Interpelacja w sprawie współpracy z władzami Ukrainy w zakresie poszukiwania i wydalania osób uchylających się od obowiązkowej służby wojskowej

Interpelacja w sprawie współpracy z władzami Ukrainy w zakresie poszukiwania i wydalania osób uchylających się od obowiązkowej służby wojskowej Interpelacja nr 11971 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie współpracy z władzami Ukrainy w zakresie poszukiwania i wydalania osób uchylających się od obowiązkowej służby wojskowej Zgłaszający: Dariusz Matecki Data wpływu: 31-08-2025 Wojna na Ukrainie, trwająca od lutego 2022 r., sprawiła, że władze tego państwa wprowadziły system mobilizacji wojskowej, a równolegle rozwijają praktykę rekrutacji do Sił Zbrojnych Ukrainy. Obowiązkowa służba wojskowa i mobilizacja są jednym z fundamentów obronności naszego sąsiada, a jednocześnie źródłem poważnych kontrowersji społecznych. W przestrzeni publicznej pojawiają się doniesienia, że część obywateli Ukrainy, którzy powinni odbywać służbę wojskową, przebywa w Polsce i ukrywa się przed obowiązkiem mobilizacyjnym. Jednocześnie wiadomo, że na Ukrainie rozwinięto rozbudowany system rekrutacji wojskowej – obejmujący zarówno struktury państwowe, jak i prywatne firmy oraz platformy internetowe. Pojawia się pytanie, czy jakiekolwiek działania rekrutacyjne prowadzone są także na terenie Polski, gdzie przebywa największa liczba ukraińskich uchodźców wojennych? W związku z tym proszę Pana Premiera o odpowiedź na następujące pytania: Czy polskie władze współpracują z władzami Ukrainy w zakresie identyfikowania i ewentualnego wydalania osób, które ukrywają się na terytorium RP przed obowiązkową służbą wojskową na Ukrainie? Ile przypadków wydalenia obywateli Ukrainy do ich kraju z powodu uchylania się od mobilizacji miało miejsce w Polsce od początku rosyjskiej inwazji? Czy na terenie Polski funkcjonują oficjalne punkty rekrutacyjne do Sił Zbrojnych Ukrainy? Jeśli tak – ile osób zostało dotąd zrekrutowanych w takich punktach? Czy rząd RP posiada informacje o istnieniu nieformalnych działań rekrutacyjnych prowadzonych przez ukraińskie organizacje, jednostki wojskowe lub inne podmioty w Polsce? Czy w Polsce istnieją jakiekolwiek procedury lub instrumenty prawne mające na celu przeciwdziałanie sytuacjom, w których młodzi Ukraińcy – zobowiązani do służby w ojczyźnie – próbują uchylać się od tego obowiązku, przebywając na terenie naszego kraju? Czy strona polska rozważa wprowadzenie systemu zachęt lub mechanizmów informacyjnych, które mogłyby motywować obywateli Ukrainy do powrotu i odbywania służby wojskowej w obronie swojego państwa?

Odpowiedź na interpelację w sprawie współpracy z władzami Ukrainy w zakresie poszukiwania i wydalania osób uchylających się od obowiązkowej służby wojskowej Odpowiedź na interpelację nr 11971 w sprawie współpracy z władzami Ukrainy w zakresie poszukiwania i wydalania osób uchylających się od obowiązkowej służby wojskowej Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 29-10-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 11971 Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie współpracy z władzami Ukrainy w zakresie poszukiwania i wydalania osób uchylających się od obowiązkowej służby wojskowej – skierowaną do prezesa Rady Ministrów – przekazaną [1] ministrowi spraw wewnętrznych i administracji w celu udzielenia odpowiedzi w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, uprzejmie przekazuję informacje przedstawione przez Ministerstwo Obrony Narodowej w powyższej kwestii. Zgodnie z dyspozycją art. 9 ustawy z dnia 23 września 1999 r. o zasadach pobytu wojsk obcych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zasadach ich przemieszczania się przez to terytorium oraz zasadach udzielania pomocy wojskom sojuszniczym i organizacjom międzynarodowym [2] , przestępstwo dezercji obywatela Ukrainy, będące czynem godzącym wyłącznie w interesy Sił Zbrojnych Ukrainy, jest wyłączone spod jurysdykcji polskiej i należy do wyłącznej jurysdykcji państwa ukraińskiego. Na podstawie umowy zawartej pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych sporządzonej w Kijowie dnia 24 maja 1993 r. [3] strona polska nie może przekazywać stronie ukraińskiej (Siłom Zbrojnym Ukrainy) informacji uzyskanych w toku realizowanych czynności operacyjno-rozpoznawczych w przedmiocie ustalenia miejsca pobytu zaginionego ukraińskiego żołnierza. W przypadku zgłoszenia zaginięcia żołnierza Sił Zbrojnych Ukrainy, przebywającego na terytorium Polski, strona polska może realizować czynności poszukiwacze za taką osobą, jednakże – z uwagi na podstawę zgłoszenia – niespełnione są przesłanki prawne umożliwiające zatrzymanie i doprowadzenie do właściwego organu Sił Zbrojnych Ukrainy. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Pismem Pana Jakuba Stefaniaka, sekretarza stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, o sygn. DSP.INT.4510.626.2025. [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 1770 [3] Dz. U. z 1994 r. Nr 96, poz. 465