Interpelacja w sprawie ograniczenia nakładów na Komisję Nadzoru Finansowego oraz Polską Izbę Ubezpieczeń w kontekście ich niewystarczającego zaangażowania w ochronę interesów poszkodowanych

Interpelacja w sprawie ograniczenia nakładów na Komisję Nadzoru Finansowego oraz Polską Izbę Ubezpieczeń w kontekście ich niewystarczającego zaangażowania w ochronę interesów poszkodowanych Interpelacja nr 11700 do ministra finansów i gospodarki w sprawie ograniczenia nakładów na Komisję Nadzoru Finansowego oraz Polską Izbę Ubezpieczeń w kontekście ich niewystarczającego zaangażowania w ochronę interesów poszkodowanych Zgłaszający: Paulina Matysiak Data wpływu: 11-08-2025 Szanowny Panie Ministrze, do mojego biura docierają zgłoszenia podnoszące kwestię celowości utrzymywania oraz dalszego finansowania Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) i Polskiej Izby Ubezpieczeń (PIU) w obecnym zakresie ze względu na ich niewystarczające zaangażowanie w ochronę interesów poszkodowanych w procesie likwidacji szkód z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Pragnę zwrócić przy tym uwagę na rosnącą liczbę skarg składanych do Rzecznika Finansowego przez osoby, które doświadczyły zaniżonych odszkodowań z OC. Jednocześnie warto zauważyć, że liczba skarg kierowanych do KNF jest symboliczna – jak wynika z dostępnych danych, przykładowo w 2021 roku do UKNF wpłynęło jedynie 190 zgłoszeń dotyczących wysokości odszkodowania. Tak niski poziom aktywności tego organu w tej sferze może wskazywać na brak zaufania społecznego wobec jego skuteczności. Jak zauważają środowiska rzeczoznawców i poszkodowanych, przez wiele lat KNF raczej legitymizowała niż przeciwdziałała praktykom naruszającym zasadę pełnego odszkodowania, a przygotowywane przez komisję „Wytyczne“ i „Rekomendacje“ nie uwzględniały rzeczywistych głosów konsumentów i rzeczoznawców, nie odnosząc się adekwatnie do art. 363 §1 K.c. dotyczącego przywrócenia stanu pojazdu sprzed szkody. KNF podkreśla, że dokumenty przez nią wydawane – mimo że służą „wypracowaniu oczekiwanego standardu zachowań“ – nie stanowią źródła prawa i nie dają realnych instrumentów do egzekwowania odpowiednich działań wobec zakładów ubezpieczeń. W tym kontekście nasuwa się pytanie o zasadność finansowania tego organu z pieniędzy pośrednio pochodzących ze składek ubezpieczeniowych, które – jak należy zakładać – powinny służyć przede wszystkim ochronie interesów poszkodowanych. Ponadto, jak wynika z raportu NIK pt. „Ochrona konsumentów na rynku ubezpieczeniowym“, UKNF traktował tematykę konsumencką jako zagadnienie o mniejszej istotności w porównaniu ze stabilnością finansową zakładów ubezpieczeń. Taka postawa prowadziła do braku systemowego nadzoru nad przestrzeganiem standardów likwidacji szkód, a w rezultacie do bezkarności niektórych ubezpieczycieli w zakresie zaniżania wypłat odszkodowań. Kolejnym istotnym elementem wymagającym uwagi jest działalność Polskiej Izby Ubezpieczeń, finansowanej ze środków przekazywanych przez zakłady ubezpieczeń, czyli w praktyce przez konsumentów. PIU stwierdziła, że części zamienne z grupy „P“ posiadają certyfikaty jakościowe przyznawane przez zagraniczne instytuty badawcze (TÜV, Centro Zaragoza, Thatcham). Tymczasem, zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Automobilklub Polski, instytuty te nie prowadzą badań w zakresie zgodności tych części z technologiami napraw przewidzianymi przez producentów samochodów. Podobne stanowisko prezentował Instytut Transportu Samochodowego, który na szkoleniach biegłych sądowych wielokrotnie wskazywał, że certyfikaty przytaczanych firm nie są wystarczające do uznania, iż dana część posiada parametry techniczne zgodne z wymaganiami producenta pojazdu. Z powyższych powodów zasadne jest przeprowadzenie całościowego przeglądu polityki finansowania instytucji nadzorczych i branżowych, które – mimo strategicznego znaczenia – nie realizują skutecznie misji ochrony konsumentów i poszkodowanych. W sytuacji pogłębiającej się nierównowagi między pozycją zakładów ubezpieczeń a prawami konsumentów, państwo powinno przede wszystkim wzmacniać instytucje, które rzeczywiście wspierają obywateli, takie jak Rzecznik Finansowy. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy Ministerstwo Finansów planuje ograniczenie lub przegląd zasad finansowania Komisji Nadzoru Finansowego w zakresie działań związanych z rynkiem ubezpieczeniowym, a zwłaszcza dotyczącym likwidacji szkód OC? Jeśli tak, to kiedy? A jeśli nie, to co jest powodem tej decyzji? Czy ministerstwo planuje zwiększenie nakładów finansowych na działalność Rzecznika Finansowego jako instytucji skutecznie wspierającej poszkodowanych? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie? A jeśli nie, to co jest powodem tej decyzji? Czy ministerstwo dysponuje analizą kosztów funkcjonowania KNF w relacji do liczby skutecznie rozpatrywanych zgłoszeń i skarg od konsumentów – w szczególności w odniesieniu do 190 spraw dot. wysokości odszkodowań zgłoszonych w 2021 r.? Proszę o przedstawienie stosownych danych za wspomniany okres, a także lata późniejsze. Czy ministerstwo zweryfikuje sposób działania Polskiej Izby Ubezpieczeń w zakresie wykorzystywania opinii instytutów zagranicznych jako podstawy do uznawania jakości części „P“, mimo że instytuty te nie prowadzą badań w zakresie zgodności z wymaganiami producentów? Czy ministerstwo rozważa przeprowadzenie audytu wykorzystania środków pochodzących z polis OC, w tym proporcji środków przeznaczanych na instytucje systemowe (KNF, PIU), a tych realnie trafiających do poszkodowanych? Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak Posłanka na Sejm RP