Interpelacja w sprawie godła RP i jego zgodności z zasadami heraldyki i tradycji

Interpelacja w sprawie godła RP i jego zgodności z zasadami heraldyki i tradycji Interpelacja nr 11772 do ministra kultury i dziedzictwa narodowego w sprawie godła RP i jego zgodności z zasadami heraldyki i tradycji Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz Data wpływu: 14-08-2025 Szanowna Pani Minister, godło Rzeczypospolitej Polskiej ma niemal sto lat. Projekt wprowadzony w 1927 roku, z niewielkimi modyfikacjami, pozostaje wciąż obowiązujący. Już wówczas, ale również współcześnie, jest on krytykowany przez ekspertów od heraldyki oraz historyków jako niespełniający wymogów tradycji i heraldyki. Zgodnie z ustawą z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 299) orzeł jest trójwymiarowy, nie zaś dwuwymiarowy, jak wymaga tego heraldyka. Co więcej, przepaska biegnąca przez skrzydła orła jest srebrna, podczas gdy heraldyczna tradycja wymaga barwy złotej. Współcześnie jedynie pazury orła są złote, a nie całe łapy, co również budzi krytykę. Dodatkowo skrzydła orła są zakończone gwiazdą – dawniej w tym miejscu znajdował się trójliść. Krytykowany jest także brak prześwitów w koronie pomiędzy kwiatonami. Tematem ożywionej dyskusji pozostaje również kształt i wygląd korony w godle. Wielu ekspertów wskazuje, że zgodnie z tradycją korona powinna być zamknięta; przedmiotem debaty jest także brak krzyża w koronie i ewentualna potrzeba jego przywrócenia. Należy również zaznaczyć, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 września 2022 r. w sprawie sposobu używania wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej oraz barw Rzeczypospolitej Polskiej do celów wspólnej identyfikacji wizualnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2102) stało się impulsem do wzmożonej dyskusji na temat zmiany polskiego godła. Wizerunek orła przedstawiony w tym rozporządzeniu zawiera niektóre ze wspomnianych wyżej zmian. Oczywiście orzeł w rozporządzeniu nie jest oficjalnym godłem Polski, jednakże jest na nim wzorowany i może stanowić zapowiedź potencjalnych zmian ustawowych. W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania: Czy ministerstwo planuje podjąć prace legislacyjne zmierzające do rewizji obecnego wizerunku godła Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z zasadami heraldyki i tradycji historycznej? Czy ministerstwo zasięgało lub zamierza zasięgnąć opinii ekspertów z dziedziny heraldyki i historii w kontekście potencjalnych zmian w wyglądzie godła? Jakie było uzasadnienie wprowadzenia zmian w wizerunku orła zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 września 2022 r. i czy mogą one stanowić podstawę do zmian ustawowych w godle? Czy ministerstwo dostrzega potrzebę uwzględnienia opinii obywateli w sprawie symboli narodowych, w szczególności godła, i czy planowane są działania mające na celu zbadanie świadomości społecznej oraz oczekiwań w tym zakresie? Czy w ministerstwie prowadzone są prace nad opracowaniem spójnej koncepcji modernizacji godła, która uwzględniałaby zarówno wymogi heraldyczne, jak i historyczne symbole tożsamości państwowej? Z wyrazami szacunku Piotr Górnikiewicz