Interpelacja w sprawie efektywnego systemu poszukiwań osób zaginionych w Polsce

Interpelacja w sprawie efektywnego systemu poszukiwań osób zaginionych w Polsce Interpelacja nr 11184 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie efektywnego systemu poszukiwań osób zaginionych w Polsce Zgłaszający: Ewa Szymanowska, Sławomir Ćwik, Bożenna Hołownia, Rafał Kasprzyk, Joanna Mucha, Maja Ewa Nowak, Barbara Okuła, Łukasz Osmalak, Wioleta Tomczak, Kamil Wnuk, Paweł Zalewski Data wpływu: 25-07-2025 Zaginięcia osób są ważnym problemem społecznym, a ich konsekwencje dotykają rodziny i najbliższe otoczenie osób zaginionych. Przypadki zaginięć tylko z ostatnich lat i nie zawsze skutecznie działania poszukiwawcze wskazują na pilną potrzebę podjęcia działań zmierzających do usprawnienia praktyki i związanych z tym zmian legislacyjnych. Obecnie obowiązujące przepisy nie zawsze pozwalają na skuteczne poszukiwania zaginionych, o czym świadczy liczba blisko 4 tysięcy osób tzw. trwale zaginionych, czyli takich, których losy są nieznane. W Parlamentarnym Zespole ds. zaginięć w konsultacji ze stroną społeczną i środowiskiem naukowym wypracowano założenia prawne mające na celu wspomożenie efektywnego systemu poszukiwań osób zaginionych w Polsce. Wiele z tych rozwiązań możliwych jest do szybkiego wprowadzenia, niektóre wymagają zmian prawnych. W związku z tym proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: Czy Komenda Główna Policji prowadzi prace zmierzające do nowelizacji czy zmiany zarządzenia nr 48 Komendanta Głównego Policji z dnia 28 czerwca 2018 r. w sprawie prowadzenia przez Policję poszukiwania osoby zaginionej oraz postępowania w przypadku ujawnienia osoby o nieustalonej tożsamości lub znalezienia nieznanych zwłok oraz szczątków ludzkich? Jeżeli tak, to czy w planowanych przepisach zostaną uwzględnione propozycje rozwiązań prawnych zaproponowane przez Parlamentarny Zespół ds. zaginięć, przekazane komendantowi głównemu Policji? Jeżeli tak, to które? Czy w planowanych przepisach zostaną uregulowane, a jeżeli tak, to w jaki sposób: status prawny zgłoszenia zaginięcia osoby, obowiązek uprzedzania zgłaszających zaginięcie o odpowiedzialności karnej za fikcyjne zgłoszenie lub podawanie nieprawdy i zatajanie prawdy, status zgłaszającego zaginięcie jako strony postępowania, dzięki czemu możliwe będzie udzielanie informacji o efektach realizowanych czynności, efektach poszukiwań, obszarze prowadzonych czynność czy zgromadzonych dowodach, wyznaczenie w jednostce Policji prowadzącej poszukiwania jednego policjanta do kontaktów z rodziną/uprawnionymi zaginionego, rezygnacja z trzech poziomów poszukiwań, okresowa weryfikacja zgłoszeń osób tzw. trwale zaginionych, zgoda rodziny na publikację wizerunku zaginionego i obowiązek przekazania materiału genetycznego do oznaczenia profilu DNA zaginionego, uruchamianie alertu RCB w sytuacji ryzyka utraty życia lub zdrowia zaginionego, obowiązek natychmiastowego przekazywania informacji o zaginionej osobie lokalnie do wszystkich patroli w okolicy, w której zaginął poszukiwany?

Odpowiedź na interpelację w sprawie efektywnego systemu poszukiwań osób zaginionych w Polsce Odpowiedź na interpelację nr 11184 w sprawie efektywnego systemu poszukiwań osób zaginionych w Polsce Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 16-09-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 11184 pani poseł Ewy Szymanowskiej, pana posła Sławomira Ćwika, pani poseł Bożenny Hołowni, pana posła Rafała Kasprzyka, pani poseł Joanny Muchy, pani poseł Mai Ewy Nowak, pani poseł Barbary Okuły, pana posła Łukasza Osmalaka, pani poseł Wiolety Tomczak, pana posła Kamila Wnuka oraz pana posła Pawła Zalewskiego w sprawie efektywnego systemu poszukiwań osób zaginionych w Polsce , na podstawie stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie informuję, że 15 sierpnia 2025 r. weszło w życie zarządzenie nr 25 Komendanta Głównego Policji z dnia 29 lipca 2025 r. zmieniające zarządzenie w sprawie prowadzenia przez Policję poszukiwania osoby zaginionej oraz postępowania w przypadku ujawnienia osoby o nieustalonej tożsamości lub znalezienia nieznanych zwłok oraz szczątków ludzkich [1] . Przedmiotowe zarządzenie jest dostępne m.in. w Elektronicznym Dzienniku Komendy Głównej Policji [2] . Jednocześnie pragnę podkreślić, że w ww. zarządzeniu została uwzględniona znaczna część rozwiązań zaproponowanych przez Parlamentarny Zespół ds. zaginięć, natomiast niektóre z postulatów funkcjonowały już w obecnym stanie prawnym. Odnosząc się szczegółowo do kwestii poruszonych w przedmiotowej interpelacji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Należy podkreślić, że Policja w zakresie prowadzenia poszukiwania osób zaginionych wykonuje zarówno czynności operacyjno-rozpoznawcze, jak również dochodzeniowo-śledcze, uzasadnione okolicznościami prowadzonej sprawy, umożliwiające odnalezienie osoby zaginionej albo udzielenie pomocy w celu zapewnienia ochrony życia, zdrowia lub wolności. Zagadnienie dotyczące prowadzenia poszukiwań osób zaginionych zostało uregulowane w zarządzeniu nr 48 Komendanta Głównego Policji z dnia 28 czerwca 2018 r. w sprawie prowadzenia przez Policję poszukiwania osoby zaginionej oraz postępowania w przypadku ujawnienia osoby o nieustalonej tożsamości lub znalezienia nieznanych zwłok oraz szczątków ludzkich [3] . W aktualnym stanie prawnym zaginięcie osoby nie stanowi podstawy do wszczęcia postępowania karnego. Jednocześnie należy wyjaśnić, że zgodnie z § 5 ust. 2 zarządzenia nr 48 KGP jeżeli treść złożonego zawiadomienia o zaginięciu osoby uzasadnia popełnienie przestępstwa innego niż wymienione w § 3 ust. 10, podejmuje się czynności określone w przepisach postępowania karnego niezależnie od czynności poszukiwawczych określonych w zarządzeniu. Ponadto, zgodnie z § 11 zarządzenia nr 48 KGP, policjant prowadzący czynności poszukiwawcze obowiązany jest utrzymywać niezbędny kontakt z osobą uprawnioną, w tym udzielać jej dozwolonych prawem informacji o stanie i przebiegu poszukiwania osoby zaginionej, nieobjętych klauzulą tajności. W sprawach budzących wątpliwości kierownik jednostki organizacyjnej Policji prowadzącej poszukiwania monitoruje przebieg prowadzonych czynności, a tym samym posiada wiedzę na temat poczynionych ustaleń, podejmowanych oraz zaplanowanych czynności zmierzających do odnalezienia osoby zaginionej, pozostając jednocześnie do dyspozycji osób najbliższych zaginionego. W przypadkach zaginięć niecierpiących zwłoki przeszkoleni policjanci właściwych komórek organizacyjnych Policji, dysponujący technicznymi środkami wsparcia działań poszukiwawczych, wykonują czynności analogiczne do pracy Mobilnego Centrum Wsparcia Poszukiwań. Należy zauważyć, że w zarządzeniu nr 25 KGP odstąpiono od trzech poziomów zaginięć na rzecz podziału na dwa poziomy, oparte na szacowaniu ryzyka utraty życia, zdrowia lub wolności, przyjmując kryterium związane z występowaniem realnego, bezpośredniego zagrożenia dla życia osoby zaginionej, jej zdrowia lub wolności i dla ratowania której wymagane jest bezpośrednie oraz natychmiastowe podjęcie czynności poszukiwawczych. Odnosząc się do kwestii weryfikacji zgłoszeń osób tzw. trwale zaginionych, uprzejmie informuję, że uregulowania w tym zakresie funkcjonują w obecnym stanie prawnym. Zgodnie z § 30 zarządzenia nr 48 KGP przekazanie teczki sprawy do archiwum nie powoduje usunięcia danych o osobie zaginionej z Krajowego Systemu Informacyjnego Policji (KSIP), a w przypadku uzyskania nowych informacji o osobie zaginionej, wobec której zakończono czynności poszukiwawcze i teczkę poszukiwania osoby zaginionej przekazano do archiwum, pobiera się z archiwum złożoną sprawę i kontynuuje w jej ramach dalsze czynności. Należy również wyjaśnić, że w obecnym stanie prawnym nie jest wymagana zgoda rodziny na uzyskanie wizerunku osoby zaginionej oraz materiałów wymagających oznaczenie DNA. W zmienionym zarządzeniu nr 48 KGP uchylono przepisy prawa odnoszące się do wyrażania zgody na publikację wizerunku osoby zaginionej w środkach masowego przekazu. Należy podkreślić, że informacje o zaginięciu osoby przekazywane są patrolom Policji w komunikatach dyżurnego. Ponadto w narzędziu „e-Notatnik“ istnieje możliwość przesyłania komunikatów od dyżurnego jednostki organizacyjnej Policji do Mobilnego Terminala Nasobnego (MTN) i zwrotnie z MTN do dyżurnego. Ponadto w sytuacji wystąpienia ryzyka utraty życia lub zdrowia zaginionego Komenda Główna Policji współpracuje z Rządowym Centrum Bezpieczeństwa (RCB) w zakresie uruchomienia Alertu RCB. Jednocześnie uprzejmie informuję, że resort spraw wewnętrznych i administracji podchodzi wielopłaszczyznowo do problematyki poszukiwań osób zaginionych i niezależnie od działań podejmowanych przez Policję corocznie zleca organizacji pozarządowej realizację zadania publicznego w zakresie prowadzenia telefonu interwencyjnego w sprawie poszukiwania osób zaginionych, przede wszystkim dzieci. Przedmiotowe zadanie w 2025 r., podobnie jak w latach ubiegłych, realizuje Fundacja ITAKA – Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. Urz. KGP poz. 53, dalej: „zarządzenie nr 25 KGP“ [2] pod linkiem https://edziennik.policja.gov.pl/legalact/2025/53/ [3] Dz. Urz. KGP poz. 77 z późn. zm., dalej: „zarządzenie nr 48 KGP“