Interpelacja w sprawie zasiłku mieszkaniowego

Interpelacja w sprawie zasiłku mieszkaniowego Interpelacja nr 1207 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie zasiłku mieszkaniowego Zgłaszający: Janusz Cichoń Data wpływu: 29-01-2024 Szanowna Pani Minister, bardzo proszę o pochylenie się nad problemem osób pobierających zasiłek stały, które przy tak niskiej kwocie zasiłku chciałyby pobierać zasiłek mieszkaniowy. Zasady przyznawania zasiłku stałego są określone w art. 37 ustawy o pomocy społecznej. Zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Warunki przyznania zasiłku stałego Jeżeli następuje zbieg uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania lub zasiłku dla opiekuna, zasiłek stały nie przysługuje . Przy czym, przy ustalaniu uprawnienia oraz wysokości zasiłku stałego do dochodu nie wlicza się kwoty zasiłku okresowego. Warto też wiedzieć, że zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej, osobę przebywającą w domu pomocy społecznej lub ubiegającą się o przyjęcie do niego uznaje się za osobę samotnie gospodarującą, jeżeli przed przyjęciem do domu pomocy społecznej lub rozpoczęciem oczekiwania na miejsce w takim domu, była uprawniona do zasiłku stałego. Co więcej, na podstawie art. 10 ustawy o pomocy społecznej, przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego w składzie rodziny nie uwzględnia się dzieci wychowywanych w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka oraz pełnoletnich wychowanków rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka, a do dochodu rodziny nie wlicza się ich dochodów oraz świadczeń na pokrycie kosztów ich utrzymania i dodatków przyznanych na podstawie przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Od 1 stycznia 2024 roku zasiłek stały ustalany jest w wysokości: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej – różnicy między kwotą stanowiącą 130% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 1000 zł miesięcznie; 2) w przypadku osoby w rodzinie – różnicy między kwotą stanowiącą 130% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Od 2024 roku kwota zasiłku stałego nie będzie mogła być niższa niż 100 zł miesięcznie. Osoby, które pobierają zasiłek stały, a zarazem ubiegają się o zasiłek mieszkaniowy mają mieć odliczaną kwotę tego dodatku z zasiłku stałego. Pani Minister, czy ministerstwo planuje jakieś zmiany nad tymi zapisami?

Odpowiedź na interpelację w sprawie zasiłku mieszkaniowego Odpowiedź na interpelację nr 1207 w sprawie zasiłku mieszkaniowego Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Paweł Zgórzyński Warszawa, 20-02-2024 Szanowny Panie Marszałku, odpowiadając na interpelację poselską z dnia 7 lutego 2024 r., znak: K10INT1207, Pana Posła Janusza Cichonia w sprawie zasiłku mieszkaniowego, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji. Zasady i tryb przyznawania świadczeń z pomocy społecznej regulują przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901, z późn. zm.). Prawo do świadczeń z pomocy społecznej uzależnione jest od wysokości dochodu. Przy ubieganiu się o świadczenia pieniężne z pomocy społecznej, w tym o zasiłek stały należy spełniać warunki określone w ww. ustawie. W pierwszej kolejności, odnosząc się do kwoty zasiłku stałego należy podkreślić, że w wyniku ostatniej nowelizacji ustawy o pomocy społecznej nastąpił wzrost wysokości minimalnej oraz maksymalnej kwoty zasiłku stałego (art. 37 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej). W przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kwotą stanowiącą 130% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 1000 zł miesięcznie. Jeśli chodzi o osobę w rodzinie zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kwotą 130% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. W wyniku wprowadzenia powyższych zmian w przypadku osób samotnie gospodarujących maksymalna kwota zasiłku stałego uległa zatem zwiększeniu do kwoty 1000 zł, a w przypadku osoby w rodzinie – do kwoty 780 zł. Jednocześnie nie wprowadzono zmian w zakresie pozostałych zasad mających zastosowanie przy udzielaniu świadczeń pieniężnych, w szczególności nie uległy zmianie obowiązujące kryteria dochodowe. Na podstawie art. 8 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej ustala się przez porównanie dochodu osoby lub rodziny z odpowiednim kryterium dochodowym. Kryterium to wynosi obecnie 776 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 600 zł dla osoby w rodzinie. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Podkreślenia wymaga, że katalog obciążeń pomniejszających dochód, jak i katalog przychodów odliczanych od dochodu określony w art. 8 ust. 3 i 4 oraz 4a ustawy o pomocy społecznej jest na gruncie tej ustawy zamknięty. Enumeratywne wyliczenie ww. wyłączeń oznacza, że każdy pozostały rodzaj dochodu, niewymieniony w ust. 4 i ust. 4a, należy wliczyć do dochodu osoby/rodziny. Z uwagi na taką konstrukcję przepisu dodatek mieszkaniowy jest uwzględniany w dochodzie osoby bądź rodziny ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej. Przy czym należy zaznaczyć, że dodatek ten nie jest potrącany od przysługującej ustawowo kwoty wspomnianego w interpelacji zasiłku stałego, tylko jest wliczany do dochodu w oparciu, o który przyznaje się zasiłek stały. W tym miejscu należy zaznaczyć, że szeroka definicja dochodu zawarta w ustawie o pomocy społecznej uzasadniona jest charakterem pomocy społecznej jako ostatniego ogniwa w systemie zabezpieczenia społecznego. Odpowiadając natomiast na pytanie dotyczące ewentualnych zmian ustawy o pomocy społecznej w zakresie poruszanej przez Pana Posła w interpelacji tematyki wyjaśniam, że wprowadzona w ustawie o pomocy społecznej zasada uwzględniania wszystkich dochodów, bez względu na ich pochodzenie, wprowadzająca nieliczne wyjątki wymienione w ust. 4 i ust. 4a ustawy o pomocy społecznej, związana jest ściśle z wyrażoną w art. 2 ww. ustawy zasadą subsydiarności. W myśl owej zasady celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb. Instytucja ta ma zatem charakter pomocniczy w zakresie wsparcia osób w pokonywaniu życiowych trudności, a także dopełnia świadczenia, które prawnie zabezpieczone są przez inne systemy. Osoby ubiegające się o pomoc z systemu pomocy społecznej powinny w pierwszej kolejności skorzystać z przyznanych im przez przepisy innych ustaw uprawnień, z własnych zasobów majątkowych (pieniężnych i niepieniężnych) oraz z własnych możliwości działania. Mając na uwadze powyższe informuję, iż Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej obecnie nie planuje prac nad nowelizacją ustawy o pomocy społecznej w zakresie regulacji dotyczących zasiłku stałego i dochodu. Z poważaniem z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Paweł Zgórzyński Podsekretarz Stanu