Interpelacja w sprawie zakupu przez PKP Intercity pociągów rozwijających prędkość 320 km/h

Interpelacja w sprawie zakupu przez PKP Intercity pociągów rozwijających prędkość 320 km/h Interpelacja nr 11760 do ministra infrastruktury w sprawie zakupu przez PKP Intercity pociągów rozwijających prędkość 320 km/h Zgłaszający: Michał Moskal Data wpływu: 14-08-2025 Szanowny Panie Ministrze, w związku z planami PKP Intercity ogłoszenia w 2026 roku przetargu na zakup 26 szybkich pociągów osiągających prędkość 320 km/h, do obsługi systemu kolei dużych prędkości (KDP), za kwotę mogącą sięgnąć nawet 5,8 mld zł (wraz z opcją na dodatkowe 20 składów) [1] [2] , zwracam się z poniższymi pytaniami: 1. ANALIZY UZASADNIAJĄCE WYBÓR WARIANTU 1.1. Czy przed podjęciem decyzji o zakupie pociągów osiągających prędkość 320 km/h przeprowadzono kompleksową analizę ekonomiczną porównującą różne warianty prędkości maksymalnej (250 km/h, 300 km/h, 320 km/h, 350 km/h)? 1.2. Jakie konkretnie korzyści ekonomiczne i społeczne wykazały przeprowadzone analizy dla wariantu 320 km/h w porównaniu z alternatywami? 1.3. Dlaczego zdecydowano się na pociągi osiągające prędkość 320 km/h, skoro sam wiceminister przyznał, że zwiększy to zużycie energii w porównaniu do pociągów rozwijających prędkość 250 km/h [3] [4] ? 1.4. Czy analiza uwzględniała fakt, że na wielu odcinkach planowanej trasy „Y” pociągi nie będą mogły korzystać z pełnej prędkości 320 km/h ze względu na ograniczenia infrastrukturalne? 2. UDZIAŁ POLSKICH FIRM W PRZETARGU 2.1. Czy przed określeniem warunków przetargu przeprowadzono analizę możliwości technicznych polskich producentów taboru kolejowego (PESA, NEWAG, FPS Cegielski) w zakresie produkcji pociągów osiągających prędkość 320 km/h? 2.2. Jakie konkretnie działania podjęto, aby umożliwić udział polskich firm w przetargu, w tym czy rozważano wariant konsorcjów z zagranicznymi partnerami zapewniającymi transfer technologii? 2.3. Dlaczego nie skonsultowano warunków przetargu z polskimi producentami, podobnie jak miało to miejsce przy kontrowersyjnym przetargu na pociągi piętrowe, gdzie kryteria wykluczyły samodzielny start wszystkich polskich producentów [5] [6] ? 3. CENA BILETÓW I DOSTĘPNOŚĆ 3.1. Jaka będzie dokładna cena biletu na poszczególnych odcinkach tras obsługiwanych przez pociągi osiągające prędkość 320 km/h? 3.2. Czy przeprowadzono analizę wpływu podwyższonych cen biletów na dostępność transportu kolejowego dla obywateli o średnich i niskich dochodach? 3.3. Jakie mechanizmy zostały przewidziane, aby zapobiec wykluczeniu społecznemu w zakresie możliwości korzystania z nowej infrastruktury kolejowej? 4. TRASY I ROZMIESZCZENIE POCIĄGÓW 4.1. Na jakich konkretnie trasach będą kursować pociągi o rozwijające prędkość 320 km/h i z jaką częstotliwością? 4.2. Czy planuje się ich wykorzystanie na trasach innych niż system „Y” (Warszawa-CPK-Wrocław/Poznań)? 4.3. Jakie będą czasy przejazdu na poszczególnych odcinkach i jak będą się one odnosić do obecnych czasów podróży? 5. ZABEZPIECZENIA ANTYKORUPCYJNE 5.1. Czy planowany przetarg na pociągi osiągające prędkość 320 km/h został zgłoszony do Centralnego Biura Antykorupcyjnego zgodnie z wytycznymi prezesa Rady Ministrów z dnia 20 marca 2024 r. w sprawie funkcjonowania osłony antykorupcyjnej [7] ? 5.2. Jeśli nie, to dlaczego przetarg o tak wysokiej wartości (potencjalnie przekraczający 5,8 mld zł) nie zostanie objęty osłoną antykorupcyjną CBA, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych nieprawidłowości w przetargach PKP ujawnionych przez Centralne Biuro Antykorupcyjne [8] ? 5.3. Jakie konkretne procedury zostały wdrożone w celu zapewnienia transparentności i uczciwości procesu przetargowego? 5.4. Czy osoby odpowiedzialne za przygotowanie specyfikacji przetargowej złożyły pisemne oświadczenia o źródłach informacji wykorzystanych przy określaniu wymagań technicznych zgodnie z rekomendacjami CBA [9] ? 6. FINANSOWANIE I UZASADNIENIE EKONOMICZNE 6.1. Jakie są źródła finansowania zakupu pociągów rozwijających prędkość 320 km/h i jaki jest udział środków publicznych w tym przedsięwzięciu? 6.2. Czy przeprowadzono analizę kosztów całego cyklu życia pociągów rozwijających prędkość 320 km/h uwzględniającą koszty zakupu, utrzymania i eksploatacji przez 30 lat? 6.3. Jakie są szacowane koszty utrzymania i eksploatacji pociągów osiągających prędkość 320 km/h w porównaniu z alternatywami o niższej prędkości maksymalnej? Planowany zakup pociągów o prędkości 320 km/h budzi poważne wątpliwości co do zasadności tej inwestycji. Doświadczenia z przetargiem na pociągi piętrowe, gdzie wykluczono wszystkich polskich producentów, wskazują na niepokojący trend faworyzowania zagranicznych firm kosztem polskiego przemysłu [10] . Szczególnie niepokojące jest przyznanie wiceministra, że wyższa prędkość spowoduje wzrost cen biletów przy jednoczesnym zwiększeniu zużycia energii. W kontekście kryzysu inflacyjnego i rosnących kosztów życia takie podwyżki mogą wykluczyć znaczną część społeczeństwa z korzystania z publicznej infrastruktury kolejowej. Brak osłony antykorupcyjnej CBA dla tak dużego przetargu, w świetle wcześniejszych nieprawidłowości w PKP, stanowi zagrożenie dla uczciwego wydatkowania środków publicznych [11] [12] . Wytyczne prezesa Rady Ministrów jasno określają konieczność objęcia dużych przetargów publicznych osłoną antykorupcyjną [13] . W związku z powyższym oczekuję wyczerpujących odpowiedzi na postawione pytania oraz przeanalizowania zasadności tej kosztownej inwestycji w kontekście rzeczywistych potrzeb obywateli i efektywnego wydatkowania środków publicznych. [1] Pociągi PKP Intercity pojadą 320 km/h. Co z przetargiem? - RMF24 https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-pociagi-pkp-intercity-pojada-320-km-h-co-z-przetargiem,nId,8008698 [2] Intercity chce jeździć 320 km/h. Co z cenami biletów? - Bankier.pl https://www.bankier.pl/wiadomosc/Intercity-chce-jezdzic-320-km-h-Co-z-cenami-biletow-8991501.html [3] Pociągi PKP Intercity pojadą 320 km/h. Co z przetargiem? - RMF24 https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-pociagi-pkp-intercity-pojada-320-km-h-co-z-przetargiem,nId,8008698 [4] Intercity chce jeździć 320 km/h. Co z cenami biletów? - Bankier.pl https://www.bankier.pl/wiadomosc/Intercity-chce-jezdzic-320-km-h-Co-z-cenami-biletow-8991501.html [5] Interpelacja w sprawie wykluczenia polskich producentów z ... https://transinfo.pl/interwencje/interpelacja-w-sprawie-wykluczenia-polskich-producentow-z-przetargu-na-zakup-72-pociagow-pietrowych-dla-pkp-intercity/ [6] PKP IC stawia na zagranicznych przedsiębiorców. Czy polscy ... https://www.nakolei.pl/pkp-ic-stawia-na-zagranicznych-przedsiebiorcow-czy-polscy-producenci-sa-naprawde-niezdolni-do-budowy-pietrusow/ [7] Nowe wytyczne osłony antykorupcyjnej wprowadzone przez ... - Gov.pl https://www.gov.pl/web/sluzby-specjalne/nowe-wytyczne-oslony-antykorupcyjnej-wprowadzone-przez-prezesa-rady-ministrow2 [8] Ustawiali przetargi PKP, zatrzymało ich CBA - Aktualności https://cba.gov.pl/pl/aktualnosci/1205,Ustawiali-przetargi-PKP-zatrzymalo-ich-CBA.html [9] [PDF] REKOMENDACJE postępowań antykorupcyjnych przy udzielaniu ... https://cba.gov.pl/ftp/filmy/Rekomendacje_FINALNA_13112015_v3.pdf [10] Czy kryteria rekordowego przetargu PKP Intercity na piętrowe EZT-y ... https://www.sektorkolejowy.pl/czy-kryteria-rekordowego-przetargu-pkp-intercity-na-pietrowe-ezt-y-faworyzuja-zagranicznych-gigantow/ [11] Przetargi PSC bez osłony antykorupcyjnej? - NaKolei.pl https://www.nakolei.pl/przetargi-psc-bez-oslony-antykorupcyjnej/ [12] Na Komisji Infrastruktury o przetargu na piętrowe EZT-y? https://kolejowyportal.pl/na-komisji-infrastruktury-o-przetargu-na-pietrowe-ezt-y/ [13] Nowe wytyczne osłony antykorupcyjnej wprowadzone przez ... - Gov.pl https://www.gov.pl/web/sluzby-specjalne/nowe-wytyczne-oslony-antykorupcyjnej-wprowadzone-przez-prezesa-rady-ministrow2