Treść interpelacji
Interpelacja w sprawie braku skutecznych działań rządu w zakresie ochrony zachodniej granicy Rzeczypospolitej Polskiej oraz zagrożeń wynikających z nielegalnej migracji i możliwej relokacji migrantów z terytorium Niemiec
Interpelacja nr 11162
do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie braku skutecznych działań rządu w zakresie ochrony zachodniej granicy Rzeczypospolitej Polskiej oraz zagrożeń wynikających z nielegalnej migracji i możliwej relokacji migrantów z terytorium Niemiec
Zgłaszający: Barbara Bartuś
Data wpływu: 24-07-2025
Tragiczna śmierć śp. Klaudii – młodej doktorantki, brutalnie zamordowanej przez cudzoziemca, który nigdy nie powinien znaleźć się na terytorium Polski – wstrząsnęła opinią publiczną i dobitnie potwierdziła, że zagrożenie, przed którym ostrzegaliśmy od 2015 roku, przestało być teoretyczne. To dramat, który symbolizuje skutki niekontrolowanej polityki migracyjnej forsowanej przez zachodnich liderów – i niestety bierności obecnego rządu.
Według dostępnych informacji medialnych nielegalni migranci trafiają do Polski z terytorium Niemiec, nierzadko z udziałem tamtejszych służb. Liczne relacje sugerują, że polska Straż Graniczna nie tylko nie zatrzymuje tych osób, lecz w niektórych przypadkach przejmuje ich od strony niemieckiej i przemieszcza w głąb kraju. Coraz częściej pojawiają się także informacje o wycofywaniu żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej oraz innych formacji mundurowych z zachodniej granicy. Zamiast wzmocnienia bezpieczeństwa – obserwujemy jego systematyczne osłabianie.
Równocześnie zamiast współpracy z oddolnymi inicjatywami obywatelskimi, takimi jak Ruch Obrony Granic – rząd marginalizuje ich działania, publicznie je deprecjonuje, a ich uczestników przedstawia w krzywdzący sposób, mimo że działają oni w obronie bezpieczeństwa swoich lokalnych społeczności – często w miejscach, gdzie zawiodło państwo.
Zaniepokojenie budzą również informacje publikowane przez media niemieckie, według których tylko w pierwszej połowie 2025 r. odnotowano kilkadziesiąt tysięcy przypadków prób nielegalnego przekroczenia granicy niemiecko-polskiej. Czy Polska stała się cichym adresatem relokacyjnej polityki RFN?
W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
1. Dlaczego rząd z opóźnieniem i niekonsekwencją podejmuje działania mające na celu zabezpieczenie zachodniej granicy RP mimo licznych i powtarzających się sygnałów o procederze nielegalnego przerzutu migrantów z Niemiec?
2. Czy kontrole graniczne wprowadzone w ostatnich miesiącach mają charakter trwały i systemowy, czy są jedynie doraźną reakcją na naciski opinii publicznej?
3. Czy Polska zawarła formalne lub nieformalne porozumienia z rządem Republiki Federalnej Niemiec w sprawie przekazywania migrantów z terytorium RFN na teren RP?
4. Czy rząd Donalda Tuska godzi się – w praktyce lub milcząco – na relokację migrantów nielegalnie przebywających w Niemczech na terytorium Polski?
5. Czy to prawda, że w niektórych przypadkach polskie służby odbierały migrantów bezpośrednio od niemieckich formacji granicznych i rozwoziły ich po Polsce?
6. Jakie obecnie wytyczne i instrukcje mają funkcjonariusze Straży Granicznej w kontekście relokacji migrantów oraz przeciwdziałania nielegalnym przekroczeniom granicy zachodniej?
7. Jakie są aktualne liczby:
a) zatrzymanych cudzoziemców na granicy z Niemcami,
b) osób przekazanych Polsce przez stronę niemiecką,
c) migrantów przetransportowanych w głąb kraju przez polskie służby?
8. Jaki jest obecny stan kadrowy i wyposażenia polskiej Straży Granicznej na zachodnim odcinku granicy? Ilu funkcjonariuszy brakuje i czy planowane są realne wzmocnienia – zarówno kadrowe, jak i techniczne?
9. Czy to prawda, że z rejonów przygranicznych wycofywane są jednostki Wojsk Obrony Terytorialnej i innych formacji wspierających ochronę granicy? Jeśli tak – z jakiego powodu?
10. Dlaczego rząd nie podejmuje współpracy z organizacjami obywatelskimi, takimi jak Ruch Obrony Granic? Czy rząd planuje wsparcie dla tych inicjatyw – które często jako pierwsze reagują na realne zagrożenia?
11. Czy Rada Ministrów przeprowadziła analizę skutków bezpieczeństwa wewnętrznego państwa wynikających z obecnej migracyjnej presji z kierunku zachodniego? Jeśli tak – czy zostanie ona przedstawiona opinii publicznej?
Bezpieczeństwo obywateli – a zwłaszcza kobiet i dzieci – to podstawowy obowiązek każdego państwa. Społeczeństwo ma prawo znać prawdę i oczekiwać zdecydowanych działań w imię ochrony życia i porządku publicznego. Milczenie lub uniki w tej sprawie nie będą już dłużej akceptowalne.
W związku z powyższym oczekuję jednoznacznych, konkretnych i merytorycznych odpowiedzi na zadane pytania.
Odpowiedź Podsekretarz stanu Maciej Duszczyk
12.08.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie braku skutecznych działań rządu w zakresie ochrony zachodniej granicy Rzeczypospolitej Polskiej oraz zagrożeń wynikających z nielegalnej migracji i możliwej relokacji migrantów z terytorium Niemiec
Odpowiedź na interpelację nr 11162
w sprawie braku skutecznych działań rządu w zakresie ochrony zachodniej granicy Rzeczypospolitej Polskiej oraz zagrożeń wynikających z nielegalnej migracji i możliwej relokacji migrantów z terytorium Niemiec
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk
Warszawa, 12-08-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 11162 pani poseł Barbary Bartuś w sprawie braku skutecznych działań rządu w zakresie ochrony zachodniej granicy Rzeczypospolitej Polskiej oraz zagrożeń wynikających z nielegalnej migracji i możliwej relokacji migrantów z terytorium Niemiec – skierowaną do prezesa Rady Ministrów, przekazaną [1] ministrowi spraw wewnętrznych i administracji w celu udzielenia odpowiedzi, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie należy podkreślić, że nie istnieje proceder nielegalnego przerzutu migrantów z Niemiec. Z Niemiec do Polski są przekazywane wyłącznie osoby wnioskujące o udzielenie ochrony międzynarodowej, na podstawie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca [2] oraz cudzoziemcy, którzy nielegalnie opuścili Polskę, na podstawie Porozumienia między Rządami państw grupy Schengen i Rządem Rzeczypospolitej Polskiej o przyjmowaniu osób przebywających bez zezwolenia z dnia 29 marca 1991 r. i Porozumienia między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o współpracy w zakresie skutków wynikających z ruchów migracyjnych z dnia 7 maja 1993 r. (readmisja). Powyższe przepisy prawa obowiązują od lat i mają swoje ugruntowanie prawne, proceduralne i praktyczne.
Pragnę nadmienić, że od początku 2024 r. rząd RP podjął szereg działań, które w sposób zdecydowany ograniczyły liczbę migrantów nielegalnie przemieszczających się z terytorium Polski do Niemiec i innych państw członkowskich Unii Europejskiej (UE). W związku presją migracyjną na granicy z Białorusią, która została sztucznie wykreowana przez władze Białorusi jako element działań hybrydowych mających na celu destabilizację Polski i innych państw członkowskich UE, rząd RP podejmuje systemowe działania mające na celu ograniczanie i zapobieganie nielegalnej migracji. Najważniejsze z nich to modernizacja istniejącej bariery oraz budowa zabezpieczenia elektronicznego na granicy z Białorusią. W latach 2024-2025 wzmocniono barierę fizyczną dodatkowymi poziomymi elementami, które wydłużają czas jej pokonania i zapewniają brak możliwości rozginania elementów pionowych bariery. Zmodernizowano barierę elektroniczną m.in. przez zamontowanie dodatkowej linii kamer do obserwacji bariery oraz dodatkowych punktów kamerowych do zabezpieczenia przepustów wodnych. Zakończono budowę bariery elektronicznej na odcinku rzek Świsłocz i Istoczanka oraz na odcinku rzeki Bug. Aktualnie trwa realizacja 2 inwestycji związanych z modernizacją drogi technicznej oraz budową wież obserwacyjnych. Od 13 czerwca 2024 r. została ustanowiona czasowa strefa buforowa na obszarach przyległych do granicy z Białorusią. Wprowadzony zakaz przyczynia się do zwiększenia poziomu bezpieczeństwa w rejonie objętym zakazem przebywania oraz ułatwia prowadzenie działań w ochronie granicy państwowej, zapewniając służbom realizującym zadania w tym rejonie tzw. bufor o odpowiedniej szerokości, na obszarze którego nie mogą przebywać osoby nieuprawnione. Wzmocniona została koordynacja działań między służbami mundurowymi wykonującymi czynności na granicy polsko-białoruskiej. Utworzono m.in. Centrum Operacyjne, do zadań którego należy ustalanie działań funkcjonariuszy Straży Granicznej, Policji i żołnierzy Sił Zbrojnych RP oraz ich koordynacja, a także zapewnienie wymiany informacji między służbami. Ponadto z dniem 27 marca 2025 r. na granicy państwowej z Białorusią wprowadzono czasowe ograniczenie prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w RP.
Wprowadzone rozwiązania radykalnie ograniczyły liczbę nielegalnej migracji na granicy z Republiką Federalną Niemiec. W 2023 r. odnotowano około 12 tys. nielegalnych przekroczeń granicy polsko-niemieckiej przez cudzoziemców z historią podróży przez Białoruś, podczas gdy w 2024 r. było ich około 5 tys., co stanowi spadek o prawie 60% względem 2023 r., natomiast w okresie od 1 stycznia do 20 lipca 2025 r. tylko około 950, z czego ok. 50% przekroczyło wcześniej granicę polsko-białoruską.
Opisane działania spowodowały przeniesienie presji migracyjnej na wewnętrzne odcinki granicy państwowej. W związku z powyższym z dniem 7 lipca 2025 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 lipca 2025 r w sprawie przywrócenia tymczasowo kontroli granicznej osób przekraczających granicę państwową stanowiącą granicę wewnętrzną [3] została przywrócona tymczasowa kontrola graniczna na granicy państwowej z Republiką Federalną Niemiec oraz Republiką Litewską.
Z uwagi na utrzymujące się przesłanki presji migracyjnej, uzasadniające konieczność dokonywania dalszej kontroli na polsko-niemieckim oraz polsko-litewskim odcinku granicy państwowej, rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 sierpnia 2025 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przywrócenia tymczasowo kontroli granicznej osób przekraczających granicę państwową stanowiącą granicę wewnętrzną [4] zdecydowano o przedłużeniu kontroli granicznej na ww. odcinkach granicy wewnętrznej Schengen do 4 października 2025 r.
Od początku 2024 r. rząd prowadzi także konsekwentne działania mające na celu usunięcie istniejących wcześniej luk oraz nadużyć i uszczelnienie polityki migracyjnej, które przynoszą realne efekty. Zostały usunięte nadużycia w ramach systemu wizowego skutkujące wydawaniem wiz cudzoziemcom, którzy korzystali z nich w sposób niezgodny z deklarowanym celem, wyłącznie w celu przedostania się do Polski lub przez Polskę do innych państw strefy Schengen, co składało się na przebiegający przez Polskę strumień niekontrolowanej migracji.
Rząd zreformował również system wydawania zezwoleń na pracę dla cudzoziemców, w przypadku których wcześniej w żaden sposób nie weryfikowano czy zezwolenia takie są wydawane dla pozoru i nie sprawdzano rzetelności pracodawców. Nowa ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [5] wprowadziła wymagania w zakresie lepszej weryfikacji oraz odmówienia wydania zezwolenia pracodawcom nierealizującym obowiązków w zakresie ubezpieczenia społecznego lub przekraczającym limit zatrudnienia cudzoziemców. Eliminowane są również nieuczciwe agencje zatrudnienia zaangażowane w proceder legalizacji wjazdu i pobytu cudzoziemców, a w niektórych przypadkach również ich wykorzystywania, przez wprowadzenie kryterium prowadzenia działalności przez co najmniej 2 lata przed rozpoczęciem pośrednictwa w odniesieniu do cudzoziemców.
Uszczelniono system wizowy w zakresie wiz edukacyjnych przez doprecyzowanie przesłanek odmowy zatwierdzenia podmiotów prowadzących studia w celu przyjmowania cudzoziemców oraz objęcie zatwierdzeniami grupy akademickich uczelni niepublicznych.
W ramach procedury wydawania wizy konsulowie w sposób szczególnie wnikliwy sprawdzają czy nie występuje ryzyko nadużycia dla takich celów przyjazdu jak turystyka, biznes, studia czy odwiedziny rodziny, a także weryfikują stabilność sytuacji ekonomicznej cudzoziemców na podstawie szeregu obiektywnych kryteriów.
Wszystkie te działania wpłynęły się na spadek liczby wydanych wiz, który dobrze obrazuje skalę nadużyć – w pierwszym kwartale 2025 r. wydano 43% mniej wiz niż w analogicznym okresie 2023 r. i o 53% mniej niż w 2022 r. W tych latach średnio połowa wydanych wiz mogła więc być wydawana cudzoziemcom, których głównym celem było nadużycie systemu wizowego i obejście przepisów prawa, a w znacznej części przypadków dalsza nielegalna migracja.
W tym miejscu należy podkreślić, że tymczasowo przywrócona kontrola graniczna na granicy z Niemcami i Litwą nie ma i nie może mieć charakteru trwałego i systemowego. Byłoby to sprzeczne z regulacjami zawartymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) [6] . Kontrola na granicach wewnętrznych, przewidziana w art. 25 kodeksu granicznego Schengen, ma charakter wyjątkowy w stosunku do zasady swobodnego przepływu osób i może być zastosowana przez państwo członkowskie na określony czas w przypadku poważnego zagrożenia porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego. Każdorazowo jej wprowadzenie lub przedłużenie musi być poprzedzone oceną istnienia takiego zagrożenia.
Potrzeba przywrócenia kontroli na granicy polsko-litewskiej wynika przede wszystkim z przekierowania sztucznie wykreowanej przez Rosję i Białoruś presji migracyjnej z granicy polsko-białoruskiej (co jest wynikiem uszczelnienia zapory na tej granicy) na granice litewsko- i łotewsko-białoruską. Powyższe skutkuje zwiększonym zagrożeniem wtórnego przemieszczania się przez terytorium Polski migrantów zmierzających przez Niemcy w głąb UE.
Natomiast decyzja o tymczasowym przywróceniu kontroli na granicy wewnętrznej z Republiką Federalną Niemiec jest podyktowana zmianą procedur związanych z odmową wjazdu migrantów na terytorium Niemiec. Polska musi mieć pełną kontrolę nad wtórnymi ruchami migracyjnymi oraz mieć absolutną pewność, że osoby zawracane na jej terytorium rzeczywiście przez jakiś czas przebywały w Polsce. Występuje w związku z tym wzmożona potrzeba dokonywania weryfikacji prawnych przesłanek warunkujących ewentualne przyjęcie migrantów od strony niemieckiej.
Dotychczasowe działania były prowadzone w oparciu o obowiązujące przepisy prawa oraz umowy międzynarodowe, które regulują przedmiotową kwestię w zależności od celu i charakteru pobytu cudzoziemców na terytorium umawiających się stron. Jednocześnie przekazywanie cudzoziemców następowało w oparciu o procedurę readmisji lub Dublin III.
Polska niezmiennie postrzega przywrócenie kontroli jako środek tymczasowy i stosowany wyłącznie w ostateczności. Jednakże, w ocenie rządu, nie ustały przesłanki stojące za decyzją o wprowadzeniu i kontynuowaniu kontroli na polsko-litewskim i polsko-niemieckim odcinku granicy państwowej.
Jednocześnie pragnę zapewnić, jak już wskazano, że do przekazywania migrantów pomiędzy państwami dochodzi wyłącznie na podstawie obowiązujących przepisów prawa i umów międzynarodowych, które regulują przedmiotową kwestię w zależności od celu i charakteru pobytu cudzoziemców na terytorium umawiających się stron. Cudzoziemcy są przekazywani na terytorium Polski z innych państw członkowskich UE na podstawie umów, rozporządzeń oraz porozumień, których stronami są Polska i państwo przekazujące. Odesłania cudzoziemców bezpośrednio z terytorium Niemiec na terytorium Polski są realizowane na podstawie wspomnianych przepisów procedury Dublin III oraz readmisji. We wszystkich przypadkach przekazywanie cudzoziemców następuje w wyznaczonym miejscu i czasie, co pozwala na właściwą reakcję oraz przygotowanie, a także zastosowanie odpowiednich procedur w odniesieniu do każdej z przyjętych osób.
W przypadku osób niezaakceptowanych na wjazd do RFN, w zależności od usytuowania kontroli, przekazania następują zazwyczaj na mostach granicznych, natomiast w sytuacji gdy tymczasowe kontrole graniczne są przeprowadzane wewnątrz terytorium Niemiec, najczęściej na autostradach lub drogach ekspresowych. Osoby, które nie zostały zaakceptowane na wjazd, są przewożone do granicy z Polską przez służby niemieckie.
Zgodnie z §4 ust. 3 Protokołu w sprawie ustalenia technicznych warunków przekazywania osób na granicy między RP a RFN w związku realizacją Porozumienia między Rządami państw grupy Schengen i Rządem RP o przyjmowaniu osób przebywających bez zezwolenia z dnia 29 marca 1991 r. i Porozumienia między Rządem RP a Rządem RFN o współpracy w zakresie skutków wynikających z ruchów migracyjnych z dnia 7 maja 1993 r. przekazywanie osób zawróconych odbywa się w jednym z przejść granicznych, najbliższym miejsca jej przekroczenia, jeżeli zostało ono ustalone. W sytuacji, gdy ustalenie miejsca przekroczenia granicy nie jest możliwe, przekazanie następuje w przejściu granicznym najbliższym zatrzymania tej osoby w państwie strony wzywającej. Natomiast przekazania w ramach procedury Dublin III odbywają się wyłącznie w wyznaczonych przejściach granicznych.
Cudzoziemcy po przeprowadzeniu niezbędnych czynności są najczęściej kierowani do ośrodka recepcyjnego, pozostającego w strukturach Urzędu do Spraw Cudzoziemców (jako osoby pozostające w procedurze o udzielenie ochrony międzynarodowej). Jednakże w sytuacji, gdy w sprawie zachodzą ściśle określone okoliczności wynikające wprost z przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [7] , osoba może zostać zatrzymana, a następnie umieszczona w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców administrowanym przez Straż Graniczną. Postanowienie w tej sprawie wydaje sąd na wniosek organu Straży Granicznej. W przypadku powzięcia jakiejkolwiek informacji, że dany cudzoziemiec może stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa wewnętrznego, są podejmowane adekwatne działania, w tym, po decyzji sądu, umieszczenie w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców.
Odnosząc się do kwestii wytycznych oraz instrukcji, jakie otrzymują funkcjonariusze Straży Granicznej, należy podkreślić, że do zadań formacji należy przeciwdziałanie nielegalnej migracji. Ich realizacja obejmuje szereg czynności, w tym m.in. ochronę granicy przed jej nieuprawnionym przekraczaniem, kontrolę ruchu granicznego, podejmowanie czynności w ramach kontroli pobytu cudzoziemców na terytorium RP oraz kontrolę powierzania pracy cudzoziemcom, a także rozpoznawanie i zwalczanie grup przestępczych zajmujących się organizowaniem nielegalnej migracji i handlem ludźmi. W celu wykonywania swoich ustawowych zadań Straż Graniczna może m.in. prowadzić wyrywkowe kontrole na terenie całego kraju.
Po wprowadzeniu kontroli granicznej na granicy z Niemcami procedury Straży Granicznej wobec cudzoziemców przekazanych i zawróconych przez służby niemieckie nie uległy zmianie. W stosunku do każdego przekazanego cudzoziemca (readmisja i Dublin III) Straż Graniczna ustala jego status prawno-pobytowy i w zależności od dokonanych ustaleń są podejmowane dalsze czynności określone przepisami prawa. W przypadku zawracania osób, które nie mają prawa wjazdu na terytorium Niemiec, służby niemieckie powiadamiają o tym Straż Graniczną, co umożliwia przeprowadzenie kontroli legalności pobytu zawróconych cudzoziemców i podjęcie dalszych czynności uzależnionych od jej wyniku.
Działania Straży Granicznej, w związku z przywróceniem tymczasowej kontroli na granicy polsko-niemieckiej oraz polsko-litewskiej, są podejmowane w oparciu o opracowany „Plan tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej na granicy polsko-niemieckiej oraz polsko-litewskiej stanowiącej granicę wewnętrzną UE/Schengen“, który jest wewnętrznym planem postępowania Straży Granicznej w sytuacji tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej na granicach wewnętrznych, zatwierdzonym przez komendanta głównego Straży Granicznej. Jednocześnie informuję, że od 7 lipca 2025 r. do 3 sierpnia 2025 r. skontrolowano 289 216 osób, z czego odmówiono wjazdu 127 osobom. W okresie od 1 stycznia 2025 r. do 3 sierpnia 2025 r. w ramach readmisji oraz procedury Dublin III przyjęto łącznie 423 osoby.
W kontekście pytania dotyczącego stanu kadrowego i wyposażenia polskiej Straży Granicznej na zachodnim odcinku granicy należy wskazać, że ochronę granicy zachodniej zapewnia Morski Oddział Straży Granicznej z siedzibą w Gdańsku oraz Nadodrzański Oddział Straży Granicznej z siedzibą w Krośnie Odrzańskim. Zgodnie ze stanem zatrudnienia na 31 czerwca 2025 r. w Morskim Oddziale Straży Granicznej służbę pełniło 1655 funkcjonariuszy. Wakat wynosił 6,97%. Natomiast w Nadodrzańskim Oddziale Straży Granicznej stan zatrudnienia funkcjonariuszy wynosił 1127, kształtując wakat na poziomie 12%.
Z uwagi na charakter realizowanych przez Straż Graniczną zadań oraz konieczność zapewnienia ochrony informacji istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa szczegółowe dane dotyczące stanów etatowych oraz poziomu ukompletowania podstawowych jednostek organizacyjnych formacji nie powinny być podawane. W efekcie niezbędne jest ograniczenie zakresu udostępnianych informacji publicznych do danych zagregowanych i zestawionych w sposób zbiorczy do poziomu danego oddziału Straży Granicznej lub ewentualnie całego odcinka granicy państwowej, co umożliwia zachowanie przejrzystości działań administracji publicznej przy jednoczesnym zabezpieczeniu interesu publicznego w zakresie bezpieczeństwa państwa.
Straż Graniczna na bieżąco prowadzi nabór do służby, adekwatnie do limitów wynikających z posiadanych środków budżetowych na ten cel, dążąc do pełnego ukompletowania swoich jednostek organizacyjnych. Funkcjonariusze dysponują sprzętem niezbędnym do realizacji zadań, również w zakresie tymczasowo przywróconej kontroli granicznej, obejmującym umundurowanie, uzbrojenie, środki transportu, łączności, ochrony osobistej oraz urządzenia zapewniające dostęp do baz danych wykorzystywanych przez Straż Graniczną. Jednostki organizacyjne Straży Granicznej na bieżąco analizują posiadane wyposażenie techniczne wykorzystywane do realizacji czynności służbowych, zgłaszając konieczne potrzeby jego uzupełnienia lub modernizacji.
Działania podejmowane przez Straż Graniczną w celu zabezpieczenia granic polsko-niemieckiej i polsko-litewskiej są realizowane przy użyciu sprzętu mobilnego, w oparciu o własne zasoby kadrowe oraz we współdziałaniu z Policją, Siłami Zbrojnymi RP, Żandarmerią Wojskową i innymi służbami. W celu przedłużenia wsparcia Straży Granicznej zostały podjęte działania legislacyjne w trybie art. 11b ust. 2 oraz art. 11e ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej [8] skutkujące wydaniem następujących aktów prawnych:
Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2025 r. o użyciu oddziałów i pododdziałów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej do pomocy Straży Granicznej [9] ;
Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 sierpnia 2025 r. w sprawie użycia funkcjonariuszy Policji do udzielenia pomocy Straży Granicznej [10] .
Powyższe umożliwi dalsze użycie Sił Zbrojnych RP w celu udzielenia wsparcia Straży Granicznej w zakresie ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego w zasięgu terytorialnym przejścia granicznego oraz w strefie nadgranicznej, w okresie przywrócenia kontroli granicznej na wskazanych odcinkach granicznych.
Wsparcie udzielane Straży Granicznej przez funkcjonariuszy Policji, wraz z pojazdami służbowymi, obejmuje m.in. zadania związane z kierowaniem ruchem pojazdów do miejsc wyznaczonych do kontroli oraz kontrolno-pościgowe za pojazdami, które nie zatrzymały się do kontroli granicznej.
Pomoc udzielana funkcjonariuszom Straży Granicznej przez oddziały i pododdziały Sił Zbrojnych RP, w strefie nadgranicznej przylegającej do granicy państwowej z Republiką Federalną Niemiec, jest prowadzona w celu zabezpieczenia nie tylko głównych szlaków komunikacyjnych, ale również dróg niższej kategorii, a także duktów i szlaków leśnych, którymi mogą przemieszczać się nielegalni migranci.
Udzielone wsparcie osobowe i sprzętowe umożliwi zintensyfikowanie działań służb w rejonie polsko-niemieckiej oraz polsko-litewskiej granicy państwowej oraz przyczyni się do ograniczenia ruchów migracyjnych cudzoziemców, którzy nielegalnie usiłują przedostać się na terytorium Polski.
Wsparcie udzielane przez wyżej wymienione formacje będzie realizowane w okresie obowiązywania tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej na przedmiotowych odcinkach granicy państwowej.
Z poważaniem
z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] zgodnie z właściwością, pismem z 31 lipca 2025 r. pana Jakuba Stefaniaka – sekretarza stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, o sygn. DSP.INT.4510.338.2025
[2] Dz. Urz. UE L 2013 nr 180 poz. 31, dalej: procedura Dublin III
[3] Dz. U. 2025 poz. 876 z późn. zm.
[4] Dz. U. 2025 poz. 1060
[5] Dz. U. 2025 poz. 621
[6] Dz. Urz. UE L 2016 nr 77 poz. 1 z późn. zm.
[7] Dz. U. 2025 poz. 223 z późn. zm.
[8] t.j. Dz. U. 2025 poz. 914
[9] M.P. 2025 poz. 724
[10] Dz. Urz. MSWiA 2025 poz. 28