Interpelacja w sprawie poprawy funkcjonowania systemu pieczy zastępczej

Interpelacja w sprawie poprawy funkcjonowania systemu pieczy zastępczej Interpelacja nr 11960 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie poprawy funkcjonowania systemu pieczy zastępczej Zgłaszający: Krystyna Sibińska, Zofia Czernow, Piotr Głowski Data wpływu: 29-08-2025 Do naszych biur poselskich zgłaszają się samorządowcy w sprawie konieczności podjęcia działań na rzecz poprawy funkcjonowania systemu pieczy zastępczej, formułując w tym celu następujące postulaty: 1) zwiększenie liczby zatrudnionych asystentów rodziny w poszczególnych gminach, aby zapewnić skuteczne wsparcie rodzinom wymagającym pomocy; 2) ograniczenie liczby rodzin przypadających na jednego asystenta rodziny w celu podniesienia jakości pracy z rodziną; 3) w każdej gminie powinien funkcjonować system rodzin wspierających, gotowych do udzielenia pomocy rodzinom przeżywającym trudności; 4) utworzenie placówki wsparcia dziennego w każdej gminie jako formy wczesnej interwencji i alternatywy dla pieczy zastępczej; 5) uregulowanie zasady odpłatności gmin za pobyt dzieci w pieczy zastępczej – od pierwszego roku pobytu na poziomie 50%; 6) dopuszczenie czasowego zwiększenia limitu dzieci w placówkach opiekuńczo-wychowawczych z 14 do 16 dzieci; 7) zlikwidowanie tzw. podwójnych miejsc w pieczy zastępczej w przypadku dzieci przebywających w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii; 8) wnioskowanie do sądów rodzinnych – za pośrednictwem kuratorów – o zmianę lub uchylenie postanowień o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej w przypadku ustania przesłanek, tj. zagrożenia życia i zdrowia dziecka; 9) uruchomienie stałej, realnej współpracy samorządów gminnych — odpowiedzialnych za pracę z rodzinami biologicznymi — z samorządami powiatowymi, które prowadzą rodziny zastępcze oraz placówki opiekuńczo-wychowawcze, w celu udzielania pomocy rodzinom i dzieciom, adekwatnie do ich zdiagnozowanych potrzeb; 10) wzmocnienie współpracy z gminami, szczególnie w zakresie uczestnictwa pracowników w zespołach ds. okresowej oceny sytuacji dziecka; 11) zintensyfikowanie działań mających na celu pozyskiwanie kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, m.in. poprzez zapewnienie im dodatkowych benefitów (np. szybki dostęp do opieki medycznej, Karta Dużej Rodziny) oraz prowadzenie ogólnopolskich kampanii informacyjnych; 12) poinformowanie wójtów i burmistrzów o sytuacji pieczy zastępczej na terenie powiatów oraz o konieczności realizacji ustawowych obowiązków w zakresie pracy z rodziną mającej na celu zapobieganie umieszczaniu dzieci w pieczy zastępczej; 13) zapewnienie w każdej gminie dostępu do specjalistów: psychologa, terapeuty uzależnień oraz psychoterapeuty rodzin; 14) wdrożenie systemowego modelu wspierania rodzin w każdej gminie opartego na zespołowej – a nie indywidualnej, jak w przypadku asystenta rodziny – diagnozie sytuacji rodzinnej. Model ten powinien obejmować: cykliczne, comiesięczne i półroczne oceny sytuacji dziecka w rodzinie; bieżące aktualizowanie planów pracy z rodziną w zależności od zmieniających się okoliczności; powoływanie zespołów ds. pracy z rodziną, złożonych z różnych specjalistów, w celu kompleksowego rozwiązywania trudnych sytuacji życiowych; oraz opracowanie systemu wsparcia poprzez warsztaty i szkolenia podnoszące umiejętności wychowawcze i kompetencje rodzicielskie; 15) zbudowanie realnego systemu wsparcia usamodzielnianych wychowanków pieczy zastępczej obejmującego pomoc finansową, wsparcie w znalezieniu pracy, podnoszeniu kwalifikacji, trening ekonomiczny oraz doradztwo życiowe; 16) usprawnienie współpracy sądów rodzinnych ze specjalistami z zakresu wsparcia rodziny i pieczy zastępczej celem niezwłocznego podejmowania decyzji w najlepszym interesie dziecka; 17) wstrzymanie procesu deinstytucjonalizacji pieczy instytucjonalnej do czasu ustabilizowania sytuacji i rozwiązania obecnych problemów systemowych; 18) zintensyfikowanie działań na rzecz wsparcia rodzin biologicznych dzieci umieszczonych w pieczy zastępczej, m.in. poprzez przydzielenie asystenta rodziny, w celu stworzenia warunków do powrotu dziecka do środowiska rodzinnego. Należy pamiętać, że piecza zastępcza ma charakter tymczasowy; 19) skutecznie koordynować działania na rzecz dzieci i rodzin poprzez zwoływanie i prowadzenie zespołów interdyscyplinarnych – ustalających cele, działania i sposoby monitorowania efektów pracy; 20) wydawanie postanowień sądu o umieszczeniu dzieci w pieczy zastępczej wyłącznie po wyczerpaniu wszystkich form wsparcia przewidzianych ustawą o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 21) stworzenie zintegrowanego systemu wsparcia rodzin biologicznych zapobiegający narastaniu kryzysów, dostosowanego do potrzeb aktualnie zbudowanego systemu pieczy zastępczej; 22) w związku z wyczerpaniem możliwości zwiększenia liczby miejsc w rodzinnej pieczy zastępczej w skali kraju (co wynika m.in. ze zmniejszenia się liczby osób chętnych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej) konieczne jest aktywne wspieranie powiatów przez gminy w celu poszukiwania rodzin spokrewnionych. W związku z powyższym zwracamy się do Pani Minister z pytaniem: Który z ww. postulatów ma szansę (i kiedy) realizacji?