Interpelacja w sprawie polskich obywateli i obywatelek biorących udział w inicjatywie Global Sumud Flotilla
Interpelacja nr 12126
do ministra spraw zagranicznych
w sprawie polskich obywateli i obywatelek biorących udział w inicjatywie Global Sumud Flotilla
Zgłaszający: Daria Gosek-Popiołek, Dorota Olko, Joanna Wicha
Data wpływu: 05-09-2025
Szanowny Panie Ministrze!
31 sierpnia z portu w Barcelonie wyruszyła największa cywilna i w pełni pokojowa misja humanitarna w historii – Globalna Flotylla Sumud. Jej celem jest przełamanie nielegalnej blokady Strefy Gazy i przekazanie mieszkającym tam Palestyńczykom i Palestynkom niezbędnej pomocy humanitarnej. W misji biorą udział także obywatele i obywatelki Polski, których nazwiska zostały przekazane do Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Wśród nich znajduje się między innymi poseł na Sejm RP Franciszek Sterczewski.
Sytuacja w Strefie Gazy jest dramatyczna. Według agencji Organizacji Narodów Zjednoczonych, licznych organizacji zajmujących się kwestiami praw człowieka i pomocą humanitarną (Amnesty International, Lekarze bez Granic, B’tselem) oraz ogromnej większości naukowców zajmujących się studiami nad ludobójstwem działania izraelskiego rządu w Strefie Gazy noszą znamiona ludobójstwa. W prowadzonych od 2 lat nalotach bombowych życie straciło ponad 60 tysięcy ludzi, z czego niemal jedną trzecią ofiar stanowią dzieci. Rząd Izraela doprowadził do zniszczenia ogromnej większości budynków mieszkalnych, infrastruktury medycznej, źródeł wody pitnej czy pól uprawnych. Od kwietnia wojsko niemal całkowicie zablokowało dostarczanie do Gazy jakiejkolwiek pomocy humanitarnej. W Gazie po prostu nie ma już żadnej żywności. Sytuacja została określona przez ONZ jako klęska głodu. Jest to najwyższy poziom zagrożenia i oznacza, że większość mieszkańców Strefy Gazy znajduje się w stanie ostrego niedożywienia zagrażającego życiu.
W tych okolicznościach próba dostarczenia żywności, leków i innych niezbędnych środków jest chwalebnym aktem humanitaryzmu i oporu wobec okrutnej, ludobójczej polityki Izraela wobec narodu palestyńskiego. Jest także aktem wielkiej odwagi. Dotychczasowe próby przełamania blokady Strefy Gazy skończyły się nielegalnymi porwaniami aktywistów, polityków i dziennikarzy z wód międzynarodowych, detencją w upokarzających warunkach oraz deportacją. Jak zapowiada Itamar Ben-Gwir, minister Izraela ds. bezpieczeństwa narodowego, członkowie Globalnej Flotylli Sumud mają być traktowani jako zwolennicy terroryzmu, osadzeni w więzieniach o ciężkim rygorze, ponieważ mają stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa Izraela. Należy zwrócić uwagę, że w lipcu zeszłego roku, kiedy ujawniono nagrania, na których izraelscy strażnicy dopuszczają się tortur i gwałtów zbiorowych na więźniach palestyńskich, ten sam minister Ben-Gwir usprawiedliwiał tę przemoc, używając bardzo podobnej argumentacji – ofiary miały stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa Izraela.
W tej sytuacji polscy obywatele i obywatelki biorący udział w Globalnej Flotylli Sumud szczególnie potrzebują wsparcia i opieki konsularnej ze strony Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Dlatego chciałabym zapytać ministra Radosława Sikorskiego o następujące sprawy:
Czy Polska podjęła lub zamierza podjąć wysiłki dyplomatyczne zmierzające do ochrony polskich obywateli i obywatelek przed porwaniem, nielegalną detencją, przemocą i torturami ze strony służb izraelskich?
Czy w sytuacji, w której polscy obywatele i obywatelki będący częścią Globalnej Flotylli Sumud zostaną porwani przez wojska izraelskie z wód międzynarodowych i osadzeni w detencji, będą mogli liczyć na wsparcie polskiej ambasady w Izraelu i opiekę konsularną?
Czy jeśli zostaną oni poddani procedurze deportacyjnej, polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych zamierza pokryć koszty przelotu do Polski?
Czy i jakie działania Polska podjęła czy też planuje podjąć w celu rozliczenia rządu Izraela za dotychczasowe naruszenia prawa międzynarodowego i zbrodnie wojenne oraz zatrzymania dalszej przemocy, z którą nieustannie spotyka się ludność cywilna w Strefie Gazy?
Z wyrazami szacunku
Odpowiedź Sekretarz stanu Władysław Teofil Bartoszewski
17.10.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie polskich obywateli i obywatelek biorących udział w inicjatywie Global Sumud Flotilla
Odpowiedź na interpelację nr 12126
w sprawie polskich obywateli i obywatelek biorących udział w inicjatywie Global Sumud Flotilla
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 17-10-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12126 Pani Poseł Darii Gosek – Popiołek i innych Państwa Posłów w sprawie polskich obywateli i obywatelek biorących udział w inicjatywie Global Sumud Flotilla, uprzejmie informuję, co następuje.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych uprzejmie informuje, iż od chwili pozyskania informacji medialnych o planach polskich aktywistów dot. udziału w przedmiotowej inicjatywie z uwagą, zarówno z poziomu centrali w Warszawie, jak i właściwych placówek (Barcelona, Tunis, Ateny, Tel Awiw i Ramallah) monitorowało sytuację. Służba konsularna została zobowiązana do podjęcia działań zmierzających do zapewnienia należytej ochrony obywatelom RP zgodnie z art. 36 Konstytucji, a w MSZ powołano specjalny zespół miedzy departamentalny, który zajmował się wyłącznie tą sprawą.
Podejmując pro palestyńską inicjatywę polityczno - propagandową „flotylla do Gazy” organizatorzy ogłosili ją jako niezależną, spontaniczną akcję humanitarną, której deklaratywnym celem miało być przełamanie blokady izraelskiej Gazy i dostarczenie pomocy Palestyńczykom zamieszkującym enklawę. W rzeczywistości akcja miała nagłośnić problem dramatu humanitarnego w Gazie i odpowiedzialność polityczno-prawną Izraela za zaistniały kryzys, w tym śmierć głodowa ponad 340 Palestyńczyków, w tym ponad 120 dzieci.
Inicjatywa realizowana była przez cztery organizacje pozarządowe: Global Movement to Gaza (GMTG) – dawniej znany jako Global March to Gaza, to oddolny ruch organizujący globalne akcje solidarnościowe w celu wsparcia Gazy i przerwania oblężenia. Freedom Flotilla Coalition (FFC) – organizacja z 15-letnim doświadczeniem w prowadzeniu misji morskich, w tym flotylli takich jak Madleen i Handala. Maghreb Sumud Flotilla – dawniej znana jako Sumud Convoy, to inicjatywa z Afryki Północnej realizująca misje solidarnościowe w celu dostarczenia pomocy i wsparcia społecznościom palestyńskim. Sumud Nusantara – konwój kierowany przez Malezyjczyków i obywateli ośmiu innych krajów, którego celem jest promowanie solidarności między krajami Globalnego Południa.
Statki, głównie jachty turystyczne i kutry rybackie, wypłynęły z Barcelony 2 września 2025. W akcji początkowo wzięło udział około 700 aktywistów, w tym grupa z Polski. Również co najmniej 7 jednostek flotylli płynęło pod polska banderą. Uczestnicy pochodzili z ponad 40 krajów (pierwotnie organizatorzy deklarowali obecność ponad tysiąca osób z 70 państw), m.in. Austrii, Belgii, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Norwegii, Szwajcarii, Szwecji, Wielkiej Brytanii. Na pokładach znajdowali się liczni aktywiści, politycy i artyści, m.in. Greta Thunberg, była burmistrz Barcelony Ada Colau, brazylijski działacz Thiago Avila, aktorzy Liam Cunningham i Eduard Fernandez.
Izraelskie władze od początku zapowiedziały, że nie dopuszczą flotylli do wybrzeża Gazy. W nocy 2 października izraelskie siły zbrojne na granicy własnych wód terytorialnych zajęły jednostki flotylli i zatrzymały 443 uczestników rejsu, w tym troje obywateli RP oraz obywatelkę UK polskiego pochodzenia (i w trakcie uzyskiwania polskiego obywatelstwa) przewożąc ich z portu w Aszdod do więzienia Ktziot na pustyni Negew. Ambasada RP w Tel Awiwie od czasu wyruszenia flotylli z Barcelony pozostawała w kontakcie z MSZ Izraela, a konsul RP pozostawał w bieżącym kontakcie z zatrzymanymi zgodnie z zapisami Ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej.
Polacy (poza p. E. Jasiewicz z UK) odmówili podpisania deklaracji o dobrowolnym poddaniu się deportacji i zgłosili postulat o deportację kolektywną na podstawie nakazu opuszczenia kraju wydanego przez izraelski sąd w uproszczonej procedurze. 6 października 2025r troje zatrzymanych obywateli polskich zostało deportowanych z lotniska w Ejlacie do Aten samolotem specjalnym udostępnionym przez rząd Grecji. W Atenach skorzystali z opieki konsularnej, natomiast wg wiedzy MSZ powrót do Polski planują we własnym zakresie.
W kontekście bezpieczeństwa naszych obywateli MSZ pragnie podkreślić, iż Ministerstwo w sposób jednoznaczny odradza obywatelom RP podróże do okupowanej Strefy Gazy, jako obszaru objętego działaniami wojennymi, szczególnie niebezpiecznego i do którego służby dyplomatyczno–konsularne nie mają dostępu.
W wymiarze politycznym należy podkreślić, iż Rząd Rzeczypospolitej Polskiej niezmiennie stoi na stanowisku konieczności poszanowania prawa międzynarodowego, w tym przede wszystkim Karty ONZ oraz wszystkich konwencji, których Polska pozostaje stroną. Mając świadomość licznych naruszeń tych konwencji, jak również art. 2 Umowy Stowarzyszeniowej UE – Izrael ze strony rządu w Tel Awiwie, Polska zarówno na forum wielostronnym ((ONZ, UE), jak i w relacjach bilateralnych z Izraelem sprzeciwia się i podkreśla niedopuszczalność łamania obowiązujących zasad prawa humanitarnego, a w szczególności użycia głodu jako metody izraelskiego nacisku na organizację terrorystyczną Hamas, której atak z 7 października 2023 r. na Izrael spowodował działania odwetowe w Gazie oraz czynów, jakich dopuszczają się izraelskie siły zbrojne w trakcie tej operacji.
Z intencją zatrzymania fali przemocy, której ofiarami są przede wszystkim Palestyńscy cywile (w tym wiele kobiet i dzieci) i docelowego wdrożenia rozwiązań pokojowych opartych na modelu dwupaństwowym, w oparciu o zapisy odnośnych rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ, Polska wzięła aktywny udział w wieloetapowym procesie Międzynarodowej Konferencji Wysokiego Szczebla na rzecz Pokojowego Uregulowania Kwestii Palestyńskiej i Wdrożenia Rozwiązania Dwupaństwowego przeprowadzonej z inicjatywy francusko – saudyjskiej w Nowym Jorku. 12.09.2025 w Zgromadzeniu Ogólnym ONZ Polska wraz z 141 innymi państwami zagłosowała za przyjęciem rezolucji popierającej „Deklarację Nowojorską” tj. końcowy dokument tej konferencji.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu