Interpelacja w sprawie zapewnienia opieki psychologicznej w szkołach

Interpelacja w sprawie zapewnienia opieki psychologicznej w szkołach Interpelacja nr 11524 do ministra edukacji w sprawie zapewnienia opieki psychologicznej w szkołach Zgłaszający: Marcin Przydacz Data wpływu: 03-08-2025 W związku z przeprowadzoną w 2022 r. nowelizacją Karty Nauczyciela w każdej szkole począwszy od roku szkolnego 2024/2025 powinien być zatrudniony psycholog. Jak wynika z przekazywanych mi informacji, w wielu placówkach szkolnych wciąż istnieje problem z zatrudnieniem psychologów. Problem ten dotyczy zwłaszcza mniejszych miejscowości. 1. W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z pytaniem, czy Ministerstwo Edukacji Narodowej dysponuje informacją w ilu szkołach obecnie brakuje psychologów? 2. Czy istnieją wytyczne, według których pedagodzy po 5-letnich studiach magisterskich z pedagogiki, studiujący obecnie psychologię, będąc na czwartym roku studiów, mogą podejmować pracę jako psycholodzy szkolni? 3. Czy istnieją przypadki, że psychologiem szkolnym jest osoba, student psychologii, wcześniej kończący 5-letnią edukację na politechnice, na kierunkach niezwiązanych z pedagogiką, mający jedynie przygotowanie pedagogiczne i nieposiadający w swojej pracy zawodowej doświadczenia w pracy z dziećmi, młodzieżą, osobami potrzebującymi wsparcia, lub osobami z niepełnosprawnościami? 4. Jeśli tak, to jakie przepisy określają możliwość zatrudnienia takiej osoby na stanowisku psychologa szkolnego? Jednocześnie proszę o udzielenie informacji, czy Ministerstwo Edukacji Narodowej podejmuje działania zmierzające do zwiększenia zatrudnienia psychologów w szkołach zwłaszcza w kontekście prowadzonych obecnie prac nad ustawą o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów. Z wyrazami szacunku Poseł na Sejm RP Marcin Przydacz

Odpowiedź na interpelację w sprawie zapewnienia opieki psychologicznej w szkołach Odpowiedź na interpelację nr 11524 w sprawie zapewnienia opieki psychologicznej w szkołach Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Izabela Ziętka Warszawa, 29-08-2025 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację w sprawie zapewnienia opieki psychologicznej w szkołach. Priorytetem Ministra Edukacji jest wspieranie dobrostanu dzieci i młodzieży oraz budowanie nowoczesnej, empatycznej i otwartej szkoły – bezpiecznej, dostępnej i przyjaznej każdemu uczniowi i uczennicy. Dlatego w centrum działań Ministerstwa Edukacji Narodowej (MEN) znajduje się troska o zdrowie psychiczne wszystkich dzieci i młodzieży, a jednym z kluczowych celów polityki oświatowej jest wzmacnianie roli szkoły jako miejsca nie tylko nauki, ale i wsparcia – przestrzeni, w której każdy uczeń może czuć się bezpieczny, zrozumiany i akceptowany. Od 1 września 2022 r. rozpoczęło się wdrażanie pierwszego etapu standaryzacji zatrudniania w przedszkolach i szkołach nauczycieli specjalistów. Wprowadzenie standardów, mające na celu poprawę dostępu do pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla dzieci i młodzieży, zostało rozłożone na dwa etapy: I etap od 1 września 2022 r. i II etap od 1 września 2024 r. [1] W przepisach oświatowych wprowadzono obowiązek zatrudnienia nauczycieli specjalistów, w tym psychologa. Ogólna liczba nauczycieli specjalistów wzrosła o 7,8 tys. etatów – z 46,6 tys. (stan na 30.09.2023 r.) do 54,4 tys. w roku szkolnym 2024/2025 (stan na 18.08.2025 r.). Proces ten jest monitorowany za pośrednictwem Systemu Informacji Oświatowej (SIO). W raporcie generowane są dane dotyczące bieżącej sytuacji zatrudniania, co umożliwia dyrektorom, samorządom i kuratorom oświaty bieżące monitorowanie stanu zatrudnienia nauczycieli specjalistów na poziomie szkoły, jednostki samorządu terytorialnego oraz województwa. Zapotrzebowanie kadrowe szkół monitorowane jest na podstawie ogłoszeń o wolnych miejscach pracy, udostępnianych na stronach kuratoriów oświaty. Wzrost liczby etatów nauczycieli specjalistów potwierdza dynamiczny rozwój systemu wsparcia dla uczniów z uwzględnieniem zróżnicowania ich potrzeb. Większa dostępność specjalistów w przedszkolach i szkołach przekłada się na możliwość udzielania wsparcia uczniom bez konieczności przedstawiania opinii czy orzeczenia wydanego przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną. Dane dotyczące zwiększenia liczby etatów nauczycieli specjalistów oraz zatrudnienia nauczycieli w podziale na jednostki publiczne i niepubliczne zostały przedstawione w poniższych tabelach. Tab. 1. Liczba etatów (w tys.) nauczycieli specjalistów w przedszkolach i szkołach objętych standaryzacją w roku szkolnym 2021/2022; 2024/2025 wg, stanu na dzień 18.08.2025 r. Źródło: SIO. Nauczyciel specjalista Rok szkolny 2021/2022 (liczba etatów w tysiącach) Rok szkolny 2024/2025 (liczba etatów w tysiącach) pedagog 10,6 12,6 psycholog 4,9 13,5 logopeda 6,3 11,0 terapeuta pedagogiczny 0,0 2,4 pedagog specjalny 0,0 14,9 razem 21,9 54,4 Tab. 2. Zatrudnienie nauczycieli specjalistów w roku szkolnym 2024/2025 - odsetek szkół i placówek według spełnienia standardu zatrudnienia (źródło SIO, stan na 18.08.2025 r.) Publiczne jednostki Niepubliczne jednostek 61,15 % spełnia standardy 47 6509, 63 (łączna liczba etatów nauczycieli specjalistów) 19 378 (liczba szkół i placówek objętych standaryzacją) 25,55% spełnia standardy 7 154,26 (łączna liczba etatów nauczycieli specjalistów) 7735 (liczba szkół i placówek objętych standaryzacją) Nauczyciela psychologa nie zatrudniono w 32,22% szkół i placówek objętych standardami (źródło SIO, stan na 18.08.2025 r.). Zatrudnienie nauczyciela bez wymaganych kwalifikacji w szkole jest możliwe w wyjątkowych sytuacjach, ale wymaga spełnienia określonych warunków. Podstawę prawną stanowi art. 10 ust. 3 ustawy — Karta Nauczyciela. Przepis ten umożliwia w szczególnych przypadkach, uzasadnionych potrzebami szkoły, nawiązanie stosunku pracy z osobą legitymującą się wymaganym poziomem wykształcenia, która zobowiąże się do uzyskania przygotowania pedagogicznego w trakcie pierwszego roku pracy w szkole. Dodatkowo, w uzasadnionych przypadkach, w szkole można za zgodą kuratora oświaty zatrudnić osobę niebędącą nauczycielem, posiadającą przygotowanie uznane przez dyrektora szkoły za odpowiednie do prowadzenia danych zajęć, na podstawie art. 15 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r.— Prawo oświatowe [2] . Stosownie do treści art. 10 ust. 7 i 9 ustawy— Karta Nauczyciela, w przypadku, o którym mowa w ust. 7 tj. zaistnienia potrzeby wynikającej z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela, w tym w trakcie roku szkolnego, stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się na podstawie umowy o pracę na czas określony, jeżeli nie ma możliwości zatrudnienia osoby posiadającej wymagane kwalifikacje, można za zgodą organu sprawującego nadzór pedagogiczny zatrudnić nauczyciela, który nie spełnia warunku wymienionego w ust. 5 pkt 5 ww. (posiada kwalifikacje wymagane do zajmowania danego stanowiska). Z uwagi na powyższe, w przypadkach uzasadnionych konkretnymi okolicznościami dyrektorzy szkół występują z wnioskiem o zatrudnienie na stanowisku nauczyciela psychologa osób nieposiadających wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa. Jednocześnie uprzejmie informuję, że nie ma wytycznych dotyczących zatrudniania jako psychologów szkolnych studentów czwartego roku psychologii, będących absolwentami pedagogiki. Jednocześnie informuję o przypadkach zatrudniania na stanowisku psychologa absolwentów politechniki: Mazowiecki Kurator Oświaty Od 1 września 2022 r. do dnia 20 sierpnia 2025 r. została wydana jedna zgoda na zatrudnienie nauczyciela niespełniającego wymagań kwalifikacyjnych na stanowisku nauczyciela psychologa w szkole, dla osoby będącej absolwentem studiów magisterskich ukończonych na politechnice, posiadającej przygotowanie pedagogiczne, będącej w trakcie jednolitych studiów magisterskich na kierunku psychologia, która dodatkowo ukończyła studia podyplomowe na kierunku pedagogika specjalna (oligofrenopedagogika) oraz logopedia kliniczna. Małopolski Kurator Oświaty Od 1 września 2022 r. do dnia 20 sierpnia 2025 r. wydano dwie zgody na zatrudnienie w charakterze psychologa szkolnego dla osób, studentów psychologii, wcześniej kończących 5-letnie kształcenie na politechnice na kierunkach niezwiązanych z pedagogiką, którzy mieli jedynie przygotowanie pedagogiczne. Zachodniopomorski Kurator Oświaty Od 1 września 2022 r. do dnia 20 sierpnia 2025 r. zostało wydanych pięć takich zgód. W roku 2023 została wydana jedna zgoda na zatrudnienie osoby, która ukończyła politechnikę, posiadała przygotowanie pedagogiczne i była studentem psychologii. Ponadto ukończyła kursy: terapia poznawczo-behawioralna dzieci i młodzieży, psychoterapia poznawczo-behawioralna dzieci i młodzieży, zaburzenia psychiczne dzieci i młodzieży. Była instruktorem terapii zajęciowej, prowadziła treningi umiejętności społecznych z osobami z niepełnosprawnościami intelektualnymi. W roku 2024 zostały wydane trzy zgody na zatrudnienie osób, które ukończyły politechnikę, posiadały przygotowanie pedagogiczne i były studentami psychologii, w tym: jedna osoba, to kolejna zgoda kuratora wydana na zatrudnienie tej samem osoby zatrudnionej w 2023 roku, druga osoba, to nauczyciel z 21-letnim stażem pracy pedagogicznej, trzecia osoba, ukończyła: szkołę psychoterapii, kurs terapii skoncentrowanej na rozwiązaniach w zakresie m.in. technik terapeutycznych i komplementarnych, posiadała certyfikat I i II stopnia – trenera umiejętności społecznych (TUS), była psychoterapeutą dzieci i młodzieży. W roku 2025 została wydana jedna zgoda na zatrudnienie osoby, która ukończyła politechnikę, posiadała przygotowanie pedagogiczne i była studentem psychologii. Jest to kolejna zgoda kuratora wydana na zatrudnienie tej samej osoby zatrudnionej w 2024 roku (wymienionej w tiret trzecim). W pozostałych kuratoriach oświaty nie odnotowano takich przypadków, co oznacza, że w całej Polsce od roku szkolnego 2022/2023 łącznie wydano 8 zgód w przypadkach, o które zadano pytanie w interpelacji. MEN podejmuje szereg działań zmierzających do zwiększenia zatrudnienia nauczycieli specjalistów w szkołach, w tym psychologów. Jednym z tych działań jest uruchomienie bezpłatnych dla uczestników studiów podyplomowych. W latach 2022-2025 zostały uruchomione trzy edycje studiów podyplomowych w obszarze edukacji włączającej: 4 kierunki w ramach I edycji, 1083 absolwentów; 6 kierunków w ramach II edycji, 1572 absolwentów; 4 kierunki w ramach III edycji, która jest w trakcie realizacji. Wśród ww. kierunków studiów podyplomowych znalazły się takie, których ukończenie umożliwia uzyskanie kwalifikacji [3] : „Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka i wsparcie rodziny” – do prowadzenia zajęć wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz zajmowania stanowiska pedagoga specjalnego w przedszkolu; „Pedagog specjalny w edukacji włączającej” – do zajmowania stanowiska nauczyciela pedagoga specjalnego; Psychologia edukacyjna z przygotowaniem pedagogicznym [4] - do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa. W 2025 r. MEN przygotował, w oparciu o propozycje strony społecznej, przepis deregulacyjny, którego celem jest zapewnienie dzieciom i młodzieży uczęszczającym do niepublicznych przedszkoli i szkół wsparcia psychologiczno-pedagogicznego w sytuacji zwiększonych potrzeb w tym zakresie, wynikających m. in. z kryzysu zdrowia psychicznego młodych Polek i Polaków [5] . Obecnie tylko 1 niepublicznych przedszkoli i szkół spełnia określone prawem standardy zatrudnienia nauczycieli specjalistów. Projekt zakłada czasowe (do 31.08.2027 r.) umożliwienie powierzenia realizacji zajęć nauczycielom specjalistom w niepublicznych przedszkolach i szkołach na podstawie umów cywilnoprawnych do maksymalnie 9 godzin tygodniowo [6] . Zajęcia realizowane w ramach ww. umów będą zaliczane do standardów zatrudniania nauczycieli specjalistów na podstawie art. 42d ustawy - Karta Nauczyciela. Jednocześnie uprzejmie informuję, że aktualnie w pracach parlamentarnych procedowany jest projekt ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów [7] , który określa zasady i warunki wykonywania zawodu psychologa. Celem ustawy jest m. in. podniesienie jakości świadczonych usług oraz dopuszczenie do zawodu tylko tych osób, które mają odpowiednie kwalifikacje. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Izabela Ziętka Podsekretarz Stanu [1] Art.42 d ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986, z późn. zm.). [2] Dz. U. z 2025 r. poz. 1043. [3] Pod warunkiem posiadania przez absolwenta wymaganego prawem poziomu i kierunku wykształcenia. [4] Kierunek realizowany jest przez 10 uczelni: Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Uniwersytet Marii Curie -Skłodowskiej w Lublinie, Uniwersytet w Białymstoku, Uniwersytet Łódzki, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Szczeciński, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Rzeszowski. [5] Ustawa z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy -Karta Nauczyciela. Podpisana przez Prezydenta RP w dniu 25 sierpnia 2025 r. [6] Pod warunkiem braku cech stosunku pracy. Warunkiem koniecznym jest również posiadanie odpowiednich kwalifikacji oraz brak przeszkód prawnych (niekaralność, brak postępowania dyscyplinarne). [7] Projekt ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów (druk sejmowy 1344)