Interpelacja w sprawie przyspieszenia procedury rozpatrywania wniosków o nadanie Medali za Długoletnie Pożycie Małżeńskie oraz wydawania okolicznościowych dyplomów z okazji jubileuszu 50-lecia małżeństwa

Interpelacja w sprawie przyspieszenia procedury rozpatrywania wniosków o nadanie Medali za Długoletnie Pożycie Małżeńskie oraz wydawania okolicznościowych dyplomów z okazji jubileuszu 50-lecia małżeństwa Interpelacja nr 11157 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie przyspieszenia procedury rozpatrywania wniosków o nadanie Medali za Długoletnie Pożycie Małżeńskie oraz wydawania okolicznościowych dyplomów z okazji jubileuszu 50-lecia małżeństwa Zgłaszający: Iwona Małgorzata Krawczyk, Marek Jan Chmielewski, Łukasz Horbatowski Data wpływu: 24-07-2025 Szanowny Panie Ministrze, zgodnie z ustawą z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach, Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie przyznawany jest osobom, które pozostają w związku małżeńskim od co najmniej 50 lat. Wniosek o nadanie medalu składany jest za pośrednictwem urzędu stanu cywilnego, a następnie przekazywany do właściwego wojewody i dalej do Kancelarii Prezydenta RP. W ostatnim czasie coraz liczniej napływają głosy zaniepokojonych obywateli, wskazujące na znaczne opóźnienia w rozpatrywaniu tych wniosków. W wielu przypadkach oczekiwanie na przyznanie i wręczenie odznaczenia trwa nawet kilkanaście miesięcy. Biorąc pod uwagę wiek i stan zdrowia wnioskodawców, tak długi czas procedowania może prowadzić do sytuacji, w których małżonkowie nie doczekują momentu uhonorowania. To ogromnie smutne i niesprawiedliwe, gdy wieloletni trud wspólnego życia, budowania rodziny i troski o kolejne pokolenia nie zostaje uhonorowany za życia jubilatów. Niestety, zdarzają się przypadki, w których jedno z małżonków odchodzi wkrótce po złożeniu wniosku, zanim państwo zdąży zareagować. Trudno zaakceptować sytuację, w której tak doniosły symbol uznania dociera do adresatów z opóźnieniem, często już tylko w formie wspomnienia. Dodatkowo, opóźnienia w procedurze podważają zaufanie obywateli do sprawności instytucji publicznych i ich zdolności do realizowania działań o symbolicznym, ale wysokim znaczeniu społecznym. W dobie cyfryzacji i nowoczesnych kanałów komunikacji trudno zrozumieć, dlaczego tak prosty wniosek wymaga wielomiesięcznej procedury administracyjnej, zwłaszcza że chodzi o osoby w zaawansowanym wieku, często wymagające empatycznego podejścia i pilnych decyzji. Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie to nie tylko odznaczenie państwowe. Dla wielu osób stanowi on potwierdzenie wspólnej historii, szacunku i trwałości wartości rodzinnych. Uroczystość jego wręczenia to często jedno z ostatnich ważnych wydarzeń w życiu tych osób. Dlatego tak istotne jest, by odbywała się ona w sposób godny, punktualny i adekwatny do wagi jubileuszu. Mając powyższe na uwadze zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania: 1. Jakie są aktualne średnie terminy oczekiwania na rozpatrzenie wniosków o nadanie Medalu za Długoletnie Pożycie Małżeńskie w poszczególnych województwach? 2. Czy ministerstwo planuje zmiany proceduralne, których celem byłoby skrócenie czasu oczekiwania na przyznanie odznaczenia? 3. Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmu umożliwiającego przyspieszone procedowanie wniosków w przypadkach szczególnych, np. z uwagi na zły stan zdrowia jednego z małżonków? 4. Czy podejmowane są działania zmierzające do usprawnienia komunikacji i wymiany dokumentów między urzędami stanu cywilnego, urzędami wojewódzkimi a Kancelarią Prezydenta RP? 5. Czy istnieje możliwość wprowadzenia obowiązku wydawania przez urzędy stanu cywilnego dyplomów gratulacyjnych z okazji 50-lecia pożycia małżeńskiego – niezależnie od procedury nadania medalu – w celu uhonorowania jubilatów w terminie bliższym daty jubileuszu? Uważam, że obowiązkiem instytucji publicznych jest dołożenie wszelkich starań, aby procedura przyznawania Medalu za Długoletnie Pożycie Małżeńskie była nie tylko sprawna, ale i wrażliwa na sytuację życiową obywateli. Nie chodzi tu o masowe, administracyjne działanie – lecz o okazanie szacunku ludziom, którzy przez dziesięciolecia stanowili fundament naszych wspólnot lokalnych i narodowych. Z wyrazami szacunku Iwona Krawczyk Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Odpowiedź na interpelację w sprawie przyspieszenia procedury rozpatrywania wniosków o nadanie Medali za Długoletnie Pożycie Małżeńskie oraz wydawania okolicznościowych dyplomów z okazji jubileuszu 50-lecia małżeństwa Odpowiedź na interpelację nr 11157 w sprawie przyspieszenia procedury rozpatrywania wniosków o nadanie Medali za Długoletnie Pożycie Małżeńskie oraz wydawania okolicznościowych dyplomów z okazji jubileuszu 50-lecia małżeństwa Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański Warszawa, 07-08-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 11157 pani poseł Iwony Małgorzaty Krawczyk, pana posła Marka Jana Chmielewskiego i pana posła Łukasza Horbatowskiego w sprawie przyspieszenia procedury rozpatrywania wniosków o nadanie Medali za Długoletnie Pożycie Małżeńskie oraz wydawania okolicznościowych dyplomów z okazji jubileuszu 50-lecia małżeństwa uprzejmie przekazuję następujące informacje. W pierwszej kolejności warto wyjaśnić, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej [1] w zakresie właściwości Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) pozostają sprawy z działu „sprawy wewnętrzne“, m.in. zadania dotyczące rejestracji stanu cywilnego oraz zmiany imion i nazwisk. Z przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego [2] oraz ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska [3] wynika, że minister właściwy do spraw wewnętrznych sprawuje nadzór nad działalnością wojewody w zakresie rejestracji stanu cywilnego oraz zadań dotyczących zmiany imion i nazwisk, a właściwy miejscowo wojewoda sprawuje nadzór nad rejestracją stanu cywilnego oraz nad realizacją przez kierowników urzędów stanu cywilnego zadań wynikających z ustawy o zmianie imienia i nazwiska . Rejestracja stanu cywilnego jest wykonywana przez gminy w urzędach stanu cywilnego jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Kierownikiem urzędu stanu cywilnego jest z mocy prawa wójt (burmistrz, prezydent miasta). Natomiast zasady nadawania orderów i odznaczeń regulują przepisy ustawy z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach [4] oraz rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach o nadanie orderów i odznaczeń oraz wzorów odpowiednich dokumentów [5] . Obowiązki w zakresie inicjowania procedury o nadanie Medalu za Długoletnie Pożycie Małżeńskie zostały nałożone na wojewodów jako organów uprawnionych i zobowiązanych do występowania do prezydenta RP [6] z własnej inicjatywy lub z inicjatywy jednostek organizacyjnych mu podległych, organów samorządowych, organizacji społecznych i zawodowych [7] . Odznakę Medalu za Długoletnie Pożycie Małżeńskie w imieniu prezydenta mogą wręczać: marszałek województwa, starosta, wójt, burmistrz lub prezydent miasta [8] . Przywołane przepisy prawa nie nakładają zatem na kierowników urzędów stanu cywilnego obowiązków w zakresie procedury nadawania Medali za Długoletnie Pożycie Małżeńskie. Obowiązki w wymienionym zakresie zostały nałożone jedynie na wojewodów. Sposób realizacji ww. obowiązku przez wojewodów jest wynikiem wypracowanej praktyki (współpracy między wojewodami a poszczególnymi podmiotami, np. kierownikami urzędów stanu cywilnego). Mając powyższe na uwadze, należy zauważyć, że kwestie dotyczące procedury przyznawania Medali za Długoletnie Pożycie Małżeńskie wykraczają poza kompetencje MSWiA, w zakresie realizacji zadań wynikających m.in. z przepisów ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego oraz ustawy o zmianie imienia i nazwiska . Tym samym MSWiA nie dysponuje danymi wnioskowanymi przez państwa posłów w niniejszym wystąpieniu oraz nie jest właściwe do ustosunkowania się do pytań postawionych we wskazanym obszarze. Z poważaniem z up. Tomasz Szymański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. 2024 poz. 1370 z późn. zm. [2] Dz. U. 2025 poz. 594. [3] Dz. U. 2021 poz. 1988. [4] Dz. U. 2023 poz. 2053. [5] Dz. U. 2004 nr 277 poz. 2743 z późn. zm. [6] art. 31 ust. 4 ustawy o orderach i odznaczeniach – wnioski o nadanie Medalu za Długoletnie Pożycie Małżeńskie przedstawiają prezydentowi wojewodowie. [7] art. 30 ust. 1 ww. ustawy. [8] art. 33 ust. 2a ww. ustawy.