Interpelacja w sprawie procedur i działania państwa w zakresie obrony przeciwko atakom dronów oraz bezpieczeństwa mieszkańców

Interpelacja w sprawie procedur i działania państwa w zakresie obrony przeciwko atakom dronów oraz bezpieczeństwa mieszkańców Interpelacja nr 12344 do ministra obrony narodowej, ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie procedur i działania państwa w zakresie obrony przeciwko atakom dronów oraz bezpieczeństwa mieszkańców Zgłaszający: Agnieszka Górska, Kazimierz Bogusław Choma, Tadeusz Chrzan, Anna Dąbrowska-Banaszek, Agata Wojtyszek, Grzegorz Gaża, Fryderyk Sylwester Kapinos, Patryk Wicher, Edward Siarka, Paweł Sałek, Magdalena Filipek-Sobczak, Marcin Grabowski Data wpływu: 18-09-2025 Szanowny Panie Ministrze, z niepokojem przyjmuję informacje o kolejnych przypadkach naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej przez drony. Jeden z dronów spadł w Nowym Mieście nad Pilicą, a inny w okolicach Opoczna — miejscowościach oddalonych zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od granic powiatu szydłowieckiego. Mieszkańcy, samorządy lokalne, samorządowcy (chociażby radni powiatu szydłowieckiego) coraz częściej wyrażają obawy związane z brakiem jasnych i ogólnodostępnych procedur postępowania w sytuacji zagrożenia atakiem dronów. W ostatnich dniach pojawiały się również wątpliwości co do terminowości wysyłania alertów RCB oraz sposobu informowania społeczeństwa o zagrożeniu. Do mojego biura poselskiego dotarł komunikat radnych powiatu szydłowieckiego, w którym wyrażają oni zaniepokojenie brakiem reakcji władz powiatowych zarówno w zakresie wydania oficjalnego komunikatu, jak i przedstawienia planu działań na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa mieszkańców. Samorządowcy podkreślają, że w obliczu realnych zagrożeń z powietrza konieczna jest współpraca z odpowiednimi służbami oraz rzetelne informowanie społeczeństwa. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: Jakie są obecnie obowiązujące procedury dla samorządów i mieszkańców w przypadku zagrożenia ze strony dronów? Czy planowane jest opracowanie jednolitych, jasnych wytycznych dla obywateli, które będą publicznie dostępne (np. w formie broszury, kampanii informacyjnej)? Czy rząd planuje w najbliższym czasie zwiększyć inwestycje w systemy obrony przeciwdronowej zarówno wojskowe, jak i cywilne (np. detekcja, neutralizacja)? Jakie mechanizmy współpracy przewidziano pomiędzy rządem, samorządami i służbami lokalnymi w przypadku podobnych incydentów w przyszłości? Czy rozważane jest wprowadzenie lokalnych ćwiczeń z udziałem mieszkańców, aby zwiększyć świadomość i przygotowanie społeczne na ewentualne sytuacje kryzysowe? Czy ministerstwo planuje uruchomienie mechanizmów współpracy i koordynacji działań pomiędzy władzami centralnymi, wojewódzkimi i samorządami powiatowymi w zakresie ochrony ludności cywilnej przed potencjalnymi incydentami z użyciem dronów? Czy przewidziane są dodatkowe środki finansowe i organizacyjne na rzecz lokalnych służb porządkowych i ratowniczych (w tym OSP), które mogą być pierwszymi jednostkami reagującymi na podobne zdarzenia? Uprzejmie proszę o pilne przedstawienie stanowiska resortu w powyższej sprawie, ponieważ dotyczy ona bezpieczeństwa wszystkich obywateli Rzeczypospolitej Polskiej. Z wyrazami szacunku Agnieszka Górska Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie procedur i działania państwa w zakresie obrony przeciwko atakom dronów oraz bezpieczeństwa mieszkańców Odpowiedź na interpelację nr 12344 w sprawie procedur i działania państwa w zakresie obrony przeciwko atakom dronów oraz bezpieczeństwa mieszkańców Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 16-10-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 12344 Pani Poseł Agnieszki Górskiej oraz grupy Posłów [1] w sprawie procedur i działania państwa w zakresie obrony przeciwko atakom dronów oraz bezpieczeństwa mieszkańców , uprzejmie przedstawiam informacje, pozostające w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Odnosząc się do kwestii procedur obowiązujących samorządy w przypadku zagrożenia, należy wskazać, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym [2] wójt/burmistrz/prezydent miasta oraz starosta sporządzają i aktualizują plany zarządzania kryzysowego, które na podstawie art. 5 ust 2 ww. ustawy, uwzględniają m.in. charakterystykę zagrożeń oraz ocenę ryzyka ich wystąpienia, zadania w zakresie monitorowania zagrożeń, procedury reagowania kryzysowego – określające sposób postępowania w sytuacjach kryzysowych, a także zasady informowania ludności o zagrożeniach i sposobach postępowania na wypadek zagrożeń. W kontekście powyższego należy podkreślić, że plany – na wszystkich szczeblach struktur zarządzania kryzysowego – podlegają systematycznej aktualizacji, a cykl planowania nie może być dłuższy niż dwa lata. Natomiast zasady współpracy i koordynacji działań pomiędzy administracją rządową, wojewodami i samorządami w obszarze ochrony ludności, zostały uregulowane w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej [3] . Przepisy ustawy mają charakter horyzontalny – stosuje się je do wszystkich rodzajów zagrożeń, niezależnie od ich źródła. Jednocześnie należy podkreślić, że ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej nie zawiera odrębnych regulacji dotyczących dronów, a ewentualne incydenty z użyciem bezzałogowych statków powietrznych są obsługiwane w ramach istniejących mechanizmów współdziałania. W praktyce powyższe oznacza, że: na poziomie krajowym wykorzystywane są istniejące struktury i procedury wymiany informacji, powiadamiania, ostrzegania i alarmowania oraz wsparcia operacyjnego; na poziomie województwa wojewoda realizuje zadania wynikające z planu zarządzania kryzysowego, w tym koordynuje działania służb, inspekcji i straży oraz współpracę z samorządami; na poziomie lokalnym starosta oraz wójt/burmistrz/prezydent miasta realizuje zadania wynikające z planu zarządzania kryzysowego, w tym organizuje system ostrzegania i alarmowania ludności. Mechanizmy współpracy na poszczególnych szczeblach struktury zarządzania kryzysowego wynikają m.in. z procedur zawartych w planach zarządzania kryzysowego. Jednym z nich, zgodnie z aktualną wersją Krajowego Planu Zarządzania Kryzysowego [4] , jest standardowa procedura operacyjna pn. „Ostrzeganie i alarmowanie wojsk oraz ludności cywilnej o zagrożeniu uderzeniami z powietrza” (SPO-13). Wskazana procedura uwzględnia tryb uruchamiania, odpowiedzialność oraz przebieg działań w przypadku wystąpienia tego typu zagrożenia. Jednocześnie należy wskazać, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji prowadzi działania, mające na celu podniesienie świadomości społecznej oraz przygotowanie obywateli do właściwego reagowania w sytuacjach zagrożeń. W tym celu opracowano Poradnik bezpieczeństwa , zawierający jednolite i praktyczne wytyczne dotyczące postępowania w przypadku wystąpienia różnych rodzajów zagrożeń. Publikacja jest dostępna w Internecie w wersji cyfrowej, a w kolejnych etapach zostanie również rozpowszechniona w formie papierowej. Ponadto funkcjonuje strona internetowa poświęcona ochronie ludności i obronie cywilnej [5] , która jest na bieżąco aktualizowana i uzupełniana o praktyczne informacje dotyczące zagrożeń oraz zasad postępowania w sytuacjach kryzysowych. Działania edukacyjne są także wspierane przez ogólnopolską kampanię informacyjną „Bezpieczna Polska”, stanowiącą rozwinięcie treści zawartych w Poradniku bezpieczeństwa . Kampania obejmuje publikacje graficzne, materiały wideo i radiowe oraz działania w mediach społecznościowych, dzięki czemu dociera do szerokiego grona odbiorców w całym kraju. Podjęte inicjatywy zapewniają obywatelom dostęp do spójnych i praktycznych wytycznych, a ich realizacja stanowi istotny element wzmacniania odporności i bezpieczeństwa społeczeństwa. W zakresie dotyczącym lokalnych ćwiczeń z udziałem mieszkańców, należy wskazać, że przepisy ustawy o zarządzaniu kryzysowym oraz ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej przewidują organizowanie lokalnych ćwiczeń – w ramach zadań organów samorządu terytorialnego. W związku z powyższym wójt/burmistrz/prezydent miasta oraz starosta zarządzają, organizują i prowadzą szkolenia, ćwiczenia i treningi z zakresu zarządzania kryzysowego. Ponadto informuję, że finansowanie organów oraz podmiotów ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym jednostek działających na szczeblu lokalnym [np. służby porządkowe i ratownicze (ochotnicze straże pożarne)], zostało ujęte w Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 (dalej: Program ). Zgodnie z przyjętymi założeniami w Programie przewidziano środki w wysokości: w 2026 r. 16,7 mld zł, natomiast w 2027 r. – 17,2 mld zł. Dodatkowo w omawianym obszarze warto wskazać, że na mocy ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych [6] zostały wdrożone do ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze [7] przepisy prawa przyznające wybranym służbom i Siłom Zbrojnym RP oraz pracownikom specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych (SUFO) uprawnienie do zniszczenia bezzałogowego statku powietrznego, jego unieruchomienia albo przejęcia kontroli nad jego lotem m.in. w sytuacji, gdy przebieg lotu lub działanie bezzałogowego statku powietrznego stwarza zagrożenie dla chronionych obiektów, urządzeń lub obszarów. Z kolei nowelizacja ustawy Prawo lotnicze [8] , która weszła w życie z dniem 27 lutego 2025 r., doprecyzowała przesłanki podejmowania tego rodzaju działań oraz rozszerzyła katalog możliwych do wykorzystania w tym celu środków o wybrane środki przymusu bezpośredniego, którymi służby (m.in. Policja, Straż Graniczna, Służba Ochrony Państwa, służby specjalne), Siły Zbrojne oraz SUFO mogą się posłużyć na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej [9] . Zgodnie z art. 156ze ustawy Prawo lotnicze bezzałogowy statek powietrzny może zostać zniszczony albo unieruchomiony albo nad jego lotem może zostać przejęta kontrola, w przypadku gdy: 1) przebieg operacji lub działanie bezzałogowego statku powietrznego: a) zagraża lub może zagrozić życiu lub zdrowiu ludzi lub zwierząt, b) stwarza lub może stworzyć zagrożenie dla chronionych obiektów, urządzeń lub obszarów, c) zakłóca lub może zakłócić przebieg imprezy masowej albo zagraża bezpieczeństwu jej uczestników, d) stwarza lub może stworzyć uzasadnione podejrzenie, że może zostać użyty jako środek ataku terrorystycznego, e) stwarza lub może stworzyć zagrożenie bezpieczeństwa ruchu lotniczego, statku powietrznego lub życia lub zdrowia załogi lub pasażerów znajdujących się na jego pokładzie, f) utrudnia lub może utrudnić ruch lotniczy lub powoduje lub może spowodować jego wstrzymanie lub ograniczenie; 2) bezzałogowy statek powietrzny wbrew zakazowi wykonuje operację w strefie geograficznej ustanowionej nad: a) chronionymi obiektami Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz jednostek organizacyjnych podległych lub podporządkowanych Ministrowi Obrony Narodowej lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej, b) obiektami, urządzeniami lub obszarami istotnymi dla bezpieczeństwa lub obronności państwa, bezpieczeństwa publicznego lub nienaruszalności granicy państwowej. Stosowne zmiany wprowadzono również w ustawie o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej . Zgodnie z art. 33a ww. ustawy zniszczenie albo unieruchomienie bezzałogowego statku powietrznego albo przejęcie kontroli nad jego lotem może nastąpić przez wykorzystanie: urządzenia wykorzystującego lub zakłócającego fale radiowe, siatki obezwładniającej, bezzałogowych statków powietrznych, pocisków niepenetracyjnych lub innych przedmiotów miotanych za pomocą przeznaczonych do tego urządzeń oraz za pomocą broni palnej i broni pneumatycznej oraz urządzeń emitujących skumulowaną wiązkę energii lub fal elektromagnetycznych. Jednocześnie informuję, że Straż Graniczna, której ustawowym zadaniem jest ochrona granicy na lądzie i morzu planuje inwestycje w urządzenia obrony przeciwdronowej, które będą stanowić integralny element wybudowanego zabezpieczenia granicy państwowej w oparciu o regulacje ustawy z dnia 29 października 2021 r. o budowie zabezpieczenia granicy państwowej [10] . Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Pana Posła Kazimierza Bogusława Chomy, Pana Posła Tadeusza Chrzana, Pani Poseł Anny Dąbrowskiej-Banaszek, Pani Poseł Agaty Wojtyszek, Pana Posła Grzegorza Gaży, Pana Posła Fryderyka Sylwestra Kapinosa, Pana Posła Patryka Wichra, Pana Posła Edwarda Siarki, Pana Posła Pawła Sałka, Pani Poseł Magdaleny Filipek-Sobczak i Pana Posła Marcina Grabowskiego. [2] Dz. U. z 2023 r. poz. 122, z późn. zm. [3] Dz. U. poz. 1907 [4] https://www.gov.pl/web/rcb/krajowy-plan-zarzadzania-kryzysowego [dostęp: 15.10.2025 r.] [5] https://www.gov.pl/web/poradnikbezpieczenstwa [dostęp: 15.10.2025 r.]. [6] Dz. U. z 2025 r. poz. 194 [7] Dz. U. z 2023 r. poz. 2110, z późn. zm. [8] Ustawa z dnia 24 stycznia 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 179). [9] Dz. U. z 2025 r. poz. 555, z późn. zm. [10] Dz. U. z 2023 r. poz. 1390.