Interpelacja w sprawie dramatycznie niezrównoważonej struktury wydatków budżetu państwa - Polska zdecydowanie nie inwestuje w swoją przyszłość

Interpelacja w sprawie dramatycznie niezrównoważonej struktury wydatków budżetu państwa - Polska zdecydowanie nie inwestuje w swoją przyszłość Interpelacja nr 11213 do ministra finansów i gospodarki w sprawie dramatycznie niezrównoważonej struktury wydatków budżetu państwa - Polska zdecydowanie nie inwestuje w swoją przyszłość Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 26-07-2025 Szanowny Panie Premierze, z coraz większym niepokojem obserwuję kierunek, w jakim podąża polityka budżetowa państwa polskiego. Analiza struktury wydatków budżetu państwa na lata 2024 i 2025 – a także ich porównanie z budżetami krajów rozwiniętych – prowadzi do wniosku, że Polska zdecydowanie nie inwestuje w swoją przyszłość. Z danych przedstawionych przez Ministerstwo Finansów, Najwyższą Izbę Kontroli oraz zestawień międzynarodowych jasno wynika: DRAMATYCZNA SKALA ZANIEDBAŃ: Kategoria wydatków Polska Niemcy Czechy Szwecja Edukacja i oświata 7,5% 10% 9% 11% Nauka i innowacje 2% 5% 4% 6% Infrastruktura i inwestycje 3,3% 6% 5% 4% Obsługa długu publicznego 7,8% 3% 3% 2% Oznacza to, że w sytuacji geopolitycznego zagrożenia, rosnącej konkurencji globalnej, rewolucji technologicznej i katastrofy demograficznej: Polska wydaje na naukę i badania mniej niż większość krajów rozwiniętych o połowę lub więcej. Wydatki na edukację – podstawową, średnią i wyższą – są relatywnie niższe niż w Czechach, Niemczech i krajach skandynawskich, które wiedzą, że przyszłość narodów buduje się przez kompetencje i kapitał ludzki. Tymczasem ok. 8% dochodów budżetu państwa jest przeznaczane na samą obsługę zadłużenia – czyli na spłatę odsetek, a nie na rozwój. To więcej niż wydajemy na sądy, rolnictwo, innowacje, ochronę środowiska czy nawet cały wymiar sprawiedliwości razem wzięte! W związku z powyższym należy zapytać wprost: czy rząd ma zamiar w przyszłości zastąpić edukację masowym eksportem taniej siły roboczej, skoro dzieci uczone przez niedofinansowanych nauczycieli, w zrujnowanych szkołach, bez dostępu do nowoczesnych laboratoriów i języków obcych, mają konkurować z krajami inwestującymi wielokrotnie więcej w kapitał ludzki? Czy zamierzacie państwo wysyłać młodych Polaków na szparagi i do montowni w Niemczech i Holandii, zamiast dać im realne szanse budowania przyszłości w kraju – jako naukowcy, inżynierowie, specjaliści nowoczesnych technologii? Nie da się budować nowoczesnego, bezpiecznego i suwerennego państwa bez inwestycji w młodych ludzi, edukację, naukę i rozwój technologiczny. Jeżeli struktura budżetu wygląda tak, jak dziś – to znaczy, że rząd świadomie wybiera stagnację zamiast rozwoju, import taniej siły roboczej zamiast wychowywania elit i uzależnienie od długu zamiast gospodarczej suwerenności. Taka polityka nie jest błędem – to zdrada interesu przyszłych pokoleń. W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania: Dlaczego wydatki na naukę, innowacje i szkolnictwo wyższe w Polsce są najniższe wśród krajów UE o porównywalnym PKB? Dlaczego w Polsce na obsługę długu publicznego wydaje się więcej niż na całe inwestycje infrastrukturalne? Czy rząd planuje zwiększenie udziału wydatków na edukację i naukę w budżecie na rok 2026 i lata kolejne? Jakie środki są przeznaczone na rozwój nowoczesnej infrastruktury edukacyjnej (cyfryzacja szkół, laboratoria, programy STEM)? Czy istnieje strategia zmniejszania kosztów obsługi długu publicznego – czy też będzie on narastał w tempie niekontrolowanym? Czy rząd planuje wprowadzenie realnych zachęt do współpracy sektora nauki z przemysłem – zamiast mnożenia pozornych projektów grantowych? Ile środków z KPO i funduszy unijnych zostało realnie przeznaczonych na trwały rozwój edukacji, nauki i infrastruktury badawczej w Polsce? Dlaczego Polska nie przyjęła standardu krajów skandynawskich, który zakłada stały obowiązek reinwestowania w kapitał ludzki na poziomie co najmniej 10–12% budżetu?