Interpelacja w sprawie sytuacji gospodarczej w woj. podlaskim w związku z funkcjonowaniem przejść granicznych

Interpelacja w sprawie sytuacji gospodarczej w woj. podlaskim w związku z funkcjonowaniem przejść granicznych Interpelacja nr 11752 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie sytuacji gospodarczej w woj. podlaskim w związku z funkcjonowaniem przejść granicznych Zgłaszający: Kazimierz Gwiazdowski Data wpływu: 14-08-2025 Szanowny Panie Premierze! Do mojego biura poselskiego zgłaszają się przedsiębiorcy, pracownicy sektora transportowego, handlowego i usługowego oraz przedstawiciele organizacji społecznych i samorządowych województwa podlaskiego, sygnalizując narastający kryzys spowodowany zamknięciem przejść granicznych w Kuźnicy, Bobrownikach i Polowcach. Zamknięcie tych przejść, trwające ponad trzy lata, doprowadziło do: wzrostu kosztów transportu i wydłużenia czasu dostaw, spadku liczby klientów z Białorusi, upadłości firm, redukcji zatrudnienia, utraty rynków zbytu dla przemysłu i rolnictwa, strat gospodarczych szacowanych na 972 mln zł w 2024 r. Bezrobocie w regionie wynosi 6,9%, spada handel detaliczny (–5,4%), a mieszkańcy przygranicznych powiatów coraz częściej emigrują. Dla porównania w województwie lubelskim, gdzie granice są otwarte, handel wzrósł o ponad 15%. 3 lipca 2025 r. Sejmik Województwa Podlaskiego przyjął stanowisko wzywające rząd do pilnego otwarcia przynajmniej jednego przejścia. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), zwracam się z pytaniami: Dlaczego w woj. lubelskim przejścia z Białorusią są otwarte, a w podlaskim wszystkie zamknięte? Jakie efekty w zakresie bezpieczeństwa przyniosło zamknięcie podlaskich przejść granicznych? Czy rząd posiada analizy skutków gospodarczych i plany rekompensaty strat dla przedsiębiorców? Czy w 2025 r. planowane jest otwarcie przynajmniej jednego przejścia w woj. podlaskim? Jakie działania zostaną podjęte, aby zapewnić równe szanse rozwoju dla regionów przygranicznych? Z poważaniem Kazimierz Gwiazdowski Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji gospodarczej w woj. podlaskim w związku z funkcjonowaniem przejść granicznych Odpowiedź na interpelację nr 11752 w sprawie sytuacji gospodarczej w woj. podlaskim w związku z funkcjonowaniem przejść granicznych Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 24-10-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 11752 Pana Posła Kazimierza Gwiazdowskiego w sprawie sytuacji gospodarczej w województwie podlaskim w związku z funkcjonowaniem przejść granicznych [1] , w porozumieniu z Ministrem Finansów i Gospodarki, uprzejmie przedstawiam co następuje. Należy wskazać, że ograniczenia i zawieszenia ruchu w przejściach granicznych na granicy z Białorusią są podyktowane przede wszystkim utrzymującą się wysoką presją migracyjną wywołaną przez reżim białoruski stosujący instrumentalizację migracji. Powyższe ograniczenia i zawieszenia ruchu mają miejsce w przejściach granicznych na granicy polsko-białoruskiej zlokalizowanych zarówno na terenie województwa podlaskiego, jak i niektórych w województwie lubelskim. Na odcinku granicy państwowej z Republiką Białorusi, w zasięgu województwa lubelskiego, presja migracyjna ma charakter bardziej ograniczony, niż w zasięgu województwa podlaskiego, co wynikać może m.in. z uwarunkowań geograficznych w postaci naturalnej zapory, którą stanowi rzeka Bug. Niemniej w przypadku podejmowania przez stronę białoruską kolejnych działań wrogich wobec bezpieczeństwa państwa i obywateli polskich, takich jak ostatnie rosyjsko-białoruskie manewry wojskowe „Zapad 25”, Rząd Rzeczypospolitej Polskiej nie zawaha się wdrożyć w trybie natychmiastowym dalszych ograniczeń w ruchu granicznym także w województwie lubelskim. Należy podkreślić, że zamknięcie przejść granicznych na terenie województwa podlaskiego przyczyniło się do poprawy bezpieczeństwa granicy państwowej oraz na terenach przygranicznych poprzez: wyeliminowanie zagrożenia wykorzystywania funkcjonujących przejść granicznych do masowych prób siłowego przekraczania granicy przez migrantów, skuteczniejsze monitorowanie sytuacji na granicy, ograniczenie ryzyka prowokacji i ataków na infrastrukturę przejść granicznych oraz pełniących tam służbę funkcjonariuszy. Jednocześnie należy zauważyć, że zagadnienia dotyczące udzielania wsparcia przedsiębiorcom, którzy zostali dotknięci skutkami zamknięcia przejść granicznych w województwie podlaskim w postaci rekompensat z budżetu państwa, regulują przepisy ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej [2] . W obowiązującym stanie prawnym, w przypadku zarządzenia przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych czasowego zawieszenia ruchu na przejściu granicznym, przedsiębiorcy na zasadach określonych w ustawie o ochronie granicy państwowej mogą otrzymać rekompensaty z budżetu państwa. Należy pamiętać, że na podstawie art. 16b ust. 2 ww. ustawy wojewoda może określić inne niż podane w przepisach prawa zakresy działalności gospodarczej, których prowadzenie na obszarze gminy, w której położone jest przejście graniczne (na którym zawieszono ruch), uprawnia do ubiegania się o przyznanie rekompensaty. Ponadto stosownie do art. 16b ust. 9 ustawy o ochronie granicy państwowej , w akcie prawa miejscowego wojewoda może przyznać prawo do ubiegania się o rekompensatę w wymiarze wyższym niż określony w art. 16b ust. 7 ww. ustawy, dla wszystkich rolników, o których mowa w ust. 1, oraz płatników składek, o których mowa w ust. 1 i 2, lub dla ich określonych grup, mając na względzie okres obowiązywania zawieszenia ruchu na przejściu granicznym i jego wpływ na sytuację ekonomiczną płatników składek i rolników. Z informacji przekazanych przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów wynika, że Wojewoda Podlaski skorzystał z przyznanego mu uprawnienia, o którym mowa w art. 16b ust. 9 ustawy o ochronie granicy państwowej , zarówno w 2024 r. jak i 2025 r. Minister Finansów i Gospodarki przekazał, że 22 lipca 2025 r. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej poinformowało MRiT, iż od 15 lipca 2025 r. istnieje możliwość korzystania z nowego instrumentu finansowego na rzecz wsparcia przedsiębiorców ze strefy buforowej przy granicy z Republiką Białorusi. Przedsiębiorcy, których dotknęły negatywne skutki wprowadzenia tzw. strefy buforowej przy granicy z Republiką Białorusi, mogą otrzymać wsparcie poprzez zapewnienie im preferencyjnego finansowania w postaci pożyczek z możliwością umorzenia części kapitału. Przedmiotowe wsparcie ma charakter preferencyjnej pożyczki na finansowanie wydatków obrotowych i inwestycyjnych w wysokości do 1 mln zł, z opcją umorzenia kapitału do 30% oraz długim okresem spłaty (do 96 miesięcy od dnia uruchomienia), a także karencją w spłacie i elastycznymi wymogami w zakresie zabezpieczeń. W przypadku przedsiębiorców z tzw. strefy buforowej wsparcie może być przeznaczone w szczególności na: finansowanie bieżącej działalności przedsiębiorstwa, w tym wypłat wynagrodzeń, płatności dla dostawców, pokrycie kosztów operacyjnych; inwestycje, w tym związane z podnoszeniem konkurencyjności lub zmianą modelu biznesowego. Natomiast w przypadku agencji celnych z województwa podlaskiego wsparcie może być przeznaczone w szczególności na: finansowanie bieżącej działalności przedsiębiorstwa, w tym wypłat wynagrodzeń, płatności dla dostawców czy pokrycie kosztów operacyjnych; wzmocnienie potencjału operacyjnego i konkurencyjności (np. cyfryzacja procesów odpraw celnych, rozwój infrastruktury). Wsparcie kierowane jest do podmiotów posiadających miejsce prowadzenia działalności na terenie gmin, w których wprowadzono tzw. strefę buforową przy granicy z Republiką Białorusi, tj. Czeremcha, Kleszczele, Dubicze Cerkiewne, Hajnówka (gmina wiejska), Białowieża, Narewka oraz na terenie gminy miejskiej Hajnówka, a także przedsiębiorców prowadzących agencję celną na terenie województwa podlaskiego. Z przedmiotowej formy pomocy mogą skorzystać podmioty, które prowadzą działalność na ww. obszarze od co najmniej 24 miesięcy przed złożeniem wniosku o pożyczkę i które wykażą spadek rocznych przychodów na poziomie minimum 20% w ostatnim zamkniętym roku obrachunkowym w porównaniu do co najmniej jednego z maksymalnie trzech wcześniejszych zamkniętych okresów obrachunkowych. Pomoc zostanie udzielona w formule pomocy de minimis jako indywidualna pomoc de minimis , zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis [3] . Szczegółowe informacje dotyczące ww. instrumentu wsparcia są dostępne na stronie Fundacji Rozwoju Przedsiębiorczości w Suwałkach – https://buforowa.frp.pl . Należy podkreślić, że wspieranie rozwoju gospodarczego kraju, m.in. poprzez przyciąganie nowych inwestycji, należy do priorytetowych działań Rządu. Ministerstwo Rozwoju i Technologii prowadzi liczne działania, których celem jest wspieranie inwestycji na terenie całej kraju, w tym w województwie podlaskim. Stale są rozwijane instrumenty wsparcia inwestycji, tj. Polska Strefa Inwestycji (PSI) czy Program wspierania inwestycji o istotnym znaczeniu dla gospodarki polskiej na lata 2011-2030. Powyższe formy wsparcia dla przedsiębiorców mają na celu przyciąganie nowych inwestycji oraz stymulację dynamicznego rozwoju gospodarczego kraju na całym jego obszarze. Polska Strefa Inwestycji to instrument wprowadzony przepisami ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o wspieraniu nowych inwestycji [4] , który zastąpił wsparcie przedsiębiorców funkcjonujące dotychczas w ramach przepisów ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych [5] . Obecnie PSI jest podstawowym narzędziem wspierania inwestycji dostępnym w Polsce, z którego mogą skorzystać wszyscy przedsiębiorcy. Warunkiem uzyskania wsparcia jest spełnienie kryteriów jakościowych i ilościowych, czyli minimalnych nakładów, jakie musi ponieść przedsiębiorca. Wysokość nakładów niezbędnych do uzyskania wsparcia jest uzależniona od stopy bezrobocia w powiecie, w którym ma być realizowana inwestycja – im wyższa stopa bezrobocia, tym niższe nakłady zobowiązany jest zapewnić przedsiębiorca. Wsparcie w postaci ulgi od podatku dochodowego można uzyskać na terenie całego kraju. Minister Finansów i Gospodarki poinformował, że jednym z efektów podejmowanych przez MRiT działań w ramach wspierania rozwoju gospodarczego kraju jest przyjęta 13 czerwca 2025 r. przez Radę Ministrów zmiana rozporządzenia z dnia 27 grudnia 2022 r. w sprawie pomocy publicznej udzielanej niektórym przedsiębiorcom na realizację nowych inwestycji [6] . Przedmiotowe rozporządzenie reguluje zasady przyznawania pomocy publicznej w ramach PSI. Rozwiązania wprowadzone do ww. rozporządzenia, które weszły w życie 11 lipca 2025 r. mają na celu zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej wschodnich obszarów Polski oraz wsparcie inwestycji związanych z obronnością. Inwestorzy wybierający powiaty i miasta przy granicy z Białorusią, Ukrainą i Rosją mogą liczyć na bardziej korzystne warunki wsparcia w ramach PSI. Przedsiębiorców, którzy będą inwestować na ww. obszarze, obejmą niższe progi inwestycyjne. Dla dużych przedsiębiorstw minimalne nakłady określono na poziomie 10 mln zł, dla średnich przedsiębiorstw 1 mln zł, dla małych przedsiębiorstw 0,5 mln zł, a dla mikroprzedsiębiorstw 0,2 mln zł. W opinii MRiT wprowadzone regulacje dotyczące powiatów augustowskiego, bartoszyckiego, bialskiego, białostockiego, bieszczadzkiego, braniewskiego, chełmskiego, gołdapskiego, hajnowskiego, hrubieszowskiego, jarosławskiego, kętrzyńskiego, lubaczowskiego, przemyskiego, sejneńskiego, siemiatyckiego, sokolskiego, suwalskiego, tomaszowskiego, węgorzewskiego, włodawskiego i miasta Suwałki zwiększają atrakcyjność inwestycyjną województwa podlaskiego. Zmiana przepisów rozporządzenia w sprawie pomocy publicznej udzielanej niektórym przedsiębiorcom na realizację nowych inwestycji umożliwia korzystanie z ulgi podatkowej na nową inwestycję przy realizacji projektów inwestycyjnych związanych z obronnością, które dotychczas były wykluczone z możliwości ubiegania się o wsparcie. Zakłada się, że wprowadzone regulacje przyczynią się do wzrostu gospodarczego kraju, przy jednoczesnym zwiększeniu bezpieczeństwa. Z uwagi na utrzymującą się na polsko-białoruskim odcinku granicy państwowej wysoką presję migracyjną inspirowaną i koordynowaną przez stronę białoruską oraz wsparcie, jakie białoruski reżim udziela rosyjskiej inwazji na Ukrainę, aktualnie nie jest rozważane otwarcie przejść granicznych, w których ruch graniczny został zawieszony. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Przekazaną pismem Pana Jakuba Stefaniaka, Zastępcy Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, z 26 sierpnia 2025 r., sygn. DSP.INT.4510.550.2025. Do udzielenia odpowiedzi został wskazany Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w porozumieniu z Ministrem Finansów i Gospodarki. [2] Dz. U. z 2025 r. poz. 184. [3] Dz. Urz. UE L Nr 295, s. 2831. [4] Dz. U. z 2025 r. poz. 469. [5] Dz. U. z 2023 r. poz. 1604. [6] Dz. U. z 2025 r. poz. 108, z późn. zm.