Interpelacja w sprawie zwiększenia środków finansowych dla woj. podlaskiego w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej

Interpelacja w sprawie zwiększenia środków finansowych dla woj. podlaskiego w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej Interpelacja nr 12054 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie zwiększenia środków finansowych dla woj. podlaskiego w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej Zgłaszający: Jacek Niedźwiedzki Data wpływu: 01-09-2025 Suwałki, dnia 1 września 2025 r. Szanowny Panie Ministrze, niedawno ogłoszony został podział środków finansowych przeznaczonych na ochronę ludności i obronę cywilną pomiędzy województwa. To bardzo ważny i potrzebny program, który pozwoli na rozwój tak kluczowych obszarów, jak budowa schronów, doposażenie magazynów czy odbudowa systemu ochrony ludności. Z przedstawionych danych wynika jednak, że województwo podlaskie otrzymało jedną z najniższych kwot – około 161 mln zł. Może być to suma niewystarczająca w stosunku do realnych potrzeb regionu. Podlaskie, jako województwo przygraniczne i strategiczne z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa, wymaga zwiększonych nakładów. Mam świadomość, że środki zostały podzielone według kryteriów takich jak liczba mieszkańców czy stopień urbanizacji. Owszem województwo podlaskie nie należy do obszarów z dużą liczbą mieszkańców, jednak na szczególną uwagę zasługuje jego newralgiczne położenie (dla porównania województwo lubelskie, również graniczące z Białorusią, uzyskało 278 mln zł). Lokalizacja województwa podlaskiego sprawia, że jest ono jednym z najbardziej narażonych na ewentualne kryzysy graniczne, działania hybrydowe czy inne formy destabilizacji. To w północno wschodniej części tego regionu znajduje się przesmyk suwalski. Dlatego mieszkańcy województwa podlaskiego, a także samorządy i służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo, powinny mieć zapewnione wsparcie finansowe proporcjonalne do skali zagrożeń. Odpowiednie przygotowanie służb oraz właściwe zabezpieczenie mieszkańców tego obszaru ma kluczowe znaczenie nie tylko dla samego województwa, lecz także dla bezpieczeństwa całego kraju. Biorąc pod uwagę położenie geograficzne województwa podlaskiego, a także zwiększone ryzyko związane z sytuacją geopolityczną, podjęcie działań w celu zwiększenia finansowania w tym obszarze staje się szczególnie pilne i uzasadnione. W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania: Czy ministerstwo rozważy zwiększenie wsparcia dla województwa podlaskiego, biorąc pod uwagę jego szczególne położenie i potrzeby? Czy w najbliższym czasie przewidziane są dodatkowe programy lub fundusze celowe dedykowane regionom granicznym, w tym województwu podlaskiemu, w kontekście wzmocnienia systemu ochrony ludności? Z poważaniem Poseł Jacek Niedźwiedzki

Odpowiedź na interpelację w sprawie zwiększenia środków finansowych dla woj. podlaskiego w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej Odpowiedź na interpelację nr 12054 w sprawie zwiększenia środków finansowych dla woj. podlaskiego w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 18-09-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 12054 Pana Posła Jacka Niedźwiedzkiego w sprawie zwiększenia środków finansowych dla województwa podlaskiego w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej , uprzejmie przedstawiam co następuje. Rada Ministrów 27 maja 2025 r. przyjęła uchwałę nr 72 w sprawie zatwierdzenia Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 [1] , (dalej: „Program”), w którym po raz pierwszy przeznaczono tak znaczące środki na ochronę ludności i obronę cywilną. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej [2] , finansowanie realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej określa Program. Sposób podziału środków finansowych w ramach Programu zarówno na poziomie wojewódzkim, jak i centralnym został określony w rozdziale 6. Przyjęte w tym zakresie zasady zostały uzgodnione m.in. z Ministerstwem Obrony Narodowej (MON), Przewodniczącym Komitetu do spraw Pożytku Publicznego oraz Komisją Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego. Kryterium wyjściowym podziału środków w ramach Programu było założenie, że: 80-90% środków zostanie przeznaczonych dla województw, w tym 90% z tej kwoty na zadania realizowane przez samorządy, 10-20% środków zostanie przeznaczonych na zadania ponadlokalne, inwestycje pilotażowe oraz strategiczne (centralne). Środki przyporządkowane dla województw zostały podzielone według następujących kryteriów: ogólnej liczby mieszkańców w województwach; wskaźnika urbanizacji (liczby mieszkańców miast do ogólnej liczby mieszkańców); wskaźnika zwiększonego bezpieczeństwa na wschodniej granicy Polski w ramach Narodowego Programu Odstraszania i Obrony „Tarcza Wschód” [3] (dalej: Program „Tarcza Wschód”) dla województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, warmińsko-mazurskiego i części województwa mazowieckiego. Należy wskazać, że miasto stołeczne Warszawa przy podziale środków było traktowane jak odrębne województwo, z uwzględnieniem wskaźników urbanizacji i ogólnej liczby mieszkańców. Proces podziału środków na poszczególne województwa wyglądał następująco: Dla każdego z województw wprowadzono, pozyskane z Głównego Urzędu Statystycznego, dane statystyczne o liczbie ludności i gęstości zaludnienia. Wprowadzono dane statystyczne o liczbie mieszkańców województwa, także z podziałem na liczbę mieszkańców miast i wsi. Podzielono wstępnie środki na pulę wojewódzką (83%) i pulę centralną (17%). Dla puli wojewódzkiej, z uwagi na wyższą gęstość zaludnienia na terenach miejskich, a także wymóg określony w art. 90 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej dotyczący pojemności obiektów zbiorowej ochrony z podziałem na miasta i wsie, wprowadzono odpowiednio wagi 0,65 i 0,35. Po wyliczeniu kwot przypadających na poszczególne województwa, dodano wskaźnik zwiększenie puli środków na realizację zadań w ramach Programu „Tarcza Wschód” (dla województw: lubelskiego, podlaskiego, warmińsko-mazurskiego, podkarpackiego i części województwa mazowieckiego). Następnie z puli centralnej dokonano dalszego wzmocnienia puli wojewódzkiej w ramach realizacji zadania Host Nation Support (NATO). Otrzymano ostateczny podział na pulę wojewódzką (ponad 90%) i centralną (niecałe 10%). Powyższy podział środków został uzgodniony z MON, a informację o wysokości limitów w poszczególnych obszarach przekazano wojewodom. Odnośnie do zwiększenia wsparcia dla województwa podlaskiego, biorąc pod uwagę jego szczególne położenie i potrzeby, pragnę wskazać, że MSWiA uwzględniło ryzyko związane z sytuacją geopolityczną podczas opracowywania algorytmu podziału środków pomiędzy województwa. W związku z powyższym województwa: lubelskie, podlaskie, warmińsko-mazurskie i podkarpackie, otrzymały o 20% więcej środków w stosunku do pierwotnych wyliczeń limitów na województwo określonych zgodnie z podstawowymi kryteriami. Należy wskazać, że środki z Programu, nie stanowią jedynego wsparcie, jakie poszczególne województwa otrzymują od Rządu RP na realizację zadań powiązanych z ochroną ludności i obroną cywilną. Od dnia przejęcia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA) nadzoru nad Rządową Agencją Rezerw Strategicznych, tj. od 1 lipca 2024 r. do 10 września 2025 r., Minister SWiA w drodze decyzji wydawanych na podstawie art. 19 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o rezerwach strategicznych [4] , udostępnił podmiotom z województwa podlaskiego rezerwy strategiczne obejmujące asortyment medyczny (łóżka szpitalne, sprzęt medyczny, leki), a także asortyment techniczny (kontenery, agregaty, maszty oświetleniowe) o łącznej wartości 43,5 mln zł. Beneficjentami ww. pomocy były szpitale, Podlaski Oddział Straży Granicznej i jednostki podległe MON. Dodatkowo należy podkreślić, że w budżecie Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej na 2025 r. zaplanowano zwiększone środki w łącznej wysokości 389,5 mln zł [5] . Jednocześnie informuję, że obecnie Ministerstwo SWiA, w zakresie budowy systemu ochrony ludności, nie planuje prac nad innymi programami czy tworzenia funduszy celowych dedykowanych wyłącznie regionom granicznym. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] M. P. poz. 541. [2] Dz. U. poz. 1907. [3] Przyjęty uchwałą Rady Ministrów nr 58 z dnia 10 czerwca 2024 r. [4] Dz. U. z 2024 r. poz. 1598, z późn. zm. [5] Kwota sumaryczna, tj. z wydatkami płacowymi.