Interpelacja w sprawie wzmocnienia uprawnień ratowników wodnych w zakresie egzekwowania zakazu kąpieli sygnalizowanego czerwoną flagą
Interpelacja nr 11878
do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie wzmocnienia uprawnień ratowników wodnych w zakresie egzekwowania zakazu kąpieli sygnalizowanego czerwoną flagą
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 23-08-2025
Szanowny Panie Ministrze,
bezpieczeństwo nad wodą pozostaje jednym z najważniejszych wyzwań w okresie letnim, szczególnie na plażach Morza Bałtyckiego, gdzie corocznie dochodzi do wielu tragicznych utonięć. Pomimo licznych apeli ratowników wodnych i kampanii edukacyjnych wciąż nagminnie zdarzają się przypadki ignorowania czerwonej flagi wywieszonej na kąpieliskach strzeżonych. Jak wiadomo, czerwona flaga oznacza nie ostrzeżenie, lecz jednoznaczny zakaz wchodzenia do wody w sytuacji realnego i poważnego zagrożenia życia.
Obecnie, zgodnie z art. 55 Kodeksu wykroczeń, kto kąpie się w miejscu, w którym jest to zabronione, podlega karze grzywny do 250 zł albo karze nagany. Jednakże w praktyce egzekwowanie tego przepisu jest bardzo trudne. Ratownicy WOPR, mimo że są najlepiej zorientowani w zagrożeniach, nie mają żadnych uprawnień do nakładania mandatów ani do skutecznego wyegzekwowania zakazu kąpieli. Mogą jedynie wzywać Policję lub straż miejską, co w warunkach dynamicznej sytuacji na plaży bywa nieskuteczne i prowadzi do eskalacji ryzyka.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy ministerstwo podejmie prace legislacyjne mające na celu wzmocnienie uprawnień ratowników wodnych, w szczególności przez nadanie im prawa do nakładania mandatów karnych za wejście do wody przy czerwonej fladze?
2. Czy ministerstwo dostrzega problem niewystarczających narzędzi prawnych do egzekwowania zakazu kąpieli sygnalizowanego czerwoną flagą i podjęło już działania w tym zakresie?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź Podsekretarz stanu Wiesław Leśniakiewicz
26.09.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie wzmocnienia uprawnień ratowników wodnych w zakresie egzekwowania zakazu kąpieli sygnalizowanego czerwoną flagą
Odpowiedź na interpelację nr 11878
w sprawie wzmocnienia uprawnień ratowników wodnych w zakresie egzekwowania zakazu kąpieli sygnalizowanego czerwoną flagą
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz
Warszawa, 26-09-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 11878 Pani Poseł Lidii Czechak w sprawie wzmocnienia uprawnień ratowników wodnych w zakresie egzekwowania zakazu kąpieli sygnalizowanego czerwoną flagą , w oparciu m.in. o stanowisko Komendy Głównej Policji (KGP), uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Obowiązki ratowników wodnych zostały wskazane przede wszystkim w art. 16 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych [1] , zgodnie z którym do obowiązków ratowników wodnych należy w szczególności wykonywanie działań ratowniczych, o których mowa w art. 13 ww. ustawy, oraz m.in.: obserwowanie wyznaczonego obszaru wodnego, niezwłoczne reagowanie na każdy sygnał wzywania pomocy oraz podejmowanie akcji ratowniczej (art. 16 pkt 1), wywieszanie na maszcie odpowiednich flag informacyjnych (art. 16 pkt 5), reagowanie na przypadki naruszania zasad korzystania z wyznaczonego obszaru wodnego (art. 16 pkt 7).
Opis znaków zakazu, nakazu oraz znaków informacyjnych i flag obowiązujących na obszarach wodnych znajduje się w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 6 marca 2012 r. w sprawie sposobu oznakowania i zabezpieczania obszarów wodnych oraz wzorów znaków zakazu, nakazu oraz znaków informacyjnych i flag [2] . Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, w określonych przypadkach istnieje możliwość wywieszenia czerwonej flagi oznaczającej zakaz kąpieli w miejscu, w którym, co do zasady, kąpiel jest dozwolona.
W doktrynie [3] wskazuje się, że zakaz kąpieli wynikający z wywieszenia czerwonej flagi związany jest zawsze z miejscem generalnie przeznaczonym do tego celu, ponieważ tylko na terenie kąpieliska czy pływalni są osoby (kierownik, ratownicy), do obowiązków których należy sprawdzanie warunków bezpieczeństwa i informowanie o tym potencjalnych kąpiących się. Wydaje się, że kąpiel w miejscu do tego przeznaczonym (kąpielisko, pływalnia), ale wtedy, gdy czasowo kąpiel w nim jest zakazana, nie wypełnia znamion wykroczenia z art. 55 KW. Zachowanie takie stanowi niewątpliwie naruszenie regulaminu kąpieliska lub pływalni. Być może niekiedy może również realizować znamiona wykroczenia stypizowanego w innym przepisie, np. z art. 51 lub 54 KW .
Jednocześnie należy wskazać, że uwzględniając priorytetowe działania ratowników wodnych, o których mowa w przywołanym na wstępie art. 16 pkt 1, 5 i 7 ustawy o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych, zgodnie ze stanowiskiem KGP, ewentualne poszerzenie uprawnień ratowników wodnych o prawo do nakładania mandatów karnych za wybrane wykroczenia, powodowałoby konsekwencje w obszarze prawnym, organizacyjnym i logistycznym. W przypadku nadania proponowanych we wskazanej interpelacji uprawnień ratownikom wodnym, rozważenia wymagałoby wprowadzenie zmian w ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej [4] , w celu umożliwienia egzekwowania przez ratowników wodnych potencjalnych uprawnień.
Niezależnie od powyższego pragnę poinformować, że w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji podjęto działania mające na celu dokonanie analizy funkcjonowania przepisów ustawy o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych . Celem przedmiotowej analizy jest zdiagnozowanie tych obszarów ustawy, które wymagają ewentualnej zmiany, oraz wypracowanie rekomendacji co do zakresu i kierunku zmian. Zagadnienia dotyczące uprawnień ratowników wodnych, w tym zasadność wyposażenia ich w prawo do nakładania mandatów za kąpanie się na kąpieliskach i miejscach okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli pomimo czerwonej flagi, również będą przedmiotem analizy.
W powyższym kontekście należy również podkreślić, że niezbędne jest prowadzenie działań edukacyjnych i profilaktycznych mających na celu uświadamianie społeczeństwa o zagrożeniach związanych z przebywaniem nad wodą, konsekwencjach, jakie niesie ze sobą odbywanie kąpieli w niebezpiecznych warunkach, których wystąpienie skutkuje wywieszeniem czerwonej flagi [5] , a także propagowanie zasad bezpiecznego korzystania z akwenów. Prowadzenie działań edukacyjnych i profilaktycznych w zakresie bezpieczeństwa osób przebywających na obszarach wodnych – zgodnie z ustawą o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych – jest, co do zasady, zadaniem zarządzających obszarem wodnym oraz podmiotów uprawnionych do wykonywania ratownictwa wodnego.
Odnosząc się natomiast do kwestii utonięć [6] , zgodnie ze stanowiskiem KGP uprzejmie informuję, że w okresie od 1 maja do 30 września 2024 r. w Morzu Bałtyckim utonęło 16 osób, natomiast w okresie od 1 maja do 31 sierpnia 2025 r. – utonęło 12 osób.
Z poważaniem
z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2023 r. poz. 714, z późn. zm.
[2] Dz. U. z 2022 r. poz. 1979.
[3] Komentarz opracowany pod redakcją Pana prof. dr. hab. Pawła Daniluka do ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń , Dz. U. z 2025 r. poz. 734.
[4] Dz. U. z 2025 r. poz. 555, z późn. zm.
[5] Temperatura wody wynosi poniżej 14 o C, widoczność jest ograniczona do 50 m, szybkość wiatru przekracza 5 stopni w skali Beauforta, występuje fala powyżej 70 cm, z pojawiającymi się pienistymi białymi grzywami, występują silne prądy wsteczne, trwa akcja ratownicza, prędkość nurtu wody przekracza 1 m/s, występuje chemiczne lub biologiczne skażenie wody, występują wyładowania atmosferyczne.
[6] Według stanu na 17 września 2025 r.