Interpelacja w sprawie wykorzystywania spółek prawa handlowego do legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce

Interpelacja w sprawie wykorzystywania spółek prawa handlowego do legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce Interpelacja nr 11796 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie wykorzystywania spółek prawa handlowego do legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce Zgłaszający: Adam Gomoła Data wpływu: 18-08-2025 Szanowny Panie Ministrze, zgłoszono do mnie problem dotyczący procederu zakładania przez cudzoziemców spółek prawa handlowego – głównie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością – które w rzeczywistości nie prowadzą żadnej rzeczywistej działalności gospodarczej, a ich jedynym celem jest umożliwienie wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z posiadanych informacji wynika, że osoby pochodzące spoza Unii Europejskiej coraz częściej zakładają lub nabywają udziały w podmiotach gospodarczych zarejestrowanych w Polsce, przy czym nie wykazują faktycznej aktywności biznesowej, ani nie osiągają przychodów czy zatrudnienia. Te działania – choć pozornie zgodne z obowiązującymi przepisami – w praktyce mogą prowadzić do obchodzenia przepisów dotyczących legalnej migracji i kontroli granicznej. W wielu przypadkach cudzoziemcy posługują się pełnomocnikami lub usługami pośredników, którzy oferują gotowe „pakiety legalizacyjne”, obejmujące rejestrację spółki, nadanie numeru KRS i przygotowanie dokumentacji niezbędnej do uzyskania wizy krajowej lub zezwolenia na pobyt czasowy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Spółki te często pozostają fikcyjne – nie zatrudniają pracowników, nie wynajmują lokali biurowych, nie wykazują obrotów ani nie prowadzą faktycznych transakcji handlowych. Taka forma migracji gospodarczej może mieć istotny wpływ na przejrzystość systemu wizowego i pobytowego, a w szerszej perspektywie – stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa wewnętrznego oraz porządku publicznego. Zgodnie z art. 142 ustawy o cudzoziemcach, zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej może zostać udzielone, jeżeli działalność ta jest faktycznie prowadzona na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a jej celem jest kontynuowanie lub rozpoczęcie działalności gospodarczej. W praktyce jednak często nie dochodzi do rzetelnej weryfikacji ekonomicznej wiarygodności cudzoziemca i realności przedstawionego przedsięwzięcia. Obecne procedury koncentrują się głównie na ocenie formalnej – czyli posiadaniu wpisu do KRS oraz określonego zestawu dokumentów – bez rzeczywistej analizy celowości i opłacalności biznesu. Dodatkowo, system ten może być wykorzystywany do obejścia ograniczeń migracyjnych i uzyskania dostępu do strefy Schengen. Takie działania mają charakter systemowy, trudny do wykrycia przy braku skutecznych mechanizmów nadzorczych i wymiany informacji pomiędzy organami państwa. Zjawisko to, choć z pozoru marginalne, może prowadzić do destabilizacji systemu pobytowego, a także do powstania szarej strefy obejmującej fikcyjne przedsiębiorstwa i nieuczciwe praktyki wizowe. W interesie państwa leży zatem zarówno ograniczenie skali takich działań, jak i zapewnienie, aby system legalizacji pobytu w Polsce był spójny, rzetelny i odporny na nadużycia. W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania: Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji prowadzi obecnie monitoring zjawiska zakładania przez cudzoziemców spółek w celu uzyskania dokumentów pobytowych? Ilu cudzoziemcom wydano w latach 2020–2024 zezwolenia na pobyt czasowy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej? Ilu z nich rzeczywiście podjęło działalność, osiągnęło przychody lub zatrudniło pracowników? Czy MSWiA lub inne organy administracji publicznej podejmowały kontrole lub działania analityczne mające na celu ocenę, ile z tych podmiotów prowadziło działalność jedynie pozorną lub nieprowadzącą do realizacji celu, w jakim wydano zezwolenie? Czy w ocenie ministerstwa obecne przepisy są wystarczające, aby zapobiegać procederowi zakładania fikcyjnych spółek przez cudzoziemców w celu legalizacji pobytu, czy też planowane są zmiany legislacyjne, które umożliwią np. lepszą ocenę ekonomicznej realności planowanego przedsięwzięcia, wprowadzenie warunku zatrudnienia określonej liczby pracowników w danym terminie lub osiągnięcia określonego obrotu w pierwszych miesiącach działania spółki? Czy MSWiA prowadzi współpracę z Ministerstwem Spraw Zagranicznych i placówkami konsularnymi w zakresie weryfikacji prawdziwości i kompletności dokumentacji składanej przez cudzoziemców ubiegających się o wizę krajową w celach gospodarczych? Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmów umożliwiających cofanie zezwoleń pobytowych wydanych na podstawie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd oświadczeń cudzoziemców, a także prowadzenie postępowań wyjaśniających wobec pośredników oferujących takie „legalizacje biznesowe”? Z poważaniem Adam Gomoła Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie wykorzystywania spółek prawa handlowego do legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce Odpowiedź na interpelację nr 11796 w sprawie wykorzystywania spółek prawa handlowego do legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk Warszawa, 07-10-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 11796 pana posła Adama Gomoły w sprawie wykorzystywania spółek prawa handlowego do legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce uprzejmie przedstawiam poniższe informacje. Od 1 czerwca 2025 r. obowiązuje ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [1] , która uchyliła obowiązującą dotychczas ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy [2] . Obowiązujący akt, poza uporządkowaniem procedur, wprowadza przede wszystkim mechanizmy uszczelniające system legalizacji pracy, nowe kryteria i narzędzia nadzoru (m.in. wyższe sankcje oraz rozwiązania ograniczające pozorne powierzanie pracy), co ogranicza wykorzystywanie dokumentów „pracowniczych“ do legalizacji pobytu bez zamiaru realnej aktywności zawodowej. Jednocześnie powyższa nowelizacja spowodowała zmiany w przepisach ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach [3] w obszarze zezwoleń jednolitych. Warunki udzielenia cudzoziemcom zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej są ściśle określone w art. 142 ustawy o cudzoziemcach . Należy wskazać, że zgodnie z art. 142 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemcy wnioskujący o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej, zarówno w kontekście działalności prowadzonych na podstawie wpisu do CEIDG [4] , jak i spółek prawa handlowego, są zobowiązani do przestawienia dokumentów potwierdzających rzeczywiste prowadzenie działalności gospodarczej. Tym samym, składając wniosek do właściwego wojewody w toku postępowania przed organem II instancji, cudzoziemiec musi faktycznie wykazać, że prowadzi w Polsce działalność gospodarczą. Nie jest możliwe uzyskanie przedmiotowego zezwolenia jedynie w przypadku zadeklarowania zamiaru założenia lub prowadzenia takiej działalności. Jednocześnie odpowiednie organa administracji (wojewodowie oraz szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców [5] ) są zobowiązane do przeprowadzenia analizy zgromadzonego w toku postępowań administracyjnych materiału dowodowego pod kątem oceny czy prowadzona działalność przynosi korzyści dla Skarbu Państwa. Zarówno w przypadku spółki prawa handlowego, jak i jednoosobowej działalności gospodarczej cudzoziemcy są zobligowani do przedstawienia dokumentów finansowych, np. deklaracji podatkowych PIT, CIT, biznesplanów, faktur, rachunków zysków i strat, podatkowych ksiąg przychodów i rozchodów, na podstawie których organa stwierdzają, czy w danej sprawie został zrealizowany obowiązek z art. 142 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b ustawy o cudzoziemcach . Niespełnienie przynajmniej jednej z wymienionych przesłanek skutkuje odmową udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Należy zatem podkreślić, że w przypadku wnioskowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w oparciu o art. 142 ustawy o cudzoziemcach nie ma możliwości, aby prowadzona działalność została zarejestrowana jedynie w celu uzyskania tytułu pobytowego, bowiem wskazane w ustawie o cudzoziemcach obligatoryjne przesłanki wykluczają możliwość uzyskania takiego zezwolenia w przypadku niespełnienia obowiązków podatkowych, wykazywania strat finansowych czy niezatrudniania pracowników na określonych warunkach. Jednocześnie należy wskazać, że zawieszenie działalności lub zbycie udziałów, pełnionych funkcji czy wykreślenie z rejestrów (CEIDG, KRS [6] ) stanowią podstawę do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na prowadzenie działalności gospodarczej, jeżeli cudzoziemiec nie wykaże, że posiada inny cel uzasadniający jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP) powyżej 3 miesięcy. W powyższej kwestii wyjątek stanowią obywatele Ukrainy, bowiem zgodnie z art. 42 ust. 12a ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa [7] w okresie do dnia 4 marca 2026 r. w postępowaniach w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej nie stosuje się art. 142 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach , jeżeli o udzielenie tego zezwolenia ubiega się obywatel Ukrainy, który wykonuje działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Tym samym, ani wojewodowie, ani szef UdSC w toku prowadzonych postępowań gospodarczych nie badają rentowności prowadzonych przez obywateli Ukrainy działalności prowadzonych na podstawie wpisu do CEIDG, co jednak nie oznacza, że obywatele Ukrainy nie muszą przedstawić, że działalność taka została zarejestrowana, a wpis jest nadal aktywny. Należy zauważyć, że posiadanie przez cudzoziemca zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej nie przesądza o późniejszym, ciągłym wykonywaniu działalności, ponieważ cudzoziemiec może ją w późniejszym czasie ograniczyć lub zakończyć. Zaprzestanie działalności jest z kolei podstawą do cofnięcia udzielonego zezwolenia. Jednocześnie pragnę wskazać, że bardziej szczegółowe informacje dotyczące faktycznego podjęcia działalności gospodarczej przez cudzoziemców, osiągania przychodów czy zatrudniania pracowników pozostają w kompetencjach Ministerstwa Rozwoju i Technologii oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Odnosząc się do poruszonej w wystąpieniu kwestii kontroli i podejmowanych działań analitycznych, informuję, że Straż Graniczna (SG) prowadzi kontrole legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców, prowadzenia przez nich działalności gospodarczej oraz powierzania im pracy. Funkcjonariusze SG kontrolują m.in. aktywność podmiotów gospodarczych zakładanych przez cudzoziemców na terytorium RP i identyfikują przypadki wykorzystywania działalności gospodarczej do celów migracyjnych niezwiązanych z realnym biznesem. Opisane powyżej działania są elementem przeciwdziałania nielegalnej migracji, stanowiącym ustawowe zadanie SG. Jednocześnie dzięki stałej współpracy SG z urzędami wojewódzkimi, m.in. przez oficerów łącznikowych, możliwa jest identyfikacja nieprawidłowości na etapie wnioskowania o zezwolenia na pobyt lub pracę, a także inicjowanie czynności kontrolnych z zakresu kontroli legalności pobytu oraz kontroli legalności zatrudnienia. Do zadań oficerów łącznikowych w szczególności należy: identyfikowanie podmiotów gospodarczych rejestrowanych elektronicznie, które uzyskują dokumenty uprawniające do pracy bez realnego zamiaru jej powierzenia (wykorzystywanie zezwoleń/oświadczeń dla celów wizowo-pobytowych), diagnozowanie nowych trendów migracyjnych na obszarze odpowiedzialności oddziału SG – ze szczególnym uwzględnieniem państw podwyższonego ryzyka oraz nowych kierunków migracji ekonomicznej, prowadzenie pogłębionej analizy sytuacji pobytowej obywateli państw trzecich ubiegających się o zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. W nawiązaniu do kwestii współpracy resortu spraw wewnętrznych i administracji z resortem spraw zagranicznych w zakresie weryfikacji prawdziwości i kompletności dokumentacji składanej przez cudzoziemców ubiegających się o wizę krajową w celach gospodarczych informuję, że współpraca ta jest realizowana w ramach tzw. konsultacji wizowych – na podstawie przepisów prawa krajowego [8] i unijnego [9] . Celem przedmiotowych konsultacji jest identyfikacja zagrożeń i nieprawidłowości już na etapie rozpatrywania wniosków wizowych oraz szybkie podjęcie czynności wobec podmiotów nadużywających procedur. Konsultacje wizowe są prowadzone zgodnie z przepisami ustawy o cudzoziemcach . Na podstawie art. 69 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach w ramach konsultacji konsul może zwrócić się do szefa UdSC o przekazanie informacji, czy zachodzą określone okoliczności uzasadniające odmowę wydania wizy. Każda konsultacja wizowa jest rozpatrywana indywidualnie, gdyż każdorazowo bada się, czy wobec konkretnego cudzoziemca, który jest podmiotem zapytania konsula, zachodzą wskazane w przepisach dotyczących prowadzonych konsultacji wizowych przesłanki odmowy wydania wizy. Sprawdzenie oraz ustalenia dotyczące celu i warunków planowanego pobytu mogą obejmować sam podmiot wskazany przez cudzoziemca we wniosku wizowym (czyli np. działalność podmiotu, w ramach którego cudzoziemiec zamierza prowadzić działalność gospodarczą, lub który założył czy współtworzył). Przedmiotowe sprawdzenie nie obejmuje weryfikacji autentyczności dokumentów. Konsultacje wizowe są prowadzone za pośrednictwem systemów teleinformatycznych, zawierają konkretny zestaw danych z wniosku wizowego, mogą także zawierać komentarz konsula lub dodatkowe prośby. Odnośnie do kwestii cofania zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej należy podkreślić, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach zezwolenie na pobyt czasowy cofa się cudzoziemcowi, gdy: ustał cel pobytu, który był powodem udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, lub przestał on spełniać wymogi udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na deklarowany cel pobytu, lub wystąpiła przynajmniej jedna z okoliczności, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 lub 4-8. Zgodnie natomiast z art. 100 ust. 1 pkt 2 oraz 4-8 ustawy o cudzoziemcach udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy: 2) obowiązuje wpis danych cudzoziemca do wykazu cudzoziemców, których pobyt jest na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej niepożądany, lub 4) wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub zobowiązania wynikające z postanowień ratyfikowanych umów międzynarodowych obowiązujących Rzeczpospolitą Polską, lub 5) w postępowaniu w sprawie udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy: a) złożył on wniosek zawierający nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje lub dołączył do niego dokumenty zawierające takie dane lub informacje, lub b) zeznał on nieprawdę lub zataił prawdę albo podrobił lub przerobił dokument w celu użycia go jako autentycznego lub takiego dokumentu używał jako autentycznego, lub 6) zalega z uiszczeniem podatków, z wyjątkiem przypadków gdy uzyskał przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie, rozłożenie na raty zaległych płatności lub wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu, lub 7) nie zwrócił kosztów związanych z wydaniem i wykonaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, które zostały pokryte z budżetu państwa, lub 8) podlegając obowiązkowi leczenia na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi , nie wyraża zgody na to leczenie. Reasumując, zgodnie z przepisami ustawy o cudzoziemcach, sam fakt prowadzenia w Polsce działalności gospodarczej nie jest wystarczający do uzyskania przez cudzoziemca zezwolenia na pobyt czasowy. Cudzoziemiec, który ubiega się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej musi wykazać, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza jest korzystna dla polskiej gospodarki przez wykazanie odpowiedniego dochodu bądź zatrudnianie odpowiedniej liczby pracowników lub przyczynianie się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji lub tworzenia miejsc pracy. Jednocześnie informuję, że obecnie w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji nie są prowadzone prace legislacyjne mające na celu zmianę obowiązujących przepisów prawa w zakresie udzielania zezwoleń na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast dane, o które wnioskuje pan poseł, dotyczące liczby wydanych zezwoleń na pobyt czasowy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w latach 2020-2024 (według obywatelstwa) przedstawiono w załączniku do niniejszej odpowiedzi. Z poważaniem z up. Maciej Duszczyk Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. 2025 poz. 621 [2] Dz. U. 2025 poz. 214 z późn. zm. (wersja nieobowiązująca) [3] Dz. U. 2025 poz. 1079 [4] Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej [5] Dalej: Szef UdSC [6] Krajowy Rejestr Sądowy [7] Dz. U. 2025 poz. 337 z późn. zm. [8] Mechanizm konsultacyjny z udziałem przedstawicieli m.in. UdSC, SG, Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu. [9] Zasięganie opinii organów centralnych innych państw członkowskich. Liczba wydanych zezwoleń na pobyt czasowy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w latach 2020-2024 (według obywatelstwa): Załączniki ZAŁACZNIK.pdf