Treść interpelacji
Interpelacja w sprawie sytuacji humanitarnej w Strefie Gazy
Interpelacja nr 11655
do ministra spraw zagranicznych
w sprawie sytuacji humanitarnej w Strefie Gazy
Zgłaszający: Marcin Ociepa
Data wpływu: 07-08-2025
Szanowny Panie Premierze,
w związku z docierającymi do opinii publicznej szokującymi relacjami organizacji międzynarodowych na temat sytuacji humanitarnej w Strefie Gazy, a także sprzecznymi opisami rzeczywistości autorstwa władz izraelskich oraz palestyńskich, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jak naprawdę wygląda sytuacja humanitarna w Strefie Gazy?
2. Czy obecna polityka Izraela skutkuje śmiercią głodową Palestyńczyków, w tym dzieci?
3. Jeśli tak, czy wyczerpuje ona według służb prawnych MSZ znamiona ludobójstwa?
4. Jakie działania podejmuje MSZ celem zapobieżenia dalszym ofiarom wśród ludności cywilnej w Ziemi Świętej?
5. Jak wygląda obecnie zdolność operacyjna zbrodniczej organizacji terrorystycznej Hamas oraz jak wielu przetrzymuje ona jeszcze izraelskich zakładników? Czy są wśród nich Polacy?
6. Jak ocenia Pan perspektywę zakończenia obecnej fazy konfliktu, w tym jakie są taktyczne cele polityczne Izraela w trwającej obecnie operacji wojskowej w Gazie?
Odpowiedź Sekretarz stanu Władysław Teofil Bartoszewski
9.09.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji humanitarnej w Strefie Gazy
Odpowiedź na interpelację nr 11655
w sprawie sytuacji humanitarnej w Strefie Gazy
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 09-09-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11655 Pana Posła Marcina Ociepy w sprawie sytuacji humanitarnej w Strefie Gazy przedstawiam poniżej odpowiedzi na pytania.
Jak naprawdę wygląda sytuacja humanitarna w Strefie Gazy ?
W Strefie Gazy mamy do czynienia z katastrofą humanitarną. W chwili obecnej w enklawie codziennie dochodzi do kolejnych zgonów z powodu głodu i niedożywienia (wg danych z 3.09.2025 dotychczas zmarło z głodu 361 osób, w tym 130 dzieci). Od 7 października 2023 r. zginęło tam łącznie 63 663 Palestyńczyków, a 158 927 zostało rannych i ponad 10 000 zaginionych od początku wojny, w tym 19 000 dzieci i 12 500 kobiet. Wśród ofiar znalazło się 1590 pracowników medycznych, 115 pracowników obrony cywilnej, 220 dziennikarzy i 754 policjantów, zabitych głównie podczas eskortowania pomocy humanitarnej.
82% terytorium enklawy jest obecnie niedostępne lub objęte rozkazem ewakuacji. Od 18 marca kolejne 64 000 Palestyńczyków zostało przesiedlonych. Ludność rozmieszczona na 18% powierzchni Gazy, w warunkach bardzo dużej gęstości zaludnienia; brakuje fizycznej przestrzeni dla organizacji humanitarnych. Przewodnicząca KE wezwała Izrael do przywrócenia dostaw pomocy zgodnie z zasadami humanitarnymi oraz do współpracy z ONZ i innymi partnerami. Przez 80 dni obowiązywała całkowita blokada pomocy humanitarnej – dostarczano jedynie ograniczone ilości żywności, mleka modyfikowanego dla niemowląt i niektórych leków. Dostęp dla konwojów ONZ był minimalny. KE wyraża poważne obawy wobec nowego izraelsko - amerykańskiego mechanizmu dostarczania pomocy, który podważa zasady humanitaryzmu, sama UE nie zamierza finansować tego systemu. Rosną przypadki grabieży – jednak nie odnotowywano ich podczas obowiązywania rozejmu, co podważa narrację, że amerykańsko – izraelski Gaza Humanitarian Fund (GHF) powstrzyma grabieże. Dostęp do punktów dystrybucji pozostaje bardzo ograniczony – punkty znajdują się w dużych odległościach, często dotarcie do nich zajmuje 3-5 godzin pieszo. Najbardziej zagrożone grupy (osoby starsze, niepełnosprawne) w praktyce są pozbawione dostępu do pomocy.
Zastąpienie gęstej sieci centrów pomocowych UNRWA pięcioma centrami dystrybucji żywności (GHF) spowodowało pogłębienie kryzysu głodu. Bulwersujące dla opinii publicznej są przypadki ostrzału okolic tych hubów dystrybucyjnych, w których giną cywile kierujący się po odebranie paczek żywnościowych. Od 27.05, tzn. od wprowadzenia nowego modelu dystrybucji pomocy humanitarnej, wśród jej odbiorców miałoby być co najmniej tysiąc ofiar śmiertelnych i ponad 6 tys. rannych. Izrael wykorzystując głód, jako formę nacisku na Hamas łamie podstawowe zasady prawa międzynarodowego i jest oskarżany o zbrodnie wojenne, a nawet zbrodnię ludobójstwa.
Czy obecna polityka Izraela skutkuje śmiercią głodową Palestyńczyków, w tym dzieci ?
Zarówno w ocenie ONZ, jak i UE, władze w Tel Awiwie wykorzystują głód jako niedopuszczalną formę nacisku na Hamas, łamiąc tym przepisy konwencji haskich (prawa konfliktów zbrojnych) oraz międzynarodowego prawa humanitarnego. Wg danych z 3.09.2025 dotychczas w Gazie zmarło z głodu 361 osób, w tym 130 dzieci.
Jeśli tak, to czy wyczerpuje ona wg służb prawnych MSZ znamiona ludobójstwa ?
Zgodnie z Konwencją ONZ w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa (1948) oraz Statutem Rzymskim Międzynarodowego Trybunału Karnego (1998), ludobójstwo to czyny dokonane z zamiarem zniszczenia w całości lub w części grupy narodowej, etnicznej, rasowej lub religijnej jako takiej. Takimi czynami są m.in.:
zabijanie członków grupy,
powodowanie poważnych uszkodzeń ciała lub rozstroju psychicznego,
celowe stwarzanie warunków życia prowadzących do fizycznego wyniszczenia grupy w całości lub w części,
stosowanie środków mających na celu uniemożliwienie urodzin w obrębie grupy,
przymusowe przekazywanie dzieci do innej grupy.
Używanie głodu wobec ludności cywilnej jest zakazane na gruncie prawa humanitarnego (art. 54 Protokołu dodatkowego I do Konwencji genewskich, Statut Rzymski – art. 8 ust. 2(b)(xxv)). Jest to kwalifikowane jako zbrodnia wojenna. Jednak głód stosowany nie tylko jako środek militarny, ale z zamiarem wyniszczenia grupy jako takiej, może podpadać pod kategorię ludobójstwa – ponieważ mieści się w klauzuli „celowego stwarzania warunków życia prowadzących do zniszczenia grupy”.
Jakie działania podejmuje MSZ celem zapobieżenia dalszym ofiarom wśród ludności cywilnej w Ziemi Świętej?
W rozmowach bilateralnych (p.cz. UE, USA, Chiny), na forach międzynarodowych (ONZ i jego agendy wyspecjalizowane), a także w w/wym. oświadczeniach wielostronnych oraz wystąpieniach narodowych, Polska regularnie domaga się, by Państwo Izrael oraz Hamas zawiesiły działania wojskowe oraz stworzyły warunki do dostarczenia i dystrybucji pomocy humanitarnej w pełnej skali. Kluczowe dla wdrożenia tych żądań są jednak decyzje Rady Bezpieczeństwa ONZ, której decyzje ws. Izraela są jednakże konsekwentnie wetowane przez Stany Zjednoczone. Polska oraz państwa członkowskie UE zaangażowane są w działania o charakterze polityczno-dyplomatycznym i pomocowym, by jak najszybciej doprowadzić do zakończenia działań zbrojnych na okupowanych terytoriach palestyńskich.
Przegłosowana w dniu 12 czerwca 2025 r. poparciem 149 państw, w tym Polski, rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ zawiera żądanie natychmiastowego, bezwarunkowego i trwałego zawieszenia broni w Strefie Gazy. Rezolucja ZO ONZ jest wyrazem woli 149 państw oraz międzynarodowej opinii publicznej poruszonej katastrofą humanitarną w Gazie.
Podsumowując, zaangażowanie Polski opiera się głównie na wspieraniu procesów politycznych, zmierzających do urzeczywistnienia celów wskazanych w przywołanej rezolucji, a w konsekwencji stworzenia warunków do wdrożenia rozwiązania dwupaństwowego oraz działań humanitarnych
Jak wygląda obecnie zdolność operacyjna zbrodniczej organizacji terrorystycznej Hamas oraz jak wielu przetrzymuje ona jeszcze izraelskich zakładników ? Czy są wśród nich Polacy ?
Wg ocen sił zbrojnych Izraela, w toku prowadzonych od 8 października 2023 r. izraelskich działań odwetowych Hamas utracił kontrolę operacyjną nad ok 80% terytorium Strefy Gazy. Zginęło nawet do 95% jego dowódców i ok 20 tys. bojowników, a Israeli Defence Forces osiągnęły planowane cele militarne.
30.08 Izrael opublikował informację o zabiciu Abu Obeidy, rzecznika Hamasu w Gazie, uznawanego przez IL za główny motor „machiny propagandowej” ugrupowania. Siły izraelskie wydobyły ze SG ciała dwóch zakładników.
Przetrzymywanych jest nadal 48 osób, z tego 20 uważa się za pozostające przy życiu. Nie ma wśród nich obywateli RP.
Jak ocenia Pan perspektywy zakończenia obecnej fazy konfliktu, w tym jakie są taktyczne cele polityczne Izraela w trwającej obecnie operacji wojskowej w Gazie ?
Skala prowadzonych przez Izrael działań zarówno w Strefie Gazy jak i na Zachodnim Brzegu wyraźnie wykracza poza margines operacji antyterrorystycznej co wskazuje, iż celem krótkoterminowym rządu Premiera B. Netanjahu jest taka zmiana sytuacji geopolitycznej na palestyńskich terenach okupowanych, która realnie uniemożliwi powstanie niepodległego państwa palestyńskiego (m.in. poprzez aneksję przez Izrael kolejnych obszarów i wysiedlenia ludności palestyńskiej), a docelowym: ogłoszenie suwerenności Izraela nad całym kontrolowanym przez jego siły terytorium (do którego poza Palestyną mogą należeć także okupowane przez Izrael syryjskie Wzgórza Golan).
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu