Interpelacja w sprawie łączenia służby w Państwowej Straży Pożarnej ze sprawowaniem mandatu w jednostce samorządu terytorialnego

Interpelacja w sprawie łączenia służby w Państwowej Straży Pożarnej ze sprawowaniem mandatu w jednostce samorządu terytorialnego Interpelacja nr 11888 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie łączenia służby w Państwowej Straży Pożarnej ze sprawowaniem mandatu w jednostce samorządu terytorialnego Zgłaszający: Bartosz Romowicz Data wpływu: 23-08-2025 Panie Ministrze! W związku z wykonywaniem mandatu Posła zwrócono się do mnie z problemem, który dotyczy funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej wybranych do organów wykonawczych w jednostkach samorządu terytorialnego. Według przekazanych mi informacji zgodnie z obecnym stanem prawnym funkcjonariusz PSP, nawet jeśli korzysta z urlopu bezpłatnego, nie może zachować stosunku służbowego w przypadku wyboru na stanowisko wójta, burmistrza czy prezydenta miasta. W praktyce oznacza to, że osoby takie zmuszone są do rozwiązania stosunku służbowego, co w przypadku chęci powrotu do służby wiąże się z koniecznością ponownego przechodzenia pełnego procesu rekrutacyjnego, łącznie z testami i badaniami. Rozwiązanie to budzi istotne wątpliwości z punktu widzenia równego traktowania funkcjonariuszy różnych formacji. Bowiem, funkcjonariusze Policji w prawie analogicznej sytuacji mogą korzystać z urlopu bezpłatnego i po zakończeniu pełnienia funkcji w JST powrócić do służby bez konieczności ponownej rekrutacji. Znane są w regionie przypadki policjantów, którzy pełniąc funkcje zastępcy burmistrza korzystali z takiej możliwości i bez przeszkód wrócili do macierzystej formacji. Brak takiej regulacji w przypadku PSP prowadzi do nierówności i zniechęca do aktywnego uczestnictwa w życiu publicznym osoby, które od lat służą w straży pożarnej. Funkcjonariusze PSP są pozbawieni możliwości czasowego zawieszenia aktywności zawodowej, tak jak ich koledzy z innych służb, co wydaje się nieuzasadnione. W związku z powyższym na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz. 1339, z późn. zm.) oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się z prośbą o odpowiedz´ na następujące pytania: 1. Czy ministrowi znany jest opisany problem w zakresie łączenia służby z pełnieniem funkcji w organie wykonawczym JST? 2. Czy prowadzone są analizy prawne lub prace legislacyjne zmierzające do zmiany przepisów tak, aby funkcjonariusze PSP mogli korzystać z urlopu bezpłatnego na czas pełnienia funkcji z wyboru lub powołania, bez konieczności zwalniania się ze służby? 3. Czy Minister planuje rozwiązania, które pozwolą funkcjonariuszom PSP, zmuszonym w poprzednich latach do odejścia ze służby w związku z pełnieniem funkcji w JST, na powrót do służby w uproszczonym trybie, z pominięciem ponownej procedury rekrutacyjnej? Z poważaniem Bartosz Romowicz

Odpowiedź na interpelację w sprawie łączenia służby w Państwowej Straży Pożarnej ze sprawowaniem mandatu w jednostce samorządu terytorialnego Odpowiedź na interpelację nr 11888 w sprawie łączenia służby w Państwowej Straży Pożarnej ze sprawowaniem mandatu w jednostce samorządu terytorialnego Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 24-09-2025 Szanowny Panie Marszałku, na wstępie należy wskazać, że przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej [1] (dalej: ustawa o PSP ) nie regulują kwestii łączenia służby w Państwowej Straży Pożarnej (PSP) ze sprawowaniem mandatu w jednostce samorządu terytorialnego. Artykuł 71g ust. 1 ustawy o PSP stanowi jedynie o możliwości udzielenia strażakowi PSP urlopu bezpłatnego na jego pisemny wniosek. Wskazany rodzaj urlopu może więc zostać udzielony strażakowi, również na czas pełnienia funkcji w jednostce samorządu terytorialnego, przez Komendanta Głównego PSP (w wymiarze powyżej 1 roku) lub przez kierownika jednostki organizacyjnej PSP (w wymiarze do 1 roku). Udzielenie przedmiotowego urlopu jest uwarunkowane spełnieniem dwóch przesłanek – przede wszystkim udzielony urlop bezpłatny nie może zakłócać toku służby, a ponadto jest on, co do zasady, uzależniony od decyzji przełożonego danego strażaka. [2] Podczas przebywania na urlopie bezpłatnym strażak PSP pozostaje w służbie, ale jest zwolniony z obowiązku wykonywania zadań służbowych, zaś PSP nie realizuje wypłaty jego świadczeń. Należy zaznaczyć, że podczas urlopu bezpłatnego stosunek służby nie ustaje, ale ulega zawieszeniu. W opinii Komendy Głównej PSP z art. 71g ustawy o PSP można wywieść, że strażak w okresie urlopu bezpłatnego pozostaje w stosunku służbowym, jednakże okres tego urlopu nie jest wliczany do okresu służby. Biorąc pod uwagę powyższe, zasadne wydaje się stwierdzenie, że w PSP obowiązują analogiczne regulacje prawne, jak w przypadku Policji, bowiem funkcjonariusz korzystając z urlopu bezpłatnego na czas pełnienia funkcji w jednostce samorządu terytorialnego, po zakończeniu tej funkcji nadal może pełnić służbę bez konieczności przechodzenia ponownego naboru. Uwzględniając powyższe, można wywieść wniosek, że przepisy ustawy o PSP nie obligują do zwolnienia strażaka ze służby na czas pełnienia mandatu w jednostce samorządu terytorialnego. Takie zwolnienie może nastąpić jedynie na wniosek strażaka złożony w trybie art. 43 ust. 2 pkt. 5 ustawy o PSP . Jednocześnie należy zauważyć, że zgodnie z art. 27 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym [3] , funkcji wójta, burmistrza, prezydenta miasta oraz ich zastępców nie można łączyć z zatrudnieniem w administracji rządowej. Należy przyjąć, że zatrudnienie w administracji rządowej dotyczy wszystkich szczebli administracji, zarówno naczelnych, jak i terenowych organów administracji zespolonej i niezespolonej. Niewątpliwie pojęcie administracji rządowej obejmuje PSP, natomiast przez zatrudnienie należy rozumieć każdą formę nawiązania stosunku pracy, czy to na podstawie umowy o pracę czy też – jak w omawianym przypadku – stosunku służbowego. Prawne wyeliminowanie możliwości kolizyjnego zatrudnienia osób wybranych na wójta, burmistrza, prezydenta miasta lub ich zastępców przed objęciem danej funkcji, jak można domniemywać, ma przeciwdziałać sytuacjom, w których ww. osoby byłyby poddane naciskom ze strony administracji rządowej lub mogłyby faworyzować jej interesy ze szkodą dla reprezentowanej jednostki samorządu terytorialnego. Pragnę poinformować, że w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) nie są prowadzone prace legislacyjne w obszarze wskazanym w wystąpieniu. Należy jednocześnie zauważyć, że do MSWiA nie były dotychczas zgłaszane problemy dotyczące łączenia służby w PSP z pełnieniem funkcji w organie wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1443, z późn. zm. [2] § 2 ust. 1 i § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu udzielania urlopów strażakom Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 128). [3] Dz. U. z 2025 r. poz. 1153