Interpelacja w sprawie eskalacji mowy nienawiści w życiu publicznym oraz decyzji rządu o odebraniu ochrony byłemu ministrowi zdrowia Adamowi Niedzielskiemu

Interpelacja w sprawie eskalacji mowy nienawiści w życiu publicznym oraz decyzji rządu o odebraniu ochrony byłemu ministrowi zdrowia Adamowi Niedzielskiemu Interpelacja nr 11939 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie eskalacji mowy nienawiści w życiu publicznym oraz decyzji rządu o odebraniu ochrony byłemu ministrowi zdrowia Adamowi Niedzielskiemu Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 28-08-2025 Szanowny Panie Premierze, kilka dni temu całą Polskę obiegła informacja o brutalnym pobiciu w Siedlcach byłego ministra zdrowia dra Adama Niedzielskiego. Atak ten miał charakter skrajnie brutalny, towarzyszyły mu groźby i hasła o „zdrajcach ojczyzny”. To zdarzenie powinno wstrząsnąć klasą polityczną i opinią publiczną, ponieważ pokazuje, jak daleko posunęła się eskalacja nienawiści w polskim życiu publicznym. Nie można jednak traktować tej napaści jako incydentu oderwanego od szerszego kontekstu. To wydarzenie jest konsekwencją podsycania przez lata nastrojów nienawiści przez ówczesną opozycję, w tym obecną koalicję rządzącą, która w czasie, gdy pozostawała w opozycji, świadomie posługiwała się ostrą, nienawistną retoryką wobec politycznych przeciwników. Dziś przedstawiciele Koalicji Obywatelskiej i Lewicy mówią o „zerowej tolerancji dla przemocy” i „konieczności wyciszenia emocji”. Ale to właśnie ci sami politycy przez lata nakręcali spiralę agresji. Przykłady są aż nadto liczne i udokumentowane. Mówiono: o „ulicy i zagranicy” jako metodzie walki politycznej, otwarcie wzywając do konfrontacji na ulicach, zamiast szukać kompromisu, „dorżnijmy watahę” – słowa, które wprost legitymizują fizyczną przemoc wobec przeciwników politycznych, „zamiast szczepionki na COVID należałoby zaszczepić się na głupotę rządzących” – co było nie tylko agresywnym przytykiem, ale i deprecjonowaniem poważnej debaty zdrowotnej, „obóz władzy ma na rękach krew” – obarczając całe środowisko polityczne odpowiedzialnością za zgony – to narracja skrajnie radykalizująca emocje społeczne, o „bezlitosnym rozliczeniu” przeciwników politycznych, co w praktyce wytworzyło atmosferę odwetu i linczu, zamiast odpowiedzialnego dialogu, „strząśnijmy szarańczę” – kolejne dehumanizujące sformułowanie wobec ludzi o odmiennych poglądach. To tylko kilka przykładów. Każdy z nich jest dowodem na to, że obóz obecnie rządzący przez lata świadomie wyprowadzał spór polityczny na poziom emocji, obrazy i agresji. To, co dzisiaj obserwujemy na ulicach, jest prostą konsekwencją tego stylu uprawiania polityki. Warto przy tym podkreślić – byłem bardzo krytyczny wobec działań ministra Adama Niedzielskiego w czasie pandemii COVID-19. Krytykowałem: brak debaty publicznej o strategii walki z pandemią, brak transparentności w podejmowaniu decyzji o lockdownach, sposób wprowadzania szczepień i restrykcji. Ale krytyka – nawet najostrzejsza – musi pozostawać w granicach cywilizowanej debaty politycznej. Krytykowałem decyzje i brak przejrzystości, ale nigdy nie nawoływałem do rękoczynów czy agresji wobec ministra. Dziś mamy do czynienia z sytuacją, w której ostrą krytykę zastąpiły przemocowe gesty i brutalne ataki. To nie jest już spór polityczny, to jest realne zagrożenie życia i zdrowia ludzi pełniących funkcje publiczne. Najbardziej bulwersujący w tej sprawie jest fakt, że obecna władza odebrała Adamowi Niedzielskiemu ochronę, mimo iż regularnie kierowano w stosunku do niego groźby i pozostawał w kręgu szczególnego ryzyka jako były minister zdrowia w trakcie COVID. Ochrona ta została mu zabrana decyzją ministra Tomasza Siemoniaka i ministra Marcina Kierwińskiego, co dziś pokazuje, iż była to skrajna nieodpowiedzialność i krótkowzroczność polityczna. Trudno nie odnieść wrażenia, że była to decyzja podyktowana emocjami, a nie realną oceną zagrożeń. Dla kontrastu przypomnijmy – gdy Donald Tusk powrócił z Brukseli na polską scenę polityczną, ówczesna władza PiS nie miała żadnych wątpliwości, że należy mu się ochrona SOP . Były premier i lider opozycji, który realnie uczestniczył w ostrych sporach politycznych, otrzymał pełną ochronę państwową. Państwo działało odpowiedzialnie i kierowało się zasadą przezorności. Dziś rządzący postępują odwrotnie: politycznym przeciwnikom przyznawano ochronę bez zwłoki, a byłemu ministrowi – realnie zagrożonemu – tę ochronę odebrano. To rażący przykład podwójnych standardów i politycznej kalkulacji tam, gdzie powinna decydować troska o bezpieczeństwo. Gdyby nie ta decyzja, dramatyczne wydarzenia w Siedlcach nigdy by się nie wydarzyły. To ogromne zaniedbanie państwa, za które należy się jasna odpowiedź opinii publicznej. Atak na Adama Niedzielskiego nie był przypadkiem, lecz logiczną konsekwencją atmosfery, którą polska klasa polityczna wytworzyła w ostatnich latach. Obecna koalicja rządząca, która w opozycji nie cofała się przed ostrą retoryką i językiem nienawiści, dziś staje wobec skutków własnej polityki. Moja krytyka ministra Niedzielskiego w czasie pandemii była ostra, ale zawsze opierała się na słowie, debacie i argumentach. Dzisiejszy dramat pokazuje, że państwo zawiodło dwa razy: podsycając i tolerując agresję w języku polityki i pozbawiając ochrony osobę realnie zagrożoną. W związku z powyższym uprzejmie proszę Pana Premiera o odpowiedź na poniższe pytania: Dlaczego rząd – mimo wyraźnych sygnałów o groźbach wobec Adama Niedzielskiego – zdecydował się odebrać mu ochronę? Czy Pan Premier bierze odpowiedzialność za konsekwencje tej decyzji? Czy rząd planuje zmienić procedury, tak aby osoby pełniące najwyższe funkcje publiczne, także po zakończeniu kadencji, były chronione przed realnym zagrożeniem? Jakie działania rząd zamierza podjąć, by przeciwdziałać eskalacji mowy nienawiści w debacie publicznej? Czy Premier zamierza potępić i przeprosić za nienawistne wypowiedzi polityków własnego obozu, które przez lata podsycały emocje i wprost prowadziły do brutalizacji życia publicznego? Czy rząd przeprowadzi kampanię edukacyjną pokazującą, że debaty i krytyka to słowa, a nie pięści, i że spór polityczny musi być prowadzony w granicach kultury i prawa?

Odpowiedź na interpelację w sprawie eskalacji mowy nienawiści w życiu publicznym oraz decyzji rządu o odebraniu ochrony byłemu ministrowi zdrowia Adamowi Niedzielskiemu Odpowiedź na interpelację nr 11939 w sprawie eskalacji mowy nienawiści w życiu publicznym oraz decyzji rządu o odebraniu ochrony byłemu ministrowi zdrowia Adamowi Niedzielskiemu Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 29-09-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 11939 Pana Posła Jarosława Sachajki w sprawie eskalacji mowy nienawiści w życiu publicznym oraz decyzji rządu o odebraniu ochrony byłemu ministrowi zdrowia Adamowi Niedzielskiemu – skierowaną do prezesa Rady Ministrów, a następnie przekazaną [1] ministrowi spraw wewnętrznych i administracji w celu udzielenia odpowiedzi, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Na wstępie należy zaznaczyć, że na mocy art. 4 ust. 1, w związku z art. 3 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa [2] , minister właściwy do spraw wewnętrznych, kierując się ustawową przesłanką „ze względu na dobro państwa“ może, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych, podjąć decyzję o objęciu ochroną innych osób oprócz wymienionych wprost w art. 3 pkt 1 lit. a-c [3] ustawy o Służbie Ochrony Państwa . Decyzje wydawane przez ministra spraw wewnętrznych i administracji na ww. podstawie są każdorazowo uwarunkowane względami bezpieczeństwa, potencjalnymi zagrożeniami wobec poszczególnych osób oraz koniecznością zachowania określonego standardu ochrony realizowanej względem tych osób przez Służbę Ochrony Państwa (SOP). Podkreślenia wymaga również fakt, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 4 i 5 ustawy o Służbie Ochrony Państwa, Komendant SOP, również z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych, określa poziom zagrożenia wobec ochranianych osób oraz podejmuje decyzję o zakresie realizowanej względem nich ochrony. Pan Adam Niedzielski, ówczesny minister zdrowia, został objęty ochroną SOP od 22 maja 2021 r. Po odwołaniu ze stanowiska ministra zdrowia, od 9 sierpnia 2023 r. SOP nadal realizowała ochronę wobec wskazanej osoby, aż do 29 grudnia 2023 r., co jest działaniem ponadstandardowym w stosunku do innych osób objętych ochroną w oparciu o przesłankę dobra państwa. Po zakończeniu sprawowania przez Pana Adama Niedzielskiego funkcji ministra zdrowia, w okresie od 9 sierpnia 2023 r. do 29 grudnia 2023 r., czyli niemalże przez blisko 150 dni, funkcjonariusze SOP tylko sporadycznie realizowali działania związane z bezpośrednią ochroną osobistą Pana Adama Niedzielskiego. W pozostałe dni ww. osoba odstępowała od ochrony, na podstawie uprawnienia określonego w art. 5 ust. 1 [4] ustawy o Służbie Ochrony Państwa . Należy również zauważyć, że w okresie realizowania wobec Pana Adama Niedzielskiego działań ochronnych przez SOP, sam ochraniany nie wskazywał jakichkolwiek kierunków zagrożeń jego bezpieczeństwa, mogących się zmaterializować poprzez dokonanie wobec niego czynu zabronionego. W związku z powyższym, nie stwierdzono przesłanek uzasadniających kontynuację ochrony Pana Adama Niedzielskiego, czego następstwem było zakończenie wobec niego działań ochronnych realizowanych przez SOP. Jednocześnie w powyższym kontekście należy wyjaśnić, że każdy obywatel – także były minister – posiadając informacje o możliwym zagrożeniu jego życia lub zdrowia, wywołujące u niego realną obawę, a tym samym mogące stanowić przestępstwo, może skierować zawiadomienie o tym fakcie do prokuratora lub do Policji – na podstawie art. 304 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego [5] . Zawiadomienie to z kolei może stać się podstawą do zastosowania środków ochrony i pomocy przewidzianych w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. o ochronie i pomocy dla pokrzywdzonego i świadka [6] . Przedmiotowe środki mogą obejmować m.in. przydzielenie ochrony osobistej, polegającej na stałej lub czasowej obecności funkcjonariuszy Policji w pobliżu osoby chronionej oraz czasowej obserwacji osoby chronionej i otoczenia, w którym przebywa. Wskazane środki mogą być stosowane także przed wszczęciem postępowania karnego lub karnego skarbowego, jeżeli zagrożenie życia lub zdrowia ujawni się w toku podjętych czynności operacyjno-rozpoznawczych lub postępowania sprawdzającego, o którym mowa w art. 307 Kodeksu postępowania karnego. Środków ochrony i pomocy, o których mowa w ustawie o ochronie i pomocy dla pokrzywdzonego i świadka, udziela komendant wojewódzki/Stołeczny Policji, w którego okręgu ma miejsce pobyt pokrzywdzonego, przy czym każdorazowo wymagany jest pisemny wniosek pokrzywdzonego albo organu prowadzącego czynności operacyjno-rozpoznawcze albo postępowanie sprawdzające lub postępowanie przygotowawcze albo sądu, złożony za zgodą pokrzywdzonego. Pragnę również poinformować, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podejmuje działania we wskazanym w wystąpieniu obszarze, polegające m.in. na ogłoszeniu 11 sierpnia 2025 r. otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego pn. „Ogólnopolska kampania edukacyjno-profilaktyczna na rzecz przeciwdziałania mowie nienawiści“. Realizacja kampanii jest planowana na okres listopad-grudzień 2025 r., a jej celem jest m.in.: zwiększenie świadomości społecznej w zakresie zagrożeń związanych z mową nienawiści, promowanie postaw opartych na szacunku, empatii i odpowiedzialności społecznej, kształtowanie kultury dialogu i tolerancji, informowanie o konsekwencjach prawnych i społecznych agresywnych zachowań, przeciwdziałanie stereotypom i uprzedzeniom wobec grup narażonych na wykluczenie. Zadanie to będzie finansowane ze środków budżetu państwa (kwota 120 000 zł) i realizowane przez wyłonioną w otwartym konkursie ofert organizację pozarządową. Kampania zostanie przeprowadzona z wykorzystaniem nowoczesnych kanałów komunikacji, w tym mediów społecznościowych i będzie skierowana do szerokiego grona odbiorców. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Pismem z 8 września 2025 r. Pana Jakuba Stefaniaka – sekretarza stanu, zastępcy Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, o sygn. DSP.INT.4510.559.2025 [2] Dz. U. z 2025 r. poz. 34, z późn. zm. [3] a) Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Marszałka Sejmu, Marszałka Senatu, Prezesa Rady Ministrów, wiceprezesa Rady Ministrów, ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz ministra właściwego do spraw zagranicznych, b) byłych prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o uposażeniu byłego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2022 r. poz. 207), c) osób posiadających status głowy państwa, szefa rządu oraz ich zastępców, przewodniczącego parlamentu lub izby parlamentu lub ministra spraw zagranicznych, wchodzących w skład delegacji państw obcych przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. [4] Osoby objęte ochroną SOP, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. a-d, mogą, informując o tym SOP, czasowo zrezygnować z ochrony, z wyłączeniem działań mających na celu pozyskanie informacji dotyczących bezpośrednich zagrożeń względem osób objętych ochroną. [5] Dz. U. z 2025 r. poz. 46, z późn. zm. [6] Dz. U. z 2015 r. poz. 21, z późn. zm.