Treść interpelacji
Interpelacja w sprawie rażącego naruszenia zasad lojalności wobec państwa polskiego przez obywatela naturalizowanego oraz konieczności reformy systemu przyznawania i odbierania obywatelstwa polskiego
Interpelacja nr 11928
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie rażącego naruszenia zasad lojalności wobec państwa polskiego przez obywatela naturalizowanego oraz konieczności reformy systemu przyznawania i odbierania obywatelstwa polskiego
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 27-08-2025
Szanowny Panie Premierze,
w ostatnich dniach opinię publiczną w Polsce wstrząsnęły skandaliczne wypowiedzi dziennikarza ukraińskiego Witalija Mazurenki pod adresem prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Wypowiedzi te miały charakter obraźliwy, uwłaczający godności urzędu prezydenta RP oraz polskiej pamięci historycznej . Wypowiedziane przez osobę, która uzyskała obywatelstwo polskie, uderzają w samo serce zaufania, jakie państwo polskie okazuje cudzoziemcom, przyjmując ich do wspólnoty narodowej.
Sytuacja ta wywołuje szereg poważnych pytań:
Czy procedura nadania obywatelstwa temu człowiekowi została przeprowadzona prawidłowo?
Czy obecne zasady nie są zbyt łagodne i nie pozwalają na uzyskiwanie obywatelstwa przez osoby, które nie mają elementarnej więzi z państwem polskim ani szacunku do jego instytucji?
Czy państwo polskie posiada realne narzędzia do odebrania obywatelstwa w przypadkach ujawnienia rażących błędów proceduralnych lub braku lojalności wobec Rzeczypospolitej?
Obywatelstwo polskie nie jest wyłącznie aktem administracyjnym. Jest to najwyższa forma uznania więzi cudzoziemca z naszym państwem i narodem . Przyjmując kogoś do wspólnoty narodowej, Polska zobowiązuje się do zapewnienia mu ochrony, praw politycznych i socjalnych. W zamian państwo i społeczeństwo mają prawo oczekiwać lojalności, szacunku dla instytucji oraz identyfikacji z polską historią i kulturą .
Wypowiedzi Mazurenki pokazują, że ta więź jest wątpliwa, a procedura przyznania obywatelstwa mogła zostać przeprowadzona pochopnie i powierzchownie. Prokuratura powinna z urzędu zbadać, czy nie doszło do publicznego znieważenia konstytucyjnych organów RP (art. 135 § 2 i art. 226 Kodeksu karnego), a jednocześnie konieczne jest przeanalizowanie procedury nadania mu obywatelstwa.
Obecnie obowiązujące przepisy ustawy o obywatelstwie polskim przewidują możliwość naturalizacji cudzoziemców po stosunkowo krótkim okresie pobytu oraz przy wymogu jedynie podstawowej znajomości języka. Obywatelstwo można uzyskać także z tytułu małżeństwa z obywatelem polskim po 3 latach – co w praktyce oznacza, że już po kilku latach pobytu w Polsce cudzoziemiec może otrzymać obywatelstwo bez głębszej weryfikacji jego postawy wobec państwa i narodu polskiego.
Widać wyraźnie, że mechanizmy te są zbyt liberalne, a Polska – kraj o trudnej historii i położeniu geopolitycznym – nie może pozwolić sobie na pochopne rozdawanie obywatelstwa .
Dlatego zwracam się do Pana Premiera z pytaniami i propozycjami, które sformułowałem we wcześniejszych wystąpieniach parlamentarnych. Są to:
1) wydłużenie wymogu stałego pobytu do 15 lat , tak aby obywatelstwo uzyskiwały osoby rzeczywiście zakorzenione w Polsce;
2) wprowadzenie obowiązku znajomości języka polskiego na poziomie co najmniej C1 potwierdzonej państwowym egzaminem;
3) egzamin państwowy z historii Polski, kultury i wiedzy o ustroju państwa , podobny do testów obywatelskich stosowanych w USA, Niemczech czy Kanadzie;
4) rezygnacja z podwójnego obywatelstwa przy naturalizacji – cudzoziemiec powinien wybrać jedno obywatelstwo, aby uniknąć konfliktu lojalności;
5) egzamin ze znajomości Konstytucji RP oraz przysięga obywatelska na konstytucję – by kandydat rozumiał prawa i obowiązki wynikające z obywatelstwa;
6) zaostrzenie zasad przy obywatelstwie przez małżeństwo – minimum 5 lat trwania małżeństwa, a w przypadku rozwodu w ciągu 3 lat od uzyskania obywatelstwa – możliwość jego odebrania .
Obecnie, zgodnie z Konstytucją RP (art. 34 ust. 2), obywatelstwa polskiego nie można nikomu odebrać wbrew jego woli . Ale w sytuacji gdy obywatelstwo zostało nadane z naruszeniem procedury, na podstawie fałszywych danych, lub gdy ujawniono poważne błędy formalne , możliwe jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej .
Sprawa ta nie jest incydentem medialnym, lecz poważnym problemem systemowym. Jeśli Polska nie zacznie traktować obywatelstwa jako najwyższego dobra publicznego, będziemy świadkami kolejnych przypadków, gdy obywatelem polskim staje się ktoś, kto nie tylko nie szanuje Polski, ale wręcz ją obraża. To niebezpieczne dla naszej wspólnoty narodowej, spójności społecznej i bezpieczeństwa państwa.
W związku z powyższym uprzejmie proszę Pana Premiera o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy premier zamierza zwrócić się do prokuratury o wszczęcie postępowania z urzędu wobec skandalicznych wypowiedzi Mazurenki?
Czy została przeprowadzona szczegółowa analiza procedury nadania mu obywatelstwa i czy miały w niej miejsce uchybienia formalne?
Czy obecne przepisy o obywatelstwie nie są zbyt liberalne i czy rząd planuje ich zmianę w kierunku przedstawionych propozycji (15 lat pobytu, język na poziomie C1, egzamin historyczno-obywatelski, brak podwójnego obywatelstwa)?
Jak rząd ocenia możliwość wprowadzenia przepisów umożliwiających odebranie obywatelstwa osobom naturalizowanym w przypadku rażącej nielojalności lub publicznego znieważania instytucji państwa polskiego?
Czy premier nie uważa, że przykład Mazurenki pokazuje całkowitą fikcję obecnych procedur naturalizacyjnych, w których obywatelem polskim może zostać osoba, która nie identyfikuje się z Polską ani nie szanuje jej instytucji?
Czy informacja o tym, iż pan Mazurenko „zastanawia się z Banderą i Szuchewyczem wciąż nad tym samym pytaniem (…)”, ujawniona na portalu X pod adresem https://x.com/JanMolskiIII/status/1960427835467714701/photo/1 , jest prawdziwa oraz czy po jej ujawnieniu nie uważa Pan Premier, iż obywatelstwo polskie zostało nadane pochopnie, z błędami formalnymi, z powodu nieujawnienia przez Policję czy ABW poglądów banderowskich pana Mazurenki?
Czy standardy wydawania opinii przez Policję i ABW o osobie ubiegającej o polskie obywatelstwo są w Pana ocenie prawidłowe, skoro obywatele w ciągu chwili potrafią odnaleźć skandaliczny wpis pana Mazurenki na platformie X, a Policja i ABW, wydając opinię o panu Mazurence, raczej do niego nie dotarła?
Odpowiedź Sekretarz stanu Magdalena Roguska
24.10.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie rażącego naruszenia zasad lojalności wobec państwa polskiego przez obywatela naturalizowanego oraz konieczności reformy systemu przyznawania i odbierania obywatelstwa polskiego
Odpowiedź na interpelację nr 11928
w sprawie rażącego naruszenia zasad lojalności wobec państwa polskiego przez obywatela naturalizowanego oraz konieczności reformy systemu przyznawania i odbierania obywatelstwa polskiego
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Magdalena Roguska
Warszawa, 24-10-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 11928 Pana Posła Jarosława Sachajki w sprawie rażącego naruszenia zasad lojalności wobec państwa polskiego przez obywatela naturalizowanego oraz konieczności reformy systemu przyznawania i odbierania obywatelstwa polskiego – skierowaną do Prezesa Rady Ministrów – przekazaną [1] , zgodnie z właściwością, Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji w celu udzielenia odpowiedzi w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości oraz Koordynatorem Służb Specjalnych, uprzejmie przedstawiam poniższe informacje.
Na wstępie należy zauważyć, że znaczna część pytań przedstawionych w niniejszej interpelacji, jak zauważył Pan Poseł, była formułowana we wcześniejszych wystąpieniach. W związku z powyższym informuję, że wyjaśnienia przedstawione w odpowiedzi [2] na interpelację nr 11211 w sprawie konieczności zaostrzenia kryteriów przyznawania obywatelstwa polskiego oraz sprzeciwu wobec akceptacji podwójnego obywatelstwa z Ukrainą w zakresie dotyczącym m.in. zasad uzyskiwania obywatelstwa, a także kierunków zmian w przedmiotowym obszarze, pozostają aktualne.
Jednocześnie w odniesieniu do zagadnienia utraty obywatelstwa polskiego należy wskazać, że zostało ono uregulowane w art. 34 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (RP) oraz rozdziale 6 [3] ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim [4] . Konstytucja RP stanowi, że „obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego, chyba, że sam się go zrzeknie”. Natomiast stosownie do art. 137 Konstytucji RP „Prezydent Rzeczypospolitej nadaje obywatelstwo polskie i wyraża zgodę na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego”. Powyższe znajduje potwierdzenie w art. 46 ustawy o obywatelstwie polskim , zgodnie z którym, obywatel polski traci obywatelstwo polskie na swój wniosek po uzyskaniu zgody Prezydenta RP na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego. Utrata obywatelstwa polskiego następuje po upływie 30 dni od daty wydania postanowienia Prezydenta RP w tej sprawie lub w terminie krótszym, jeżeli Prezydent RP tak zadecyduje (art. 49 ust. 2 i 3 ustawy o obywatelstwie polskim ). Sprawy o nadanie lub wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego nie należą do właściwości organów administracji publicznej, ale do Prezydenta RP i nie są one rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej, natomiast szczególnego aktu prawnego – mającego umocowanie w przepisach Konstytucji RP – jakim jest postanowienie Prezydenta RP.
Kwestia utraty obywatelstwa polskiego była przedmiotem analiz i komentarzy prezentowanych przez przedstawicieli jurysprudencji. Jak podkreśla prof. Jacek Jagielski [w: Obywatelstwo polskie. Komentarz do ustawy . Warszawa 2016] „(...) ustawowa konstrukcja utraty obywatelstwa polskiego stanowi konsekwencję konstytucyjnej zasady względnej niezbywalności obywatelstwa polskiego. Zasadę tę wyraża art. 34 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym: „Obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego, chyba że sam się go zrzeknie”. Tak zapisaną zasadę należy odczytywać jednak wraz z treścią art. 137 in fine Konstytucji RP, stanowiącego, że Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej „wyraża zgodę na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego”, jak również z uwzględnieniem art. 144 ust. 3 pkt 19, w którym jest wskazana kompetencja Prezydenta do wyrażania zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego, traktowana przy tym jako jego prerogatywa (tj. niewymagająca kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów). Tak więc konstytucyjna zasada dotycząca utraty polskiego obywatelstwa oznacza, że może ono nastąpić wyłącznie poprzez zrzeczenie się tego obywatelstwa przez zainteresowaną osobę i przy wyrażeniu zgody na to zrzeczenie się przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrażenie zgody przez Prezydenta na zrzeczenie obywatelstwa polskiego jako element nieodzowny całej instytucji zrzekania się obywatelstwa i jego utraty jest zrozumiałe. Obywatelstwo jest wszakże węzłem prawnym dwustronnym (państwo-jednostka), a więc rozerwanie tego węzła nie powinno zależeć od woli jedynie jednej ze stron. Tak jak utrata obywatelstwa nie powinna być wynikiem jednostronnego aktu woli władzy publicznej (państwa), tak zrzeczenie się obywatelstwa nie może zasadzać się wyłącznie na oświadczeniu woli zainteresowanej osoby – obywatela polskiego, która chce się pozbyć swego dotychczasowego obywatelstwa. Przyjęte w Konstytucji RP rozwiązanie odnośnie do utraty obywatelstwa polskiego obejmujące wolę jednostki co do rezygnacji z dalszego pozostawania obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej, a jednocześnie umożliwiające wypowiedzenie (stanowcze) woli państwa w tej mierze uznać trzeba z racjonalne i przekonywujące.”
Natomiast prof. Bogusław Banaszak [w: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz . Warszawa 2012] podniósł: „Konstytucja przewiduje tylko jeden sposób utraty obywatelstwa polskiego – jego zrzeczenie się przez obywatela. Oznacza to przyjęcie zasady, że decyzja o rezygnacji z obywatelstwa należy do jednostki i jej skutki są wiążące dla państwa. Utrata obywatelstwa przez jednostkę nie jest w tym wypadku uzależniona od wypełnienia przez nią jakichkolwiek wymogów i dopuszczalna jest jedynie dobrowolna rezygnacja z obywatelstwa samego obywatela. Nie można by więc w ustawie przyznać kompetencji organowi państwowemu do pozbawiania obywatelstwa ani też nie można dopuścić rozstrzygnięcia o utracie obywatelstwa polskiego w umowach międzynarodowych (chodzi o umowy zawierane po wejściu w życie Konstytucji).”
Tożsame stanowisko zajął również prof. Leszek Garlicki [w: LEX. Komentarz do art. 34 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ]: „Zarazem art. 34 ust. 2 ustanowił istotną gwarancję dla obywatela, bo wykluczył możliwość pozbawienia go obywatelstwa bez jego zgody. Daje to wyraz asymetrii ujęcia stosunków między państwem a obywatelem, typowej dla większości konstytucyjnych praw podmiotowych. Z jednej strony obywatel może uwolnić się od węzła swych stosunków z państwem, o ile tylko uczyni zadość ogólnym przesłankom wskazanym przez ustawę. Z drugiej – państwo nie może węzła tego rozwiązać samodzielnie, wbrew woli zainteresowanego. W Polsce (a także w wielu innych państwach świata) należy tu uwzględnić kontekst historyczny, bo pozbawienie obywatelstwa bywało traktowane jako represja i stosowane w celach politycznych. W pełni należy się zgodzić z tezą, że utrata obywatelstwa nie może być środkiem rozwiązywania konfliktów między obywatelem a wspólnotą polityczną (por. R. Balicki, B. Banaszak, Obywatelstwo polskie w Konstytucji RP , [w: Dziesięć lat Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , red. E. Gdulewicz, H. Zięba-Załucka, Rzeszów 2007, s. 20]. Niemniej jednak niekiedy w państwach o utrwalonej demokracji utratę obywatelstwa – najczęściej osoby naturalizowanej – traktuje się jako jedną z sankcji wynikających z poważnego naruszenia obowiązków względem społeczeństwa, głównie poprzez popełnienie ciężkiego przestępstwa kryminalnego (zob. np. decyzja francuskiej Rady Konstytucyjnej nr 2014-439 QPC z dnia 23 stycznia 2015 r.; zob. też wyrok wielkiej izby TSUE z 2 marca 2010 r., C–135/08, w którym dopuszczono, z zachowaniem zasady proporcjonalności, cofnięcie nadania obywatelstwa uzyskanego na skutek podstępu). Zakaz pozbawienia obywatelstwa koresponduje w tym kontekście z zakazem banicji (art. 52 ust. 4 Konstytucji). Konieczną przesłanką utraty obywatelstwa jest jego zrzeczenie się przez zainteresowanego, ewentualnie jego przedstawicieli ustawowych bądź wyrok sądu (art. 47 ustawy o obywatelstwie). Przez zrzeczenie się należy rozumieć złożenie w sposób w pełni swobodny oświadczenia woli, którego treścią jest zwrócenie się do właściwego organu państwowego o wydanie decyzji w przedmiocie utraty obywatelstwa. Raz jeszcze trzeba podkreślić, że nie jest to przesłanka wystarczająca, bo konieczne jest też spełnienie innych przesłanek, określonych przez ustawę. Na tle art. 34 ust. 2 niedopuszczalne są natomiast wszelkie formy utraty obywatelstwa bez woli lub wbrew woli zainteresowanego. Nie ma przy tym znaczenia, czy utrata obywatelstwa miałaby następować z mocy prawa, czy w oparciu o decyzję odpowiedniego organu państwowego.”
Mając na uwadze powyższe, należy podkreślić, że obowiązujące przepisy prawa polskiego rangi konstytucyjnej nie pozwalają na pozbawienie kogokolwiek obywatelstwa polskiego. W konsekwencji nie ma możliwości pozbawienia obywatelstwa polskiego nie tylko ze względu na „brak lojalności wobec Rzeczypospolitej”, ale nawet w przypadku skazania za przestępstwa przeciwko RP [5] .
Natomiast dopuszczalne jest uchylenie – na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego [6] – decyzji administracyjnej o nabyciu obywatelstwa polskiego, ale jedynie w ściśle określonych przypadkach, tj. uchybień proceduralnych (art. 145 K.p.a. ) lub materialnych (art. 156 K.p.a. ).
Jednocześnie należy wyjaśnić, że cudzoziemiec może nabyć obywatelstwo polskie w następujących trybach :
nadanie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej obywatelstwa polskiego,
uznanie przez wojewodę za obywatela polskiego,
przywrócenie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji obywatelstwa polskiego.
Nadanie obywatelstwa polskiego jest konstytucyjną prerogatywą Prezydenta RP. Ustawa o obywatelstwie polskim wskazanemu trybowi nabycia obywatelstwa polskiego przez cudzoziemca przyznaje prymat w stosunku do pozostałych sposobów nabycia obywatelstwa polskiego – co wynika wprost z art. 35 ust. 1 oraz art. 41 ust. 1 ustawy. Postępowanie w powyższych sprawach było i jest postępowaniem odrębnym, określanym przez samego Prezydenta RP, szczególnym w stosunku do K.p.a . Znalazło to również potwierdzenie w przepisie art. 10 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim , zgodnie z którym, w postępowaniu o nadanie obywatelstwa polskiego nie stosuje się przepisów K.p.a. poza regulacjami dotyczącymi doręczeń (rozdział 8 K.p.a. ) [7] .
W konsekwencji nie jest możliwe uchylenie na podstawie przepisów K.p.a. postanowienia Prezydenta RP.
Natomiast postępowania o uznanie za obywatela polskiego oraz o przywrócenie obywatelstwa polskiego są prowadzone na podstawie przepisów K.p.a., a nabycie obywatelstwa polskiego następuje na podstawie decyzji administracyjnej wojewody lub Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. We wskazanych postępowaniach istnieje możliwość wzruszenia wydanych decyzji na postawie przepisu art. 145 i art. 156 K.p.a ., co jednak skutkowałoby de facto pozbawieniem obywatelstwa polskiego. Jak bowiem podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 750/11, „stwierdzenie jej nieważności i wyeliminowanie jej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc oznacza, że skutki tego rozstrzygnięcia są podobne do pozbawienia obywatelstwa. Trzeba więc uwzględnić, że z przepisów konstytucyjnych wynika szczególna ochrona stosunku prawnego obywatelstwa polskiego (art. 34 ust. 2 Konstytucji RP – obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego, chyba że sam się go zrzeknie).”
Jednakże zasadzie wynikającej ze wskazanego powyżej art. 34 ust. 2 Konstytucji RP należy przeciwstawić zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, zgodnie którym, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W tym kontekście odpadnięcie podstawy do wydania pozytywnego rozstrzygnięcia przez wojewodę, np. w postaci stwierdzenia, że dokumenty przedłożone w postępowaniu o uznanie za obywatela polskiego były sfałszowane (popełnienia przestępstwa naruszającego obiektywny porządek prawny), wymaga wzruszenia decyzji czy to w trybie jej uchylenia na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. czy też stwierdzenia jej nieważności na podstawie przepisu art. 156 § 1 K.p.a . Zasada wynikająca z art. 34 ust. 2 Konstytucji RP nie jest zatem absolutna i podlega ona ważeniu w kontekście konieczności uwzględnienia innych zasad konstytucyjnych. Wymóg proporcjonalności, o którym mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zwany także zakazem nadmiernej ingerencji, oznacza konieczność zachowania proporcji pomiędzy ograniczeniem danego konstytucyjnego prawa lub wolności (czyli nałożonymi na jednostkę obciążeniami) a zamierzonym celem (pozytywnym efektem) danej regulacji prawnej.
Wymóg proporcjonalności oznacza konieczność wyważania dwóch dóbr (wartości), których pełna realizacja jest niemożliwa [8] . W tego typu sprawach zestawienie zasady praworządności i zasady wynikającej z art. 34 ust. 2 Konstytucji RP należy dokonywać przy uwzględnieniu stopnia naruszenia obiektywnego porządku prawnego, co powoduje, że zasadzie praworządności należy przyznać priorytet. [9] Respektowanie bowiem zasady praworządności w tych postępowaniach obliguje organy do uchylenia skutków decyzji o nabyciu obywatelstwa polskiego. Z przedstawionych powyżej względów zasada praworządności usprawiedliwia ingerencję w status prawny jednostki w postaci uchylenia decyzji o nabyciu obywatelstwa polskiego. Celem nadania priorytetu zasadzie praworządności jest m.in. zapobieganie ryzyku bezkarności osób, które popełniły przestępstwo. W orzecznictwie TSUE podnosi się, że dopuszczalne jest ograniczenie zasady praworządności w ramach wymogu proporcjonalności ale jedynie wtedy, gdy jest oparte na obiektywnych względach i proporcjonalne do słusznego celu realizowanego przez prawo krajowe. [10] Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej dopuszcza tym samym pozbawienie obywatelstwa, ale jedynie w przypadkach, gdy zostało ono nabyte w wyniku przestępstwa lub tzw. podstępu. Przedstawioną powyżej linię orzeczniczą TSUE podtrzymał w wyroku z 12 marca 2019 r. w sprawie C-221/17 Tjebbes e.a.
Zatem jak już wskazano powyżej, możliwe jest uchylenie decyzji administracyjnej o nabyciu obywatelstwa polskiego, ale jedynie w ściśle określonych przypadkach, tj. uchybień proceduralnych (wznowienie postępowania) lub materialnych (stwierdzenie nieważności decyzji). Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczy wad tkwiących w samej decyzji (np. wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, m.in. w sytuacji gdy wnioskodawca nie spełniał ustawowych przesłanek), natomiast wznowienie postępowania służy usunięciu wad procesowych (np. organ dowiedział się o nowych okolicznościach sprawy istniejących w dacie wydania decyzji, a które nie były mu wówczas znane – np. już po wydaniu decyzji powziął informację, że dokumenty, które wnioskodawca przedłożył w trakcie postępowania, były fałszywe).
Należy zaznaczyć, że określona wadliwość postępowania (decyzji) musiała istnieć już w dacie wydania decyzji o nabyciu obywatelstwa polskiego. W konsekwencji podstawą wzruszenia decyzji o nabyciu obywatelstwa nie mogą być czyny popełnione przez daną osobę już po nabyciu obywatelstwa polskiego. Wobec powyższego „brak lojalności wobec Rzeczypospolitej” nie może stanowić przesłanki uchylenia decyzji o nabyciu obywatelstwa polskiego w trybach przewidzianych przez K.p.a .
W tym miejscu warto również podkreślić, że organy Policji, w zakresie wniosku o nadanie obywatelstwa polskiego oraz wniosku o uznanie cudzoziemca za obywatela polskiego, przekazują właściwym organom informacje mogące mieć istotne znaczenie w sprawie o nadanie obywatelstwa polskiego oraz informują, czy nabycie przez cudzoziemca obywatelstwa polskiego nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego [11] .
Jednocześnie w kwestii możliwości popełniania przez cudzoziemców przestępstw lub wykroczeń, należy wskazać, że organy ściągania – na czele z prokuraturą – są obowiązane prowadzić postępowanie i podejmować czynności procesowe niezależnie od czyjejkolwiek skargi ani zgłoszenia, o ile jest to uzasadnione [12] .
Koordynator Służb Specjalnych w przedstawionym stanowisku poinformował m.in., że zgodnie z właściwością i zadaniami określonymi w ustawie z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu [13] do zadań Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego należy m.in. uzyskiwanie, analizowanie, przetwarzanie informacji mogących mieć istotne znaczenie dla ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego państwa i jego porządku konstytucyjnego. Wszystkie kluczowe informacje uzyskiwane w toku realizacji ustawowych zadań są przekazywane właściwym organom administracji rządowej, w trybie i na zasadach określonych w obowiązujących przepisach prawa.
Natomiast Minister Sprawiedliwości w stanowisku do niniejszej interpelacji wskazał, że z informacji przekazanych przez Prokuraturę Krajową wynika, iż zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 135 § 2 ustawy Kodeks karny , w związku z wypowiedzią osoby wskazanej w interpelacji w programie pt. „Debata Gozdyry”, zostało zarejestrowane w Prokuraturze Rejonowej Warszawa-Mokotów w Warszawie.
Z poważaniem
z up. Magdalena Roguska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Pismem Pana Jakuba Stefaniaka, Sekretarza Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, o sygn. DSP.INT.4510.560.2025
[2] Pismo o sygn. BMP.0713.3.83.2025(5)
[3] Utrata obywatelstwa polskiego.
[4] Dz. U. z 2023 r. poz. 1989, z późn. zm.
[5] rozdział XVII. Przestępstwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383)
[6] ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm.), dalej: K.p.a.
[7] art. 28 ust. 5 ustawy o obywatelstwie polskim
[8] por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 240/13.
[9] por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt C - 135/08, Rottmann.
[10] zob. w szczególności wyrok TSUE z dnia 12 maja 2011 r., Runević-Vardyn i Wardyn, C-391/09, i przytoczone tam orzecznictwo; podobnie wyrok TSUE z dnia 27 maja 2014 r. Spasie, C-129/14 PPU.
[11] art. 21 ust. 4; art. 36 ust. 2 ustawy o obywatelstwie polskim.
[12] art. 9 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46, z późn. zm.); art. 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2025 r. poz. 860).
[13] Dz. U. z 2025 r. poz. 902