Interpelacja w sprawie dewastacji obszaru Natura 2000 - Kuźnica Warężyńska

Interpelacja w sprawie dewastacji obszaru Natura 2000 - Kuźnica Warężyńska Interpelacja nr 11251 do ministra klimatu i środowiska w sprawie dewastacji obszaru Natura 2000 - Kuźnica Warężyńska Zgłaszający: Łukasz Litewka Data wpływu: 29-07-2025 Szanowna Pani Minister, na terenie przemysłowego miasta Dąbrowa Górnicza został utworzony chroniony prawem cenny przyrodniczo obszar objęty obszarem Natura 2000 o kodzie europejskim PLH240037 Lipienniki, o powierzchni około 294 ha, który obejmuje enklawę zajmującą wschodni brzeg dawnego wyrobiska piasku podsadzkowego Kuźnica Warężyńska. Teren, który jest nie tylko ostoją przyrody, ale także miejscem wytchnienia i relaksu na uprzemysłowionym śląskim terytorium. Teren został zasiedlony nie tylko przez ptaki wodne, ale także przez sarny, lisy, bobry. Jeszcze do niedawna miejsce to gwarantowało możliwość doświadczania ciszy i relaksu podczas spaceru czy przejażdżki rowerowej. Niestety stan tego obszaru uległ w ostatnich latach drastycznej zmianie. Teren objęty Naturą 2000 stał się naturalnym torem przeszkód dla miłośników jazdy terenowej, zarówno samochodami terenowymi, quadami jak i motocyklami crossowymi. Teren jest rozryty kołami ww. pojazdów terenowych. Pojazdy te nie poruszają się tylko po drogach gruntowych, ale wykorzystują każdą możliwość wjazdu w teren trudnodostępny, wzniesienia, teren zalewowy, łachy piachu czy mokradła, żeby odczuć większą satysfakcję z jazdy terenowej. Obecnie z terenu objętego ochroną nieustannie dobiega jazgot forsowanych silników, w szczególności popołudniami i w dniach wolnych od pracy. Dukty i ścieżki są do tego stopnia zryte kołami pojazdów, iż nie sposób nawet przejechać przez nie rowerem. W weekendy smród spalin z obszaru Natury 2000 dociera nawet do zabudowań stojących na granicy obszaru Natury 2000. Miłośnicy owych sportów motorowych szczególnie preferują jazdę w miejscu siedlisk ptaków, czyli wyjątkowego terenu rozlewisk, gdzie teren poprzecinany jest licznymi kanałami i odnogami jeziora, właśnie ze względu na to, iż daje on dodatkowe atrakcje w postaci możliwości sprawdzenia swoich pojazdów i swoich umiejętności na terenie grząskim i podmokłym. Użytkownicy „rozsławili” ten obszar jako znakomity tor terenowy w całym województwie. Obecnie można zaobserwować samochody terenowe, quady i motocykle z rejestracjami z całego województwa śląskiego. Odbywają się tam nie tylko „rajdy” indywidualne, ale także zjawisko skrzykiwania w mediach społecznościowych grup, które następnie urządzają grupowe „rajdy”. Grupowe zjazdy niejednokrotnie kończą się wspólnym ogniskiem i biesiadą, po których na obszarze Natura 2000 pozostają ślady w postaci miejsc po ogniskach, wycięte młode drzewa, tony śmieci. Kolejną patologią na terenie obszaru Natura 2000 jest ogromna skala biwakowania przy wykorzystaniu kamperów. Zjawisko dotyczy stałego biwakowania przez grupę około 60-70 kamperów, ustawionych wzdłuż wschodniej linii brzegowej jeziora Pogoria IV, bezpośrednio na obszarze Natura 2000, w miesiącach od maja do września, blokujących niemalże całkowicie linię brzegową jeziora wskutek dodatkowego ogradzania terenów wokół każdego z kamperów. Zjawisko w tej chwili przybrało m.in. formę działalności gospodarczej, w której kampery posadowione w miesiącach letnich na stałe, są oferowane do wynajmu. Kampery funkcjonują przez cztery miesiące bez jakiejkolwiek infrastruktury wymaganej do zapewnienia wody, odprowadzania ścieków i zanieczyszczeń, zbierania i wywozu odpadów. Doprowadziło to do sytuacji, iż cały ten teren jest całkowicie zanieczyszczony. Odpadki bytowe wszelkiego typu, szczególnie zużyte opakowania po produktach spożywczych, wszelkiego typu napojach, zużyte fragmenty zbędnego wyposażenia turystycznego, niezliczone worki ze śmieciami bytowymi – to wszystko jest porzucane zarówno na terenie biwaków jak i wynoszone nieco dalej, na teren leśny również objęty Naturą 2000. Kolejną bolączką jest wydanie przez PGW Wody Polskie Regulaminu korzystania z obszaru wodnego Kuźnica Warężyńska (Pogoria IV) i terenów przyległych, wprowadzonego Instrukcją Wewnętrzną Nr 2/2023 z dnia 14 lutego 2023 r. Dyrektora RZGW Gliwice, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, w którym dopuszczono uprawianie rekreacji motorowodnej na zbiorniku wodnym. O ile uprawianie rekreacji żeglarskiej na zbiorniku nie wpływa na obszar Natury 2000, bowiem zarówno slipy do wodowania łodzi jak i miejsce ich cumowania mogą być zlokalizowane ze względu na wymaganą głębokość wody tylko po zachodniej części zbiornika, tak już uprawianie sportów motorowodnych, w tym w przeważającej mierze masowe korzystanie ze skuterów wodnych i łodzi motorowych, wiąże się z eksploatowaniem lewej strony zbiornika i obszarów Natury 2000. Tam też zlokalizowane są liczne wypożyczalnie skuterów i łodzi motorowych. Ponadto użytkowanie silników motorowych na zbiorniku generuje potężny hałas, który w miesiącach letnich trwa od rana do wieczora, co wpływa na siedliska ptaków wodnych zlokalizowane na podmokłych terenach wokół zbiornika. Zaznaczyć należy, iż gmina Siewierz, świadoma niekorzystnych zjawisk jakie mają miejsce na terenach Natura 2000 zablokowała drogę dojazdową od miejscowości Wojkowice Kościelne do terenów przy jeziorze Pogoria IV dla pojazdów samochodowych, ustawiając betonowe przeszkody. Przeszkody te były wielokrotnie usuwane przez użytkowników kamperów i miłośników jazdy terenowej, lecz gmina systematycznie je naprawia. Ze względu na utrudnienia w dojeździe od strony Wojkowic Kościelnych, cały ruch pojazdów na teren Natury 2000 odbywa się obecnie poprzez Dąbrowę Górniczą i dzielnicę Ujejsce - ulicą Kryniczną. Zainteresowanie tym obszarem jest tak gigantyczne, iż opłacało się komuś kupić wąską działkę z drogą gruntową, aby ją utwardzić, ustawić stanowisko, na którym wyznaczona osoba pobiera od każdego przejeżdżającego pojazdu opłatę za przejazd przez tą nieruchomość w kierunku jeziora Pogoria IV. Teren cenny przyrodniczo, który mógł służyć społeczności województwa śląskiego jako teren zrównoważonej i ujętej w ramy prawne rekreacji, w sposób pozostający w zgodzie z celem ochrony Natury 2000, wskutek braku realnych działań ochronnych, z roku na rok zamienia się w teren dziko eksploatowany w sposób całkowicie dowolny, co prowadzi wprost do niszczenia siedlisk objętych formą ochrony przyrody, ale także do znacznego zanieczyszczenia tego obszaru. W związku z powyższym proszę o udzielenie informacji: 1. Jakie działania zostały podjęte, aby zapobiegać opisanym powyżej formom niszczenia cennego przyrodniczo obszaru Natura 2000 Lipienniki w Dąbrowie Górniczej? 2. Jak można wytłumaczyć brak realizacji Planu zadań ochronnych na terenie obszaru Natura 2000 Lipienniki w Dąbrowie Górniczej wprowadzonego zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach w dniu 31.03.2020 r.? Z poważaniem Łukasz Litewka