Interpelacja w sprawie działalności zorganizowanych grup przestępczych wyłudzających pieniądze od osób starszych pod pretekstem wykonywania usług dekarskich

Interpelacja w sprawie działalności zorganizowanych grup przestępczych wyłudzających pieniądze od osób starszych pod pretekstem wykonywania usług dekarskich Interpelacja nr 12109 do ministra spraw wewnętrznych i administracji, ministra sprawiedliwości, ministra - członka Rady Ministrów, koordynatora służb specjalnych w sprawie działalności zorganizowanych grup przestępczych wyłudzających pieniądze od osób starszych pod pretekstem wykonywania usług dekarskich Zgłaszający: Dariusz Matecki, Michał Woś, Jan Kanthak, Sebastian Kaleta, Anna Gembicka Data wpływu: 04-09-2025 W 2024 roku opinię publiczną poruszyły doniesienia o działalności tzw. gangu dekarzy – grupy przestępczej, która metodą oszustwa, szantażu oraz gróźb wyłudzała od osób starszych ogromne sumy pieniędzy, pod pretekstem wykonywania prac remontowych, w szczególności związanych z dachami i rynnami. Fałszywi „fachowcy” najczęściej oferowali swoje usługi za niewielką kwotę (kilkaset złotych), jednak po wykonaniu prac – często wątpliwej jakości – żądali zapłaty sięgającej nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Kluczowym elementem ich działania było zastraszanie – wiele ofiar to osoby starsze, mieszkające samotnie, pozbawione realnej pomocy najbliższych i lokalnych służb. W grudniu 2024 roku udało się zatrzymać czterech obywateli Rumunii w związku z działalnością tego gangu na terenie województwa mazowieckiego, w szczególności w okolicach Otwocka. W marcu i czerwcu 2025 roku pojawiły się doniesienia o identycznym mechanizmie działania w województwie zachodniopomorskim, m.in. w okolicach Goleniowa. Tamtejsza Policja, mimo zgłoszeń, nie podjęła żadnych skutecznych działań prewencyjnych lub operacyjnych. W mediach pojawiły się także informacje o tym, że wśród poszkodowanych znalazł się dziennikarz – pan Piotr Pytlakowski, który na łamach tygodnika „Polityka” opisał, jak został zastraszony i zmuszony do zapłaty 16 tysięcy złotych za usługę wartą zaledwie 2 tysiące złotych. Był to akt zastraszenia i wymuszenia, który miał miejsce w nocy, na odosobnionym terenie wiejskim. Podobne działania były realizowane przez grupę Mołdawian w czerwcu 2025 roku na terenie gminy Goleniów. Pomimo medialnego rozgłosu, skala tego zjawiska wciąż jest niedoszacowana. Starsze osoby wstydzą się zgłaszać takie przypadki, a wiele z nich w obawie o swoje życie i zdrowie po prostu płaci – co prowadzi do bezkarności sprawców i rozrostu procederu. W związku z powyższym proszę Panów Ministrów o odpowiedzi na następujące pytania: PYTANIA: Ile przypadków oszustw dokonywanych metodą tzw. na rynnę lub na dekarza zostało odnotowanych w Polsce od 1 stycznia 2024 roku, czyli od momentu objęcia władzy przez obecny rząd? Ile zorganizowanych grup przestępczych posługujących się tym lub podobnym schematem działania zostało zidentyfikowanych i zatrzymanych w ciągu ostatnich 8 miesięcy? Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji dysponuje aktualną mapą zagrożeń w zakresie przestępczości zorganizowanej wymierzonej w osoby starsze? Jeśli tak, jakie wnioski z niej płyną i jak wygląda dystrybucja tych zagrożeń w podziale na województwa? Czy MSWiA i Policja prowadzą akcje prewencyjne i informacyjne, skierowane szczególnie do osób starszych, w związku z nasileniem się tego typu przestępstw? Jeżeli tak – proszę o szczegółowy opis działań zrealizowanych w latach 2024–2025. Czy Minister Koordynator Służb Specjalnych włączył Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego do monitorowania zjawiska tego rodzaju zorganizowanej przestępczości, często realizowanej przez obywateli państw trzecich? Jeżeli nie – dlaczego? Czy Prokuratura Krajowa prowadzi obecnie postępowania w sprawach obejmujących działania gangów, które w podobny sposób jak tzw. gang dekarzy oszukują i zastraszają obywateli Polski, głównie osoby starsze? Ile takich postępowań prowadzono i ile zakończyło się aktem oskarżenia? Czy rząd planuje zaostrzenie przepisów karnych dla przestępstw, których ofiarami są osoby starsze, samotne, schorowane – w sytuacjach, w których działanie sprawcy obejmuje element szantażu, przemocy psychicznej i zastraszenia w celu uzyskania korzyści majątkowej? Czy Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza przeprowadzić kontrolę działań lokalnych jednostek Policji i prokuratur, które pomimo zgłoszeń – jak miało to miejsce w Goleniowie – nie podejmują żadnych skutecznych działań w obronie pokrzywdzonych obywateli? Z uwagi na szczególną wrażliwość społeczną tej sprawy oraz zagrożenie dla zdrowia i życia osób starszych, oczekuję od Panów Ministrów rzetelnej i możliwie pilnej odpowiedzi, a także przedstawienia strategii zwalczania tego typu przestępczości w najbliższych miesiącach.

Odpowiedź na interpelację w sprawie działalności zorganizowanych grup przestępczych wyłudzających pieniądze od osób starszych pod pretekstem wykonywania usług dekarskich Odpowiedź na interpelację nr 12109 w sprawie działalności zorganizowanych grup przestępczych wyłudzających pieniądze od osób starszych pod pretekstem wykonywania usług dekarskich Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 29-09-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 12109 Pana Posła Dariusza Mateckiego, Pana Posła Michała Wosia, Pana Posła Jana Kanthaka, Pana Posła Sebastiana Kalety i Pani Poseł Anny Gembickiej w sprawie działalności zorganizowanych grup przestępczych wyłudzających pieniądze od osób starszych pod pretekstem wykonywania usług dekarskich , na podstawie stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam informacje pozostające w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Zgodnie z ustawą z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji [1] do podstawowych zadań Policji należy między innymi wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. W związku z powyższym, w każdym przypadku uzyskania informacji o popełnieniu czynu zabronionego, Policja podejmuje czynności, mające na celu ustalenie i ukaranie sprawcy. Problematyka zapobiegania przestępstwom, w szczególności oszustwom, stanowi jedno z kluczowych zadań ustawowych Policji, co znajduje odzwierciedlenie w Priorytetach Komendanta Głównego Policji na lata 2021-2025. Zapewnienie bezpieczeństwa osób starszych jest jednym z głównych obszarów działań profilaktycznych realizowanych przez formację. Podejmowane inicjatywy w omawianym obszarze, mają na celu zarówno ograniczenie skali przestępstw w zakresie oszustw, jak również podnoszenie poziomu świadomości seniorów odnośnie do zagrożeń, na które mogą być narażeni. Warto podkreślić, że we współpracy z instytucjami rządowymi i samorządowymi regularnie są wdrażane programy prewencyjno-informacyjne, obejmujące działania edukacyjne, profilaktyczne oraz informacyjne – prowadzone za pośrednictwem prasy, mediów elektronicznych oraz Internetu. W ramach wskazanych inicjatyw są prezentowane mechanizmy działania sprawców oraz kierowane apele, mające na celu ostrzeżenie potencjalnych ofiar przed przekazywaniem środków pieniężnych osobom nieznajomym czy też podpisywaniem dokumentów, których treść jest dla nich niejasna. Ponadto przedmiotowe działania obejmują rozpowszechnianie materiałów (ulotki, broszury) zawierających ogólne informacje dotyczące metod stosowanych przez przestępców oraz praktyczne wskazówki, mające na celu ochronę seniorów przed działaniami oszustów. Warto wskazać, że w 2024 r. na terenie kraju policjanci zrealizowali 648 inicjatyw w obszarze dotyczącym bezpieczeństwa seniorów, w tym 17 445 spotkań, w których uczestniczyło 416 791 osób. Przykładem realizowanych przez Policję działań w latach 2024-2025 na rzecz ochrony osób starszych są: Program profilaktyczny „Bezpieczny senior“, którego głównym celem jest podniesienie poziomu bezpieczeństwa osób w podeszłym wieku, poprzez pobudzenie lokalnych społeczności do przeciwdziałania wszelkiego rodzaju zagrożeniom oraz budowanie świadomości prawno-wiktymologicznej. Dodatkowo celem programu jest zapoznanie adresatów z charakterem i zakresem działania przedstawicieli instytucji publicznych wykonujących pracę w terenie, tj. zakładu energetycznego, gazowni, poczty oraz pracowników socjalnych. W ramach przedsięwzięcia przeprowadzono 694 spotkania, w których wzięło udział 10 896 seniorów [2] ; Program profilaktyczny „Świadomy Senior = Bezpieczny Senior“, którego głównym celem jest zwiększenie bezpieczeństwa seniorów, poprzez ich edukację i podnoszenie świadomości w zakresie zagrożeń występujących w starszym wieku oraz przestępstw popełnianych na ich szkodę. W ramach przedsięwzięcia przeprowadzono 1 537 spotkań, w których uczestniczyło 12 258 osób, w tym seniorzy, ich rodziny i opiekunowie [3] ; Program profilaktyczny „Bezpieczne Życie Seniorów“, którego głównym celem jest podniesienie świadomości seniorów w zakresie wpływu prawidłowych zachowań w sytuacji zagrożenia ich bezpieczeństwa, uświadomienie konieczności zgłaszania zdarzeń z udziałem osób starszych oraz budowanie współpracy między podmiotami działającymi na rzecz osób starszych. W ramach przedsięwzięcia przeprowadzono 484 spotkania, w których wzięło udział 8 309 seniorów [4] ; Program profilaktyczny „Opolski Bezpieczny Senior“, którego głównym celem jest poprawa bezpieczeństwa osób w wieku senioralnym. W dniu 21 stycznia 2025 r. zostało podpisane porozumienie o współpracy pomiędzy Samorządem Województwa Opolskiego, Wojewodą Opolskim, Opolskim Kuratorem Oświaty, Odziałem Regionalnym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W ramach projektu zaplanowano przeszkolenie około 15 tys. seniorów, rozdysponowanie materiałów informacyjno-edukacyjnych dla grupy co najmniej 100 tys. osób oraz przeprowadzenie kampanii społecznej w mediach lokalnych. W odniesieniu do pytań dotyczących skali „oszustw dokonywanych metodą tzw. na rynnę lub na dekarza“ informuję, że zakres i forma gromadzonych przez Policję danych statystycznych uniemożliwia wygenerowanie wnioskowanych informacji. Przestępstwa tego typu, są kwalifikowane do szerszej kategorii oszustw kryminalnych i gospodarczych, obejmujących również zdarzenia z wykorzystaniem Internetu. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2025 r. poz. 636 [2] Podmiotami partnerskimi programu są m.in. przedstawiciele lokalnych władz i mediów, gminne ośrodki pomocy społecznej, miejskie ośrodki pomocy społecznej, Fundacja PZU, uniwersytety trzeciego wieku, gminne rady seniorów, ośrodki i domy pomocy społecznej, kluby seniora. [3] Podmiotami partnerskimi programu są m.in. Urząd Wojewódzki w Białymstoku, Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego, Kuratorium Oświaty w Białymstoku, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Białymstoku, Uniwersytet Trzeciego Wieku w Białymstoku, Muzeum Wojska Polskiego w Białymstoku, a także Polski Związek Niewidomych. [4] W projekt zaangażowany jest m.in. Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego, Wielkopolski Urząd Wojewódzki, Centrum Inicjatyw Senioralnych, Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Poznaniu, Centrum Inicjatyw Senioralnych, Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Poznaniu, straż miejska, kluby seniora oraz domy kultury.