Interpelacja w sprawie działań kontrolnych UKNF w zakresie zgodności działań polskich giełd kryptowalut z przepisami AML

Interpelacja w sprawie działań kontrolnych UKNF w zakresie zgodności działań polskich giełd kryptowalut z przepisami AML Interpelacja nr 12488 do ministra finansów i gospodarki w sprawie działań kontrolnych UKNF w zakresie zgodności działań polskich giełd kryptowalut z przepisami AML Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj Data wpływu: 24-09-2025 Szanowny Panie Premierze, mając na względzie fakt, że sprawuje Pan nadzór nad działalnością Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego, zwracam się do Pana w związku z potencjalnymi nieprawidłowościami zaobserwowanymi w ramach działalności giełdy kryptowalut Kanga świadczącej usługi na rzecz polskich klientów. Działalność ta budzi poważne wątpliwości w zakresie m.in. przestrzegania obowiązujących w Polsce przepisów AML, a modele biznesowe promowane przez Kangę wydają się w niewłaściwy sposób zabezpieczać interesy majątkowe jej konsumentów, a także potencjalnie naruszać bezpieczeństwo obrotu środkami pieniężnymi na terenie Polski. Jak wynika z danych zawartych na stronie internetowej giełdy kryptowalut Kanga, podmiotami będącymi operatorami tej strony są spółki z Polski (dla klientów z obszaru EOG), Słowacji (dla klientów z tego państwa) oraz spółka zarejestrowana na Karaibach - w Saint-Lucii. Mając na względzie to, że 2 z tych 3 podmiotów są zarejestrowane w państwach UE, a jedna ze spółek jest spółką polską - działalność giełdy powinna podlegać m.in. krajowym i wspólnotowym przepisom w zakresie AML, czyli przeciwdziałania praniu pieniędzy. Tymczasem niektóre praktyki stosowane przez Kangę zdają się wskazywać, że regulacje AML nie są w tym przypadku w pełni przestrzegane - mowa tu o obchodzeniu wymogów KYC, poprzez promowanie korzystania z usług Kanga za pośrednictwem VPN i logowania się z adresów IP spoza europejskiego obszaru gospodarczego. Dla porównania podmioty regulowane i zarejestrowane formalnie jako giełdy kryptowalut na terenie Unii Europejskiej mają obowiązek wykrywania używania VPN przez klientów w celu m.in. zapobiegania obchodzenia sankcji przez obywateli takich państw jak Rosja, jak również w celu uniemożliwienia obrotu środkami finansowymi pochodzącymi z przestępstwa. Tymczasem stosując VPN, możliwe jest transferowanie środków niewiadomego pochodzenia, przez niezidentyfikowane osoby, de facto bez limitów kwotowych. Zresztą, na stronie kangakantor.pl „brak limitów i kontroli” wskazuje się jako jeden z argumentów wobec pytania „Dlaczego warto korzystać z Kanga Kantor?”. Z kolei na stronie usługi Kanga Local możemy przeczytać, że giełda sama de facto zachęca osoby biorące udział w takiej wymianie do unikania rejestracji działalności gospodarczej oraz niewprowadzania środków wymienianych w ramach transakcji z lokalnym pośrednikiem do obrotu bankowego. W tym kontekście dziwi więc bierność polskich organów kontrolnych w zakresie działalności prowadzonej przez tę giełdę, tym bardziej że w niedawnej opinii opublikowanej na portalu money.pl przewodniczący KNF Jacek Jastrzębski, odnosząc się do m.in. kryptowalut, wskazał że „nie jest to produkt, który zasługuje na szczególną promocję i zaangażowanie sektora publicznego w budowanie instytucjonalnego zaufania do tego rynku”. Przewodniczący KNF stwierdził też, odpierając argumenty o wychodzeniu z Polski kolejnych giełd kryptowalut w przypadku zaostrzenia przepisów, że „Polska, z dużym rynkiem wewnętrznym, takim państwem nie jest i nie widzimy powodów, dla których miałaby do takiego modelu dążyć, rezygnując ze swojego statusu związanego z wysoką reputacją i stabilnym, bezpiecznym, a przy tym bardzo wysoko rozwiniętym technologicznie rynkiem finansowym”. Tymczasem fakt, że Kanga może oferować w Polsce usługi budzące bardzo poważne wątpliwości w zakresie AML, a żadne organy władzy nie podejmują w tej sprawie działań, może budzić poważne wątpliwości, czy Polska dzisiaj faktycznie jest bezpiecznym rynkiem o wysokiej reputacji. Szanowny Panie Premierze, mając na względzie powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: Czy przedstawione powyżej praktyki giełdy kryptowalut Kanga są znane UKNF? Jeśli tak, to czy podejmowano w sprawie tych praktyk jakieś działania? Czy analizowano te praktyki pod kątem ewentualnych naruszeń przepisów AML? Czy UKNF posiada narzędzia umożliwiające kontrole dostawców usług (np. w zakresie pośrednictwa transakcyjnego) dla podmiotów potencjalnie naruszających przepisy AML? Jeśli tak, to czy UKNF stosował lub zamierza zastosować takie narzędzia wobec takich dostawców? Czy UKNF posiada narzędzia, które mogłyby skutecznie zaprzestać stosowania powyżej opisanych praktyk? Jeśli nie, to czy w polskim systemie prawnym możliwe jest podjęcie działań przez inne organy przeciwko podmiotom naruszającym przepisy o AML w sposób opisany powyżej?