Interpelacja w sprawie konieczności zaostrzenia kryteriów przyznawania obywatelstwa polskiego oraz sprzeciwu wobec akceptacji podwójnego obywatelstwa z Ukrainą

Interpelacja w sprawie konieczności zaostrzenia kryteriów przyznawania obywatelstwa polskiego oraz sprzeciwu wobec akceptacji podwójnego obywatelstwa z Ukrainą Interpelacja nr 11211 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie konieczności zaostrzenia kryteriów przyznawania obywatelstwa polskiego oraz sprzeciwu wobec akceptacji podwójnego obywatelstwa z Ukrainą Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 26-07-2025 Szanowny Panie Ministrze, wobec doniesień o planowanym wprowadzeniu przez Ukrainę instytucji wielokrotnego obywatelstwa – w tym z Polską – oraz w kontekście niedostatecznie rygorystycznych przepisów obowiązujących obecnie w Polsce w zakresie naturalizacji cudzoziemców, pragnę wyrazić stanowczy sprzeciw wobec polityki szafowania obywatelstwem Rzeczypospolitej Polskiej. Polskie obywatelstwo to nie przywilej techniczny, lecz najwyższy akt wspólnoty narodowej. Jego uzyskanie powinno być poprzedzone rzetelnym procesem akulturacji i lojalności wobec państwa polskiego. Tymczasem obecne regulacje, jak również rozważane przyszłe zmiany, godzą w fundamentalne wartości państwa narodowego i mogą doprowadzić do rozmycia tożsamości obywatelskiej , a nawet do zagrożeń dla bezpieczeństwa i spójności społecznej. Domagam się w związku z tym rozważenia zmiany ustawy o obywatelstwie polskim , tak aby: Obywatelstwo polskie mogło być nadane wyłącznie osobom, które: posługują się biegle językiem polskim w mowie i piśmie, posiadają rzetelną wiedzę o historii, kulturze i ustroju Rzeczypospolitej Polskiej, przebywają na terytorium RP nieprzerwanie przez co najmniej 15 lat , nigdy nie były prawomocnie skazane za przestępstwa umyślne, zrzekły się wszelkich innych obywatelstw. Wykluczyć możliwość posiadania podwójnego obywatelstwa przy nabywaniu obywatelstwa polskiego. W przypadku chęci uzyskania polskiego paszportu – obywatel musi wyraźnie opowiedzieć się za Polską. Zaostrzyć przepisy dotyczące nabywania obywatelstwa przez małżeństwo , w tym wydłużyć wymagany czas trwania związku i wprowadzić obowiązek przebywania na terytorium RP co najmniej przez 10 lat oraz wykazania realnej integracji społecznej. W czasach, gdy tożsamość narodowa i spójność kulturowa są zagrożone przez niekontrolowaną migrację, państwo polskie musi chronić sens i powagę obywatelstwa . Polacy przez pokolenia przelewali krew, by na tej ziemi była Polska – z własnym językiem, prawem, wspólnotą pamięci i odpowiedzialności. Traktowanie obywatelstwa jak towaru, który można nabyć po krótkim pobycie lub wskutek biurokratycznych procedur, jest sprzeniewierzeniem się tym wartościom . W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania: Czy rząd planuje zmianę ustawy o obywatelstwie polskim w celu ograniczenia możliwości posiadania podwójnego obywatelstwa? Czy rząd rozważa wydłużenie wymaganego okresu zamieszkania w Polsce do 15 lat jako warunku naturalizacji? Czy zostaną wprowadzone testy językowe na poziomie C2 i wiedzy o Polsce jako warunek uzyskania obywatelstwa? Jakie działania rząd podejmuje, aby zapobiec ryzyku masowego nabywania obywatelstwa polskiego przez cudzoziemców bez realnej więzi z narodem i państwem polskim? Czy są rozważane zmiany, które zobowiążą obywateli obcych państw do zrzeczenia się innych obywatelstw jako warunek uzyskania obywatelstwa polskiego? Jeżeli nie, to dlaczego? Czy są rozważane zmiany w przepisach dotyczących nabywania obywatelstwa przez małżeństwo, w tym ograniczenie uznaniowości i wprowadzenie bardziej rygorystycznych kryteriów, np. 10-letni okres małżeństwa i przebywania na terytorium RP?

Odpowiedź na interpelację w sprawie konieczności zaostrzenia kryteriów przyznawania obywatelstwa polskiego oraz sprzeciwu wobec akceptacji podwójnego obywatelstwa z Ukrainą Odpowiedź na interpelację nr 11211 w sprawie konieczności zaostrzenia kryteriów przyznawania obywatelstwa polskiego oraz sprzeciwu wobec akceptacji podwójnego obywatelstwa z Ukrainą Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański Warszawa, 14-08-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 11211 Pana Posła Jarosława Sachajki w sprawie konieczności zaostrzenia kryteriów przyznawania obywatelstwa polskiego oraz sprzeciwu wobec akceptacji podwójnego obywatelstwa z Ukrainą , uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Obecny stan prawny w zakresie nabywania obywatelstwa polskiego przez cudzoziemców reguluje [1] ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim [2] , która określa zasady ogólne, a także tryb oraz warunki/przesłanki materialne nabywania obywatelstwa polskiego. Zgodnie z przedmiotową ustawą obywatelstwo polskie nabywa się: z mocy prawa, tj. przez urodzenie, znalezienie na terytorium RP, przysposobienie i repatriację – w tym przypadku stosuje się przepisy ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji [3] ; przez nadanie obywatelstwa polskiego [na wniosek strony, nadanie obywatelstwa polskiego następuje w formie postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (RP)]; uznanie za obywatela polskiego (na podstawie decyzji wojewody wydawanej po rozpatrzeniu wniosku strony); przez przywrócenie obywatelstwa polskiego (na podstawie decyzji ministra właściwego do spraw wewnętrznych wydawanej na wniosek strony). Bezsporne jest, że nabywanie przez cudzoziemców obywatelstwa polskiego nabiera coraz większego znaczenia w kontekście rosnącej liczby cudzoziemców, którzy przebywają na stałe w Polsce. W związku z powyższym niezbędne jest wprowadzenie zmian w powyższym obszarze tak, aby zapewnić maksymalne bezpieczeństwo i wiarygodność tego procesu, szczególnie poprzez weryfikację rzeczywistego związku cudzoziemca z Polską i znajomość języka polskiego. W przyjętym przez Radę Ministrów w dniu 15 października 2024 r. dokumencie Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025-2030 (dalej: Strategia migracyjna ) jako jeden z celów wskazuje się transparentnie uregulowany proces nabywania obywatelstwa polskiego. Jest to element priorytetowy działań Państwa w obszarze bezpieczeństwa, związany z ochroną granic i zapobieganiem nielegalnej imigracji, wymierzonej w interesy Polski i Unii Europejskiej (UE). Na analogiczną potrzebę zmian w ustawie o obywatelstwie polskim wskazano również w przyjętej przez Radę Ministrów w dniu 1 kwietnia 2025 r. Rządowej strategii współpracy z Polonią i Polakami za granicą na lata 2025-2030. W związku z powyższym w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji trwają prace nad założeniami do nowelizacji ustawy o obywatelstwie polskim pod kątem realizacji celów wyznaczonych przez Strategię migracyjną . Opracowanie nowych rozwiązań, uwzględniających kierunkowe wytyczne przyjęte przez Radę Ministrów, wymaga kompleksowego podejścia, celem zachowania wewnętrznej spójności przepisów prawa regulujących problematykę związaną z nabywaniem obywatelstwa polskiego przez cudzoziemców, a także z innymi przepisami prawa z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium RP. Nie ulega wątpliwości, że konieczne jest wprowadzenie systemowych rozwiązań, które będą skutecznie przeciwdziałały instrumentalnemu traktowaniu obywatelstwa polskiego, jako drogi do uzyskania obywatelstwa UE i legalizacji pobytu na jej terytorium. Zgodnie z założeniami Strategii migracyjnej wprowadzone zostaną zmiany w procedurze uznawania cudzoziemca za obywatela polskiego poprzez położenie nacisku na wymóg zintegrowania ze społeczeństwem polskim, w tym m.in. wykazanie odpowiedniej znajomości języka polskiego. Nie wyklucza się także zaostrzenia zasad nabywania obywatelstwa polskiego w kontekście wymaganego uprzednio okresu pobytu na terytorium RP, jak też wprowadzenia „testu obywatelskiego”, zawierającego pytania dotyczące historii, kultury i norm społecznych obowiązujących w Polsce. Zakończenie prac nad przygotowaniem pakietu zmian w zakresie nabywania obywatelstwa polskiego przez cudzoziemców jest planowane na 2026 r. – zgodnie z harmonogramem wdrażania wskazanych powyżej dokumentów strategicznych. Jednocześnie informuję, że przedstawione w interpelacji Pana Posła uwagi oraz propozycje zmian będą poddane analizie w ramach prac nad nowelizacją ustawy o obywatelstwie polskim . Z poważaniem z up. Tomasz Szymański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] obowiązująca od 15 sierpnia 2012 r. [2] Dz. U. z 2023 r. poz. 1989, z późn. zm. [3] Dz. U. z 2022 r. poz. 1105, z późn. zm.