Treść interpelacji
Interpelacja w sprawie niewyjaśnionych zagadnień dotyczących stanu przygotowań obronnych Polski w obliczu eskalacji zagrożenia ze strony Rosji
Interpelacja nr 11493
do ministra obrony narodowej
w sprawie niewyjaśnionych zagadnień dotyczących stanu przygotowań obronnych Polski w obliczu eskalacji zagrożenia ze strony Rosji
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 01-08-2025
Szanowny Panie Premierze,
w obliczu narastających napięć geopolitycznych oraz powtarzających się ostrzeżeń ze strony zachodnich wywiadów, sojuszników NATO, o których Pan Premier wielokrotnie mówił, kwestia rzeczywistego przygotowania państwa polskiego na scenariusz eskalacji wojny w Europie Środkowo-Wschodniej staje się sprawą najwyższej wagi. Rząd publicznie deklaruje, że Polska buduje „najsilniejszą armię lądową w Europie”, że inwestujemy rekordowe środki w modernizację Sił Zbrojnych RP, a społeczeństwo jest coraz lepiej przygotowane na zagrożenia. Jednak realne działania, które można ocenić w świetle faktów, dokumentów i wykonania budżetu, każą stawiać poważne pytania o spójność i wiarygodność tych zapewnień.
Odpowiedź Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia 30 kwietnia 2025 r. (sygn. BMON-WP.053.309.2025/In-129/25/KT) na interpelację nr 9081 była rozbudowana, lecz w wielu miejscach unikała merytorycznych konkretów. Zamiast rzeczowego odniesienia się do postawionych pytań otrzymaliśmy zestawienia katalogów sprzętu i ogólnych deklaracji, które nie rozwiewają narastających wątpliwości opinii publicznej.
Przede wszystkim pominięto kwestie tak zasadnicze jak:
wyjaśnienie niewykorzystania zaplanowanych środków na obronność (różnica między deklarowanymi 4,2% PKB a wykonanymi 3,7%),
brak podpisanych umów dotyczących kluczowych inwestycji przemysłowych w Polsce, np. produkcja czołgów K2PL (w ostatnich dniach media donoszą, że umowa ma być podpisana),
brak informacji o realnym stanie rezerw amunicyjnych,
brak strategicznej wizji zdolności ofensywnych – nie tylko obronnych,
zatajanie danych dotyczących stopnia realizacji szkoleń dla urzędników, dowódców, samorządowców,
milczenie na temat potencjalnych konsekwencji zmian politycznych w USA i ich wpływu na polską politykę bezpieczeństwa.
W czasach, gdy każdy dzień przynosi nowe doniesienia o eskalacji napięć, kolejne ćwiczenia wojskowe Federacji Rosyjskiej oraz działania sabotażowe wymierzone w infrastrukturę państw NATO, niedopuszczalne jest, by rząd unikał odpowiedzi na pytania dotyczące bezpieczeństwa państwa i obywateli. Interpelacja nie jest atakiem politycznym – jest formą demokratycznego nadzoru nad działaniami władzy wykonawczej przewidzianą w art. 115 Konstytucji RP.
Tym bardziej niezrozumiałe jest ignorowanie konkretów i brak odpowiedzi na najważniejsze pytania. Trudno oprzeć się wrażeniu, że odpowiedź na interpelację nr 9081 miała raczej charakter wizerunkowy niż informacyjny – skierowany do mediów, nie do Sejmu. Tymczasem to nie PR, lecz transparentność, kompetencja i planowanie strategiczne decydują o rzeczywistej odporności państwa.
Niepokój społeczny wzmaga również fakt, że Polska – wbrew wcześniejszym zapowiedziom obecnej ekipy rządzącej – nie osiąga poziomu lokalizacji zamówień w polskich zakładach na poziomie 50%, co osłabia nie tylko potencjał obronny, ale też gospodarkę i bezpieczeństwo dostaw. Zamiast budować samodzielność produkcyjną, Polska coraz bardziej uzależnia się od kontraktów zewnętrznych, przy czym tempo ich realizacji bywa wątpliwe.
Równie ważne są pytania o reakcję rządu na zmianę administracji w USA – a zatem o gotowość do prowadzenia realnej polityki strategicznej w warunkach niepewności międzynarodowej. Brak refleksji nad tym scenariuszem jest przejawem nieodpowiedzialności lub braku poważnej analizy.
W związku z powyższym ponawiam pytania, które zostały pominięte lub nie udzielono na nie satysfakcjonującej odpowiedzi:
1. Wydatki na obronność
Dlaczego w 2024 r. zrealizowano tylko 3,7% PKB na obronność, zamiast zapowiadanych 4,2%?
Na jakie cele przesunięto niewykorzystane środki?
2. Rezerwy amunicji
Jaki jest obecny poziom rezerw amunicji strategicznej (artyleria, czołgi, amunicja precyzyjna)?
Czy Polska jest w stanie prowadzić działania obronne dłużej niż 2 tygodnie bez wsparcia sojuszników?
Jakie są plany zwiększenia zapasów do 2026 roku?
3. Obecność wojsk francuskich i brytyjskich
Jakie dokładnie jednostki wojskowe (rodzaj, zadania) stacjonują w Polsce z ramienia Francji i Wielkiej Brytanii?
Czy podpisane porozumienia obejmują realne zobowiązania operacyjne tych państw w razie ataku?
4. Zdolności obronno-ofensywne
Czy Polska rozwija zdolności do precyzyjnych uderzeń dalekiego zasięgu w celu odpowiedzi na terytorium agresora?
Czy przewiduje się zakup lub rozwój systemów artylerii rakietowej zdolnej do uderzeń poza granicami kraju?
5. Realizacja szkolenia dla administracji
Ilu urzędników i samorządowców zostało realnie przeszkolonych do 30 czerwca 2025 r.?
Czy były to certyfikowane szkolenia zakończone egzaminem czy tylko pogadanki?
Jak wygląda harmonogram szkoleń na kolejne miesiące?
Czy planowane jest raportowanie publiczne ich realizacji?
6. Realizacja zasady „50% uzbrojenia w Polsce”
Jaki procent obecnie zakontraktowanego uzbrojenia i sprzętu wojskowego powstaje w polskich zakładach zbrojeniowych?
Dlaczego nie zrealizowano zasady 50% zakupów w polskich zakładach zbrojeniowych mimo wcześniejszych zapowiedzi?
7. Relacje z USA i administracją D. Trumpa
Czy Polska przygotowuje alternatywny scenariusz strategiczny na wypadek ograniczenia zaangażowania USA w Europie?
Dlaczego w umowie bilateralnej z Francją nie ma żadnej jakościowej różnicy, pogłębionej współpracy i gwarancji w porównaniu z gwarancjami NATO, a takowe istnieją w porozumieniu Francji z Niemcami i Wielką Brytanią czy Grecją?
8. Strategia odstraszania
Czy Polska posiada niezależną strategię odstraszania opartą na założeniu ograniczonej lub opóźnionej reakcji NATO?
Czy rozważana jest głębsza współpraca militarna w regionie (np. Trójmorze, państwa skandynawskie, sojusze bilateralne z państwami, które podzielają zagrożenie ze strony Rosji)?