Interpelacja w sprawie właściwości miejscowej gmin i rejonizacji usług dla osób w kryzysie bezdomności

Interpelacja w sprawie właściwości miejscowej gmin i rejonizacji usług dla osób w kryzysie bezdomności Interpelacja nr 12175 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie właściwości miejscowej gmin i rejonizacji usług dla osób w kryzysie bezdomności Zgłaszający: Marcelina Zawisza Data wpływu: 09-09-2025 Szanowna Pani Ministro, Szanowny Panie Ministrze! Eksperci i ekspertki zajmujący się problematyką wychodzenia z bezdomności od lat zabiegają o zmianę art. 101 ustawy o pomocy społecznej, którego ust. 2 stanowi, że w przypadku osoby w kryzysie bezdomności ubiegającej się o świadczenie, gminą właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Jest to zdaniem wielu ekspertów przepis niezgodny z Konstytucją RP. Według najnowszych danych z Ogólnopolskiego badania liczby osób bezdomnych problem wymogu zameldowania może dotykać niemal połowy z ponad 31 tysięcy osób w kryzysie bezdomności. Aż 49 proc. z nich przebywało w gminie, w której nie miało aktualnego lub ostatniego meldunku na pobyt stały. Stwarza to ogromny problem dla osób w kryzysie bezdomności, samorządów oraz organizacji pomocowych. Podczas prac zespołu przedstawiciele ministerstwa deklarowali, że trwają prace nad zmianą tego przepisu, jednak nadal do Sejmu RP nie wpłynął projekt, który regulowałby te kwestie. Organizacje pomocowe wskazywały, że często osoba, której ostatnie zameldowanie nie jest w miejscu jej obecnego pobytu nie mają już żadnego kontaktu z gminą w której meldunek występował. Zmuszanie jej do powrotu do gminy ostatniego zameldowania w celu uzyskania świadczeń jest niezgodne z art. 52 Konstytucji RP zapewniającym wolność wyboru miejsca pobytu i zamieszkania na terytorium Polski oraz art. 75, który nakłada na władze publiczne obowiązek prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności obowiązek przeciwdziałania bezdomności. W przeszłości pojawiły się dwie propozycje rozwiązania tego problemu. Propozycja przedstawiona przez Ogólnopolską Federację na rzecz Rozwiązywania Problemu Bezdomności czyli dodanie możliwości, aby na pisemny wniosek osoby w kryzysie bezdomności pomoc była udzielana w miejscu pobytu, oraz propozycja rzecznika praw obywatelskich Adam Bodnara, który zaproponował, aby pomoc osobom w kryzysie bezdomności uczynić zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej, która będzie finansowana z budżetu centralnego. W związku z powyższym proszę Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o odpowiedź na następujące pytanie: Na jakim etapie jest projekt, którego zapisy zmieniłyby art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej? Kiedy wpłynie do Sejmu RP? Jaki będzie proponowany zapis ustawy? W związku z powyższym proszę Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji o odpowiedź na następujące pytanie: Czy MSWiA pracuje nad zmianą prawa meldunkowego, tak aby uwzględniał on postulat uznania gminy realnego pobytu osoby w kryzysie bezdomności jako gminy właściwej miejscowo do udzielenia pomocy i wsparcia oraz urzeczywistnienia konstytucyjnej swobody przemieszczania się osób w kryzysie bezdomności?

Odpowiedź na interpelację w sprawie właściwości miejscowej gmin i rejonizacji usług dla osób w kryzysie bezdomności Odpowiedź na interpelację nr 12175 w sprawie właściwości miejscowej gmin i rejonizacji usług dla osób w kryzysie bezdomności Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Magdalena Roguska Warszawa, 24-09-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 12175 Pani Poseł Marceliny Zawiszy w sprawie właściwości miejscowej gmin i rejonizacji usług dla osób w kryzysie bezdomności , w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA), uprzejmie przedstawiam co następuje. Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności [1] reguluje sprawy związane z rejestracją określonych, podstawowych danych identyfikujących tożsamość i status administracyjnoprawny osób fizycznych oraz ich adres zameldowania, w tym sposób realizacji przez obywateli polskich i cudzoziemców obowiązku meldunkowego. Przedmiotowy obowiązek polega na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego, wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego, zgłoszeniu wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej oraz powrotu z wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej. Dane w powyższym zakresie są gromadzone w rejestrze PESEL. Możliwość wykorzystania ww. danych przez określone podmioty, celem realizacji ich ustawowych zadań, musi wynikać z przepisów odrębnych ustaw, które regulują dany zakres spraw. Natomiast zagadnienia związane z pomocą społeczną, w tym udzielaną osobie bezdomnej, zostały uregulowane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej [2] . W związku z powyższym ewentualne zmiany w omawianym obszarze, w tym związane z właściwością organu, który udziela świadczenia osobie bezdomnej, powinny zostać wprowadzone do ustawy o pomocy społecznej , pozostającej w zakresie kompetencji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Mając powyższe na uwadze uprzejmie informuję, że obecnie w Ministerstwie SWiA nie są prowadzone prace legislacyjne zmierzające do zmiany przepisów ustawy o ewidencji ludności w zakresie wskazanym w niniejszej interpelacji. Z poważaniem z up. Magdalena Roguska Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2025 r. poz. 274, z późn. zm. [2] Dz. U. z 2025 r. poz. 1214.