Interpelacja w sprawie zapewnienia bezpieczeństwa działań i ochrony prawnej żołnierzom pełniącym służbę na granicy Rzeczypospolitej Polskiej

Interpelacja w sprawie zapewnienia bezpieczeństwa działań i ochrony prawnej żołnierzom pełniącym służbę na granicy Rzeczypospolitej Polskiej Interpelacja nr 12067 do ministra obrony narodowej, ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie zapewnienia bezpieczeństwa działań i ochrony prawnej żołnierzom pełniącym służbę na granicy Rzeczypospolitej Polskiej Zgłaszający: Jacek Osuch Data wpływu: 02-09-2025 Polscy żołnierze strzegący nienaruszalności granic Rzeczypospolitej Polskiej każdego dnia patrolują tereny przygraniczne, lokalizując i powstrzymując nielegalnych migrantów, którzy usiłują dostać się na terytorium naszej ojczyzny. Wykonując swoje obowiązki wobec Polski, ci współcześni bohaterowie narażają swoje zdrowie, a nawet - co pokazały już wydarzenia z przeszłości - życie. Dlatego też wysyłani na granicę przedstawiciele Straży Granicznej, Wojska Polskiego czy Wojsk Obrony Terytorialnej powinni być uzbrojeni nie tylko w środki ochrony osobistej (w tym ostrą amunicję), lecz także jasne, precyzyjnie sformułowane przepisy, które określą, kiedy dokładnie mogą skorzystać z tychże środków. Nie jest tajemnicą, że w chwili obecnej wielu żołnierzy obawia się oskarżeń i postępowań przed wymiarem sprawiedliwości, zamiast po prostu wykonywać rozkazy, co w jednoznacznie negatywny sposób może wpływać zarówno na ich morale, jak i skuteczność działań. Dlatego też niezbędnym jest wprowadzenie ustawowych rozwiązań zmierzających do tego, aby każdy polski żołnierz miał prawo użyć broni wobec tych, którzy nielegalnie usiłują przekroczyć granicę Rzeczypospolitej Polskiej i nie wykonują rozkazów. W sytuacji gdy w akcję przerzucania grup nielegalnych migrantów pod polską granicę zaangażowane są zarówno strona białoruska, jak i rosyjska jest to jedyne słuszne i nieodzowne rozwiązanie. Każdy, kto w nielegalny sposób usiłuje przekroczyć granicę państwa, które kwestię swojej obronności traktuje w sposób poważny, powinien liczyć się z ryzykiem użycia broni. Wtedy i tylko wtedy możemy skutecznie zatrzymać napływ tzw. nielegalsów. Mając na uwadze powyższe, proszę o odpowiedź na poniższe pytanie: Czy minister obrony narodowej we współpracy z ministrem spraw wewnętrznych i administracji zamierza podjąć lub też podjął już odpowiednie kroki w stronę wypracowania rozwiązań prawnych dających polskim żołnierzom, którzy pełnią misję na granicy, możliwość użycia nie tylko broni gładkolufowej, lecz także (w przypadkach skrajnych i absolutnie koniecznych) ostrej amunicji?

Odpowiedź na interpelację w sprawie zapewnienia bezpieczeństwa działań i ochrony prawnej żołnierzom pełniącym służbę na granicy Rzeczypospolitej Polskiej Odpowiedź na interpelację nr 12067 w sprawie zapewnienia bezpieczeństwa działań i ochrony prawnej żołnierzom pełniącym służbę na granicy Rzeczypospolitej Polskiej Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 18-09-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 12067 pana posła Jacka Osucha w sprawie zapewnienia bezpieczeństwa działań i ochrony prawnej żołnierzom pełniącym służbę na granicy Rzeczypospolitej Polskiej uprzejmie przedstawiam informacje w zakresie obecnie funkcjonujących rozwiązań dotyczących uprawnień oraz bezpieczeństwa funkcjonariuszy Straży Granicznej, a także Policji pełniących służbę na granicy z Białorusią. Ustawą z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji oraz Straży Granicznej na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa państwa [1] wprowadzono szereg rozwiązań dotyczących zasad użycia broni palnej lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego przez funkcjonariuszy i żołnierzy realizujących zadania w ochronie granicy państwowej. Policja uzyskała uprawnienia do używania lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego w przypadku konieczności przeciwdziałania zamachowi na nienaruszalność granicy państwowej oraz do użycia broni palnej w przypadku konieczności odparcia bezpośredniego bezprawnego zamachu na nienaruszalność granicy państwowej. Policja oraz Straż Graniczna uzyskały uprawnienia do używania lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego w postaci: wodnych środków obezwładniających lub środków pirotechnicznych w przypadku przeciwdziałania zamachowi na nienaruszalność granicy państwowej. Wprowadzono również rozwiązania w celu zapewnienia funkcjonariuszom ochrony adekwatnej do zagrożeń występujących w trakcie realizacji czynności służbowych związanych o ochroną granicy państwowej, tj. wyłączenie bezprawności czynu związanego z użyciem środków przymusu bezpośredniego i broni palnej w przypadku dokonania bezpośredniego zamachu na dobra prawem chronione, w szczególności życie lub zdrowie funkcjonariusza albo innej osoby, jeżeli okoliczności wymagają natychmiastowego działania. Przedmiotowa ustawa zmieniła również ustawę z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny [2] m.in. w zakresie prawa do użycia lub wykorzystania przez Siły Zbrojne środków przymusu bezpośredniego w przypadku konieczności przeciwdziałania zamachowi na nienaruszalność granicy państwowej. Żołnierze realizujący zadania związane m.in. z ochroną granicy państwowej w ramach operacji wojskowych prowadzonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w czasie pokoju, z uwzględnieniem warunków stosowania środków przymusu bezpośredniego, warunków użycia broni i innego uzbrojenia wynikających z zasad określonych w wiążących Rzeczpospolitą Polską ratyfikowanych umowach międzynarodowych oraz międzynarodowym prawie zwyczajowym, mają prawo stosowania środków przymusu bezpośredniego, użycia broni i innego uzbrojenia w celu odparcia bezpośredniego, bezprawnego zamachu na nienaruszalność granicy państwowej przez osobę, która wymusza przekroczenie granicy państwowej ( vide art. 11a ust. 1 pkt 6 lit. b). Przedmiotowe uprawnienia przysługują żołnierzom również w przypadku potrzeby zniszczenia lub unieruchomienia bezzałogowego statku powietrznego, pływającego lub lądowego lub przejęcia kontroli nad takim statkiem, który zagraża lub może zagrozić życiu lub zdrowiu żołnierzy lub innych osób lub też chronionym obiektom, urządzeniom lub obszarom ( vide art. 11a ust. 1 pkt 7). Jednocześnie uprzejmie informuję, że organem właściwym do udzielenia informacji w zakresie ewentualnie planowanych zmian przepisów prawa dotyczących Sił Zbrojnych RP pozostaje minister obrony narodowej, do którego skierowano również przedmiotową interpelację. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. 2024 poz. 1248. [2] Dz. U. 2025 poz. 825 z późn. zm.