Treść interpelacji
Interpelacja w sprawie wyjaśnienia tzw. afery wizowej, jej rzeczywistych następstw oraz działań obecnego rządu
Interpelacja nr 11842
do ministra spraw zagranicznych
w sprawie wyjaśnienia tzw. afery wizowej, jej rzeczywistych następstw oraz działań obecnego rządu
Zgłaszający: Barbara Bartuś
Data wpływu: 19-08-2025
W kampanii wyborczej roku 2023 i w pierwszych miesiącach sprawowania władzy przedstawiciele koalicji rządzącej formułowali niezwykle poważne zarzuty wobec rządów Zjednoczonej Prawicy, mówiąc o „zorganizowanym procederze“ i „handlu wizami“, czy nawet „sprzedaży wiz na targowisku“. Pojawiały się sugestie, że tysiące cudzoziemców otrzymywało polskie wizy w sposób nielegalny, a za tym miała stać sieć korupcyjna z udziałem dyplomatów i urzędników. Tak sformułowane oskarżenia mogły w opinii publicznej sugerować, że Polska była państwem bez realnej kontroli nad bezpieczeństwem wizowym i migracyjnym.
Od objęcia władzy przez premiera Donalda Tuska minęło już ponad 18 miesięcy. Działała komisja śledcza, czynności podejmowała prokuratura, media wielokrotnie zapowiadały rychłe przedstawienie „wstrząsających dowodów“. Jednak do dziś polska opinia publiczna nie otrzymała jednoznacznych informacji, które potwierdzałyby narrację lansowaną przez polityków obecnej większości.
W państwie prawa i w demokracji parlamentarnej nie można budować oskarżeń o zdradę stanu czy o masowe nadużycia administracji państwowej wyłącznie na retoryce politycznej. Każdy taki zarzut musi być udokumentowany. W przeciwnym razie mamy do czynienia z celowym wprowadzaniem społeczeństwa w błąd i próbą budowania politycznych korzyści na nadszarpnięciu wiarygodności instytucji państwa polskiego.
Dlatego w imieniu wyborców, którzy domagają się pełnej przejrzystości, kieruję do Pana Premiera następujące pytania:
1. Kiedy, przez kogo i na jakiej podstawie prawnej wprowadzono tzw. „ścieżki priorytetowe“ i mechanizmy przyspieszonego rozpatrywania wniosków wizowych (centra wizowe, współpraca z PBH, HR Motives)? Proszę o wskazanie aktów prawnych lub zarządzeń, które stanowiły podstawę tych rozwiązań.
2. Czy prokuratura lub komisja śledcza potwierdziły jakiekolwiek przypadki wydania wiz z naruszeniem prawa? Jeśli tak, proszę o:
liczbę takich przypadków z wyszczególnieniem rodzaju wiz,
państwa pochodzenia osób, które je otrzymały,
informację, czy osoby te przebywają nadal w Polsce bądź w strefie Schengen.
3. Kiedy i gdzie po raz pierwszy wykryto ewentualne nieprawidłowości? Kto o nich poinformował i jakie podjęto działania zaradcze?
4. Czy ustalono, kto konkretnie uzyskał wizy w sposób nielegalny? Proszę o podanie obywatelstw, rodzaju wydanych wiz oraz informacji, czy toczą się wobec tych osób postępowania związane z legalnością ich pobytu.
5. Proszę o szczegółowe dane dotyczące postępowań prokuratorskich od marca 2023 r.:
ile wpłynęło zawiadomień,
ilu urzędników objęto postępowaniem,
ile osób przesłuchano,
jakie decyzje wydano (postawienie zarzutów, umorzenia, akty oskarżenia),
kto został uznany za podejrzanego (w szczególności osoby wymieniane w przekazie medialnym – Edgar K., pracownicy MSZ, przedstawiciele PBH, HR Motives).
6. Czy zapadły prawomocne wyroki? Czy ktokolwiek został uznany winnym w sprawie „afery wizowej“?
7. Jakie nowe mechanizmy kontroli wprowadził obecny rząd, aby zapobiec podobnym sytuacjom? Proszę o informacje dotyczące centralnych list konsularnych, systemu nadzoru nad pośrednikami wizowymi i procedur kontroli nad centrami wizowymi.
8. Ile wiz (krajowych i Schengen) wydano w latach: 2022, 2023, 2024 oraz do sierpnia 2025 r.? Proszę o podział na kategorie wiz oraz kraje pochodzenia beneficjentów.
9. Czy obecnie są prowadzone działania kontrolne wobec osób, które uzyskały wizy w okresie, w którym miało dochodzić do nieprawidłowości? Jeśli tak – jakie są ich wyniki?
Panie Premierze, obecna koalicja rządząca przejęła władzę pod hasłami „przywrócenia praworządności“ i „pełnej transparentności“. Jednak w sprawie tak nagłaśnianej „afery wizowej“ dotąd nie przedstawiono żadnych twardych dowodów, które uzasadniałyby kierowane oskarżenia. Jeżeli takie dowody istnieją – polskie społeczeństwo musi je poznać. Jeśli ich nie ma – oznacza to, że obywatele zostali celowo wprowadzeni w błąd dla doraźnych celów politycznych.
Oczekuję zatem, że Pan Premier przedstawi jasne i konkretne odpowiedzi. Rzetelność państwa polskiego wymaga, by tak poważne zarzuty były albo potwierdzone i pociągnęły za sobą konsekwencje prawne wobec winnych, albo zostały oficjalnie zdementowane przez władze.
Odpowiedź Sekretarz stanu Władysław Teofil Bartoszewski
16.10.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie wyjaśnienia tzw. afery wizowej, jej rzeczywistych następstw oraz działań obecnego rządu
Odpowiedź na interpelację nr 11842
w sprawie wyjaśnienia tzw. afery wizowej, jej rzeczywistych następstw oraz działań obecnego rządu
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 16-10-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11842 Pani Poseł Barbary Bartuś w sprawie wyjaśnienia tzw. afery wizowej, jej rzeczywistych następstw oraz działań obecnego rządu, uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1.
Poland Business Harbour
Operatorem programu PBH była Polska Agencja Inwestycji i Handlu, we współpracy z KPRM, Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Ministerstwem Rozwoju i Technologii. Program nie podlegał nadzorowi ze strony MSZ. W odniesieniu do programu „Poland. Business Harbour” (dalej jako: PBH) należy wskazać, że w związku ze zgłaszanymi operatorom ww. programu przez MSZ zastrzeżeniami co do sposobu realizacji przedsięwzięcia PBH w kontekście migracyjnym, Pan Minister Radosław Sikorski podjął decyzję o zawieszeniu udziału Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Programie już w styczniu 2024 r., do czasu wyjaśnienia zgłaszanych wątpliwości i przyjęcia rozwiązań gwarantujących właściwą weryfikację firm i cudzoziemców będących beneficjentami programu. Od momentu zawieszenia uczestnictwa w programie MSZ nie bierze w nim udziału. Program nie posiadał sformalizowanej formy i realizowany był na podstawie ustaleń roboczych dokonanych pomiędzy Kancelarią Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwem Rozwoju i Technologii (dalej jako: „MRiT”) oraz MSZ. Jak informował PAIH program skonkretyzowany został jedynie zmianą w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2022 r., poz. 470 t.j.), wprowadzającą możliwość zatrudnienia i podejmowania działalności gospodarczej przez cudzoziemców będących beneficjentami ogłoszonych przez KPRM programów, w tym m.in. PBH bez konieczności uzyskiwania zezwolenia na pracę oraz Rozporządzeniem Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 20 listopada 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2081). Program zasadniczo obejmował trzy ścieżki:
1) specjalistów IT (w ramach tej ścieżki cudzoziemcy indywidualnie mogli zwrócić się do pracodawcy w Polsce spośród podmiotów, które zgłosiły się do programu i zostały pozytywnie zweryfikowane przez KPRM (lista tych podmiotów była publikowana na stronie https://www.gov.pl/web/poland-businessharbour/specjalista-it );
2) małe, średnie i duże przedsiębiorstwa (w ramach tej ścieżki całościowo koordynowanej przez PAIH do Agencji zgłaszały się firmy albo z zagranicy, albo już działające na terytorium RP, które wyraziły wolę relokacji zespołów pracowniczych lub stworzenia nowych biur w Polsce.; PAIH dokonywał oceny tych przedsiębiorców w oparciu o samodzielnie wybrane kryteria, a następnie kwalifikował ich do programu i tworzył listy cudzoziemców).
3) start up-y (w ramach tej ścieżki całościowo koordynowanej przez PARP zgłaszane były osoby, które miały zostać członkami zespołów startupowych w Polsce).
Ścieżka Polimery Police
Ścieżka przyspieszona dla przyjmowania wniosków o wizy pracownicze dla cudzoziemców mających świadczyć prace przy budowie kompleksu petrochemicznego w Policach „Polimery Police” została ustanowiona na mocy notatki informacyjnej ze spotkania z przedstawicielami Grupy Azoty S.A. oraz Hyundai Engeneering z dnia 20 stycznia 2020 r. nr DK.3307.3.2020/2
Ścieżka Olefin III
Ścieżka przyspieszona dla przyjmowania wniosków o wizy pracownicze dla cudzoziemców mających świadczyć prace przy budowie kompleksu Olefin III na terenie PKN ORLEN S.A. w Płocku została ustanowiona na mocy notatki decyzyjnej dla Ministra Piotra Wawrzyka w sprawie uruchomienia ścieżki w przyjmowaniu wniosków wizowych od cudzoziemskich pracowników, którzy będą pracować przy budowie Kompleksu Olefin III na terenie PKN ORLEN S.A. w Płocku z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr DK.3303.65.2022/1.
HR Motives – w zakresie HR Motives nie stworzono formalnej ścieżki przyśpieszonego przyjmowania wniosków wizowych.
Ad 2. Pytania 2, 3, 4, 5, 6 przygotowane w oparciu o wkład Ministerstwa Sprawiedliwości opracowany na podstawie informacji przekazanych przez Prokuraturę Krajową Pytania Pani Poseł odnoszą się do postępowania przygotowawczego o sygn. 1001- 102.Ds.12.2023 Lubelskiego Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Lublinie, prowadzonego przeciwko 11 osobom podejrzanym o popełnienie 27 czynów wyczerpujących znamiona przestępstw z art. 231 § 2 k.k., art. 230a § 1 k.k. i innych.
Podstawę wszczęcia wyżej wskazanego śledztwa stanowiły materiały z czynności operacyjno-rozpoznawczych przeprowadzonych przez Centralne Biuro Antykorupcyjne, natomiast w jego toku wpływały dalsze zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa złożone przez: Radną Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego, posłów na Sejm RP, Dyrektora Generalnego Służby Zagranicznej Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Przewodniczącego Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości działań, a także występowania nadużyć, zaniedbań i zaniechań w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium RP w okresie od 12 listopada 2019 r. do dnia 20 listopada 2023 r. oraz Prezesa Najwyższej Izby Kontroli (łącznie 10 zawiadomień). Postanowieniem z 2 kwietnia 2025 r. do odrębnego postępowania wyłączono materiały w sprawie zaistniałego w okresie od października 2021 r. do marca 2023 r. w Warszawie przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez osoby zatrudnione w Ministerstwie Spraw Zagranicznych w związku z kierowaną do polskich placówek konsularnych korespondencją dotyczącą wniosków wizowych cudzoziemców pochodzących od podmiotów powiązanych z grupą HR Motives, wywieraniem w sposób niezgodny z prawem nacisków na wykonywane czynności konsularne oraz podejmowaniem nieuzasadnionych interwencji zmierzających do przyśpieszenia obowiązujących w tym zakresie procedur, działając w ten sposób na szkodę interesu publicznego, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
Wyłączone ze śledztwa o sygn. 1001-102.Ds.12.2023 materiały obejmowały złożone zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstw: z 13 grudnia 2024 r. przez Przewodniczącego Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości działań, a także występowania nadużyć, zaniedbań i zaniechań w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium RP w okresie od 12 listopada 2019 r. do dnia 20 listopada 2023 r. oraz z 7 stycznia 2025 r. przez Prezesa Najwyższej Izby Kontroli.
Śledztwo w powyższym zakresie prowadzone jest przez Lubelski Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Lublinie pod sygn. 1001-102.Ds.30.2025. Ponadto, Lubelski Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Lublinie prowadzi – pod sygn. 1001-102.Ds.19.2025 – śledztwo wszczęte na podstawie zawiadomienia z 13 grudnia 2024 r. złożonego przez Przewodniczącego Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości działań, a także występowania nadużyć, zaniedbań i zaniechań w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium RP w okresie od 12 listopada 2019 r. do dnia 20 listopada 2023 r. w sprawie:
- przekroczenia w okresie pomiędzy czerwcem 2020 r. a 13 grudnia 2023 r., w celu osiągnięcia korzyści majątkowych, uprawnień przez ustalonego funkcjonariusza publicznego poprzez ingerowanie w proces wydawania wiz dla cudzoziemców, lobbowanie na rzecz uproszczenia procedur wizowych dla pracowników sezonowych, podejmowanie nieuzasadnionych interwencji dotyczących przyśpieszania procedur wizowych dotyczących cudzoziemców oraz wywieranie nacisków na czynności wizowe wykonywane przez konsulów RP, czym działano na szkodę interesu publicznego polegającego na prawidłowym funkcjonowaniu organów państwa, tj. o czyny z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.;
- oferowania w tym samym czasie przez ustaloną osobę cudzoziemcom, w zamian za korzyść majątkową, gotowości pośrednictwa w załatwianiu spraw związanych z uzyskaniem wiz uprawniających do przyjazdu i podjęcia pracy na terytorium RP, powołując się na wpływy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych wynikające ze znajomości z inną ustaloną osobą; tj. o czyn z art. 230 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Śledztwa o sygn. 1001-102.Ds.19.2025 i 1001-102.Ds.30.2025 znajdują się aktualnie na etapie weryfikowania okoliczności wskazanych w powyższych zawiadomieniach i pozostają w stadium in rem.
Nadto Prokuratura Okręgowa w Zielonej Górze, pod sygn. 3033-4.Ds.14.2025, prowadzi postępowanie przygotowawcze w sprawie:
- przekroczenia uprawnień, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, w okresie od 10 września 2020 roku do 13 lipca 2021 roku w Warszawie, przez funkcjonariuszy publicznych – Dyrektora Departamentu Konsularnego w Ministerstwie Spraw Zagranicznych i Zastępcę Dyrektora Departamentu Konsularnego w Ministerstwie Spraw Zagranicznych – poprzez wysłanie do konsulów RP pism w postaci claris, korespondencji służbowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych do placówek dyplomatycznych, w ramach rządowego programu „Poland Business Harbour”, zawierających treści oraz polecenia zmieniające zasady postępowania w odniesieniu do niektórych cudzoziemców;
- niedopełnienia obowiązków w okresie od 10 września 2020 roku do 26 stycznia 2024 roku w Warszawie przez funkcjonariuszy publicznych - Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych oraz Podsekretarzy Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych nadzorujących pracę Departamentu Konsularnego w Ministerstwie Spraw Zagranicznych - poprzez zaniechanie sprostowania treści i zaniechanie uchylenia poleceń zawartych w claris z dnia 10 września 2020 roku nr DK.3307.157.2020, claris z dnia 25 maja 2021 roku nr DK 3307.115.2021, claris z dnia 5 lipca 2021 roku nr DK 3307.153.2021 i claris z dnia 13 lipca 2021 roku nr DK 3307.166.2021, skierowanych do Konsulów RP, informujących ich o przyjęciu przez polski Rząd programu „Poland Business Harbour”, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. Postępowanie to zostało zainicjowane złożeniem zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez sejmową Komisję Śledczą do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości działań, a także występowania nadużyć, zaniedbań i zaniechań w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz Prezesa Najwyższej Izby Kontroli. W śledztwie trwają czynności mające na celu dokonanie weryfikacji okoliczności wydania wiz z naruszeniem prawa oraz ustalenia ich liczby, albowiem według danych Najwyższej Izby Kontroli doszło do wydania kwestionowanych wiz w łącznej liczbie 95 545, natomiast według danych przekazanych przez Sejmową Komisję Śledczą przypadków tych było 95 115.
Postępowanie przygotowawcze pozostaje w stadium in rem. Z zagadnieniem szeroko pojętej „afery wizowej” związane jest również postępowanie Prokuratury Okręgowej Warszawa Praga w Warszawie o sygn. 3042-1.Ds.34.2025, prowadzone w sprawie mającego miejsce w okresie od połowy lipca 2022 roku do 31 sierpnia 2023 roku w Warszawie niedopełnienia obowiązków przez pełniącego funkcję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Koordynatora Służb Specjalnych oraz pełniącego funkcję Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego, którzy jako funkcjonariusze publiczni po uzyskaniu informacji o przestępczym procederze związanym z legalizacją pobytu cudzoziemców na terytorium RP zaniechali podjęcia szeregu czynności, w tym o charakterze operacyjno-rozpoznawczym, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
Przedmiotem tego śledztwa nie została jednak objęta kwestia badania zaistnienia przypadków wydania wiz z naruszeniem prawa. Postępowanie zostało zainicjowane zawiadomieniem Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości działań, a także występowania nadużyć, zaniedbań i zaniechań w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 12 listopada 2019 roku do dnia 20 listopada 2023 roku z 13 grudnia 2024 r. Również i to postępowanie znajduje się w fazie in rem.
Podkreślić należy, że wszystkie wyszczególnione powyżej śledztwa pozostają w toku, dlatego też przekazanie szczegółowych informacji o poczynionych ustaleniach naruszałoby dyspozycje art. 156 § 5 k.p.k., określającego tryb dostępu do materiałów z toczących się postępowań przygotowawczych.
Zakończone zostało natomiast śledztwo o sygn. 1001-102.Ds.59.2025 Lubelskiego Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Lublinie prowadzone w oparciu o materiały wyłączone postanowieniem z 7 lipca 2025 r. ze śledztwa o sygn. 1001- 102.Ds.12.2023 – przeciwko 6 osobom podejrzanym o czyny z art. 230 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. oraz z art. 230a § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. W sprawie tej został skierowany akt oskarżenia z 14 sierpnia 2025 r. – do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, który pozostaje wyłącznym dysponentem materiałów zgromadzonych w toku postępowania karnego (art. 156 § 1 k.p.k.).
Ad 7. Na wstępie należy podkreślić, że w Ministerstwie Spraw Zagranicznych nie funkcjonują centralne listy konsularne.
Zgodnie z art. 43 ust. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z 13 lipca 2009 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy, kontrole usługodawcy zewnętrznego przez państwo członkowskie (jego przedstawicieli konsulów) w punktach przyjmowania wniosków wizowych (PPWW) odbywają się regularne, zgodnie z przyjętymi zasadami nie rzadziej niż raz na 9 miesięcy. Ministerstwo zaleciło konsulom dokonywanie rutynowo na warunkach ogólnych kontroli PPWW raz na dwa miesiące, a w przypadku powzięcia przez konsula uprawdopodobnionej informacji o możliwych nieprawidłowościach, takich jak utrzymujące się problemy z rejestracją wniosków wizowych, dysfunkcjonalności platformy rejestracji polegającej na występowaniu luki systemowej umożliwiającej przechwytywanie terminów lub danych osobowych przez podmioty zewnętrzne - kontrole w trybie ad hoc w ciągu 48h od daty pisemnego wystąpienia do usługodawcy zewnętrznego o usunięcie przeszkód w rejestracji.
W związku z wejściem w życie pakietu ustaw naprawczych została stworzona możliwość ścieżki priorytetowej dla rozpoznawania przez konsulów wniosków od niektórych cudzoziemców ubiegających się o wizy pracownicze. Zgodnie z art. 28 ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcowi na terytorium RP, minister właściwy do spraw gospodarki tworzy wykaz przedsiębiorców wykonujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą o istotnym znaczeniu dla gospodarki narodowej. Wykaz przedsiębiorców obejmuje: 1) przedsiębiorców korzystających ze wsparcia inwestycji o istotnym znaczeniu dla gospodarki na podstawie przepisów wydanych na podstawie art.19 ust 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwojowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 198), 2) przedsiębiorców korzystających ze wsparcia nowych inwestycji w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o wspieraniu nowych inwestycji (Dz. U. z 2025 r. poz. 469), 3) przedsiębiorców korzystających ze wsparcia na projekty inwestycyjne o znaczeniu strategicznym dla przejścia na gospodarkę o zerowej emisji netto w rozumieniu art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie Krajowego Centrum Przetwarzania Danych ( Dz. U. poz. 1501). Wykaz przedsiębiorców prowadzony jest w systemie teleinformatycznym i będzie zamieszczany na stronie podmiotowej ministra właściwego do spraw gospodarki.
Ponadto ustawa przewiduje w art. 29 przepis upoważniający ministra właściwego do spraw pracy w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki oraz ministrem właściwym do spraw wewnętrznych do wydania w drodze rozporządzenia, wykazu określającego grupy zawodów, w których występują niedobory kadrowe. Dla sporządzenia przedmiotowego wykazu i określenia go w rozporządzeniu uwzględnia się badania, analizy i oceny dotyczące potrzeb krajowego rynku pracy, w tym prowadzony przez ministra właściwego do spraw pracy monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych na poziomie krajowym we współpracy z wojewódzkimi i powiatowymi urzędami pracy.
Niniejsze regulacje skutkują zabezpieczeniem ścieki priorytetowego rozpoznawania przez konsulów wniosków o wydanie wizy pracowniczej. Konsul rozpatrując wnioski o wydanie wizy z uwzględnieniem pierwszeństwa cudzoziemców mających wykonywać pracę: 1) u przedsiębiorców określonych w wykazie, o którym mowa w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub 2) w grupie zawodów określonych w wykazie, o którym mowa w art. 29 ust.1 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Podsumowując, jedynymi ścieżkami priorytetowymi dla cudzoziemców ubiegających się o wizy do pracy są te w oparciu o zapisy art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym dla realizacji ścieżki dot. cudzoziemców wykonujących deficytowe zawody konieczne jest wydanie rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw pracy.
Abstrahując od powyższego pragnę zauważyć, że od początku 2024 r. Minister Spraw Zagranicznych podjął działania zmierzające do rekonstrukcji systemu wizowego. W dniu 8 marca 2024 r., decyzją Przewodniczącego Zespołu do Spraw Migracji, powołana została Grupa Robocza ds. wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym RP; w jej skład weszli eksperci dysponujący wiedzą merytoryczną oraz odpowiednimi kompetencjami decyzyjnymi, reprezentujący ministrów właściwych do spraw: wewnętrznych, zagranicznych, pracy, oświaty, nauki i szkolnictwa wyższego, gospodarki, wymiaru sprawiedliwości oraz przedstawiciele: Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, Komendanta Głównego Straży Granicznej, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Głównego Inspektora Pracy. Na przewodniczącą tego gremium wyznaczono Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, Panią Henrykę Mościcką-Dendys. Mandat Grupy obejmował w szczególności wypracowanie mechanizmów uszczelnienia systemu wydawania cudzoziemcom wiz studenckich, zezwoleń na pracę i wiz pracowniczych, a także usprawnienie systemu wydawania cudzoziemcom zezwoleń na pobyt. Efektem prac Grupy Roboczej było sformułowanie Białej Księgi nt. działań niezbędnych dla wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym RP – dokumentu określającego, na potrzeby Zespołu ds. Migracji i Rady Ministrów, obszary koniecznych zmian legislacyjnych i proceduralnych. Ministerstwo Spraw Zagranicznych w oparciu o doświadczenie własne i sygnały od konsulów, dokonało wskazania części potrzebnych zmian legislacyjnych oraz zaproponowało konkretne przepisy. Następnie resort spraw zagranicznych oprócz wprowadzenia rozwiązań praktycznych możliwych w obrębie obowiązującego prawa polegających na uszczelnieniu systemu wizowego stworzył projekt ustawy uszczelniającej system. W wyniku prac rządu RP w maju 2025 r. ogłoszony został pakiet czterech ustaw naprawczych, który objął ustawę z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620) , ustawę z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium RP (Dz. U. poz. 621), ustawę z dnia 24 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 619) oraz ustawę z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym RP (Dz. U. poz. 622).
Ustawa z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym RP (Dz. U. poz. 622) w zakresie przedmiotu regulacji zakłada:
- ustanowienie podstaw prawnych dla udostępniania organom wizowym informacji niezbędnych do przeprowadzenia postępowania wizowego. Dotyczy to m. in. podatków, danych ZUS, Straży Granicznej i Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców,
- reformę systemu wydawania wizy krajowej w celu odbycia studiów poprzez: obowiązek potwierdzania zagranicznych świadectw dojrzałości, który nie będzie dotyczył tylko świadectw/dyplomów wydanych w państwach UE/EFTA i OECD, świadectw międzynarodowej matury (IB/EB) i świadectw/dyplomów uznanych na podstawie umów dwustronnych i wielostronnych,
- cudzoziemiec niebędący obywatelem państwa członkowskiego UE, EFTA, Szwajcarii lub Wielkiej Brytanii będzie zobowiązany przedstawić dokument poświadczający znajomość języka wykładowego co najmniej na poziomie B2,
- lepszy dostęp do baz danych i informacji o studentach-cudzoziemcach,
- szczelniejszy system zatwierdzania uczelni na potrzeby przyjmowania cudzoziemców,
- limit cudzoziemców kształcących się na studiach w danej uczelni (max. 50%),
- szybką ścieżkę wizową dla doktorantów, naukowców i badaczy.
Przepisy ustawy naprawczej gwarantują, co istotne, także poprawę wymiany informacji między instytucjami zaangażowanymi w proces wizowy i legalizację pobytu cudzoziemców, ustanawiają podstawy prawne dla udostępniania organom wizowym informacji niezbędnych do przeprowadzenia postępowania wizowego. Dotyczy to m. in. podatków, danych ZUS, Straży Granicznej i Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców, a dotyczy informacji zawartych w aktach spraw podatkowych, danych zgromadzonych na koncie ubezpieczonego i danych zgromadzonych na koncie płatnika składek, informacji z systemu teleinformatycznego Straży Granicznej, dotyczących przekraczania przez cudzoziemców granicy, danych z krajowego zbioru rejestrów, ewidencji i wykazu w sprawach cudzoziemców, prowadzonego przez Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców – analogicznie do uprawnień innych organów zajmujących się legalizacją pobytu cudzoziemców (jak Szef UdSC i wojewodowie). Konsul zyska także dostęp do systemu POL-on (studenci). Na mocy przepisów dostosowujących tworzy się w tym systemie wykaz cudzoziemców przyjętych na studia i do szkół doktorskich (którym wydano zaświadczenia przedkładane w procedurze wizowej).
Ad 8. W załączeniu przekazuję tabele zawierające dane za poszczególne lata.
Ad 9. W celu umożliwienia udzielenia odpowiedzi, zwracam się z prośbą o doprecyzowanie zakresu ww. pytania Pani Poseł.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu