prawa humanitarnego i potwierdzi to swoim postępowaniem. Stanowi to krok niezbędny do zachowania integralności wartości i zobowiązań Polski wobec traktatów międzynarodowych oraz pewności, że polski kapitał nie stanowi wkładu w rozwój przedsiębiorstwa o długiej i udokumentowanej historii udziału w działaniach noszących znamiona zbrodni przeciwko ludzkości. Taka decyzja będzie dowodem, że Polska to suwerenny i silny kraj, który odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu działań wzmacniających międzynarodowy porządek prawny i nie pozostaje obojętna wobec zbrodni dokonujących się na naszych oczach. Z wyrazami szacunku Marta Stożek Posłanka na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie podpisania przez Agencję Uzbrojenia umowy na dostawę brzegowych radarów obserwacji nawodnej i celów niskolecących z izraelską firmą ELTA Systems Ltd oraz oferty izraelskiej firmy RADA Electronic Industries w zamówieniu Straży Granicznej na dostawę systemu obrony przeciwdronowej Odpowiedź na interpelację nr 12609 w sprawie podpisania przez Agencję Uzbrojenia umowy na dostawę brzegowych radarów obserwacji nawodnej i celów niskolecących z izraelską firmą ELTA Systems Ltd oraz oferty izraelskiej firmy RADA Electronic Industries w zamówieniu Straży Granicznej na dostawę systemu obrony przeciwdronowej Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 24-10-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 12609 Pani Poseł Marty Stożek w sprawie podpisania przez Agencję Uzbrojenia umowy na dostawę brzegowych radarów obserwacji nawodnej i celów niskolecących z izraelską firmą ELTA Systems Ltd oraz oferty izraelskiej firmy RADA Electronic Industries w zamówieniu Straży Granicznej na dostawę systemu obrony przeciwdronowej , uprzejmie przedstawiam następujące informacje w zakresie właściwości Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Do zamówień jednostek sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych [1] , w tym również Straży Granicznej, stosuje się przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych [2] , która reguluje proces wyłaniania wykonawcy zamówień publicznych. Przedmiotowy proces musi spełniać podstawowe zasady udzielania zamówień publicznych, określone w ww. ustawie, takie jak: zasada równego traktowania i uczciwej konkurencji (art. 16), zasada przejrzystości (art. 16), zasada proporcjonalności (art. 16), zasada bezstronności i obiektywizmu (art. 17), zasada jawności (art. 18), zasada pisemności i języka polskiego (art. 20) oraz zasada elektronizacji postępowania (art. 63). Zgodnie z informacją przekazaną przez Komendę Główną Straży Granicznej, postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego prowadzone przez Nadbużański Oddział Straży Granicznej pn. „Dostawa 2 mobilnych systemów radarowo-wizyjnych”, o którym mowa w przedmiotowej interpelacji, miało na celu zakup sprzętu, którego funkcjonalności będą spełniały oczekiwania skuteczności działania systemu względem przyszłych użytkowników z uwzględnieniem specyficznych warunków służby (np. warunków atmosferyczno-terenowych i obszaru) oraz uwarunkowań określających sposób pełnienia służby, jakie występują w Straży Granicznej przy wykonywaniu zadań w skutecznej ochronie granicy RP. W toku przygotowania postępowania nie były prowadzone konsultacje rynkowe lub branżowe. W dniu 22 września 2025 r. nastąpiło otwarcie ofert. Do upływu wskazanego terminu wpłynęły 4 oferty. Z uwagi na fakt, że złożone oferty przekraczały wartość środków przeznaczonych na przedmiotowy zakup, postępowanie przetargowe w zakresie systemów antydronowych zostało unieważnione. Pragnę jednocześnie wskazać, że w sprawie przedmiotowego postępowania została przeprowadzona kontrola przez Komendę Główną Straży Granicznej. Wyniki ww. kontroli zostały przekazane do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji i były poddane analizie oraz weryfikacji przez Inspektora Nadzoru Wewnętrznego. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm. [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, z późn. zm.