Interpelacja w sprawie broni czarnoprochowej i potrzeby objęcia jej skutecznym nadzorem państwowym
Interpelacja nr 11155
do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie broni czarnoprochowej i potrzeby objęcia jej skutecznym nadzorem państwowym
Zgłaszający: Iwona Małgorzata Krawczyk, Adam Krzemiński
Data wpływu: 24-07-2025
Szanowny Panie Ministrze, broń czarnoprochowa, choć historycznego pochodzenia, wciąż pozostaje bronią śmiertelnie niebezpieczną. Pomimo tego, jej dostępność na rynku cywilnym nie jest obecnie w żaden sposób ograniczana ani ewidencjonowana. W praktyce oznacza to, że broń ta może być nabywana bez żadnej weryfikacji, nadzoru, rejestracji czy choćby wiedzy państwa o fakcie jej posiadania. Pojawiające się w ostatnich latach przypadki użycia broni czarnoprochowej w przestępstwach, samobójstwach oraz aktach przemocy domowej rodzą pytania o skalę zagrożenia oraz reakcję instytucji publicznych. W związku z tym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jaka jest liczba przypadków użycia broni czarnoprochowej w zdarzeniach skutkujących śmiercią lub ciężkimi obrażeniami ciała w Polsce w ostatnich pięciu latach?
W szczególności proszę o wskazanie:
a) liczby zabójstw lub usiłowań zabójstwa z jej użyciem;
b) liczby samobójstw z jej udziałem;
c) liczby przypadków postrzeleń niezamierzonych lub wynikających z niewłaściwego obchodzenia się z tą bronią;
d) liczby przypadków przemocy domowej z jej wykorzystaniem.
2. Czy Komenda Główna Policji lub inne służby gromadzą i analizują dane dotyczące liczby sztuk broni czarnoprochowej znajdujących się w obiegu cywilnym? Jeżeli tak – jaka jest szacunkowa liczba broni czarnoprochowej w rękach prywatnych w Polsce? Jeżeli nie – czy MSWiA planuje stworzenie mechanizmu monitorowania i analizy tego rynku?
3. Czy broń czarnoprochowa była w ostatnich latach zabezpieczana w toku działań operacyjnych lub śledczych związanych z przestępczością zorganizowaną lub terroryzmem?
4. Czy w resorcie trwają jakiekolwiek prace legislacyjne, analityczne lub koncepcyjne dotyczące zwiększenia nadzoru nad bronią czarnoprochową?
W szczególności:
a) Czy MSWiA planuje wprowadzenie obowiązku rejestracji tej broni?
b) Czy rozważane są ograniczenia w zakresie jej dostępności dla określonych grup (np. osób karanych, chorych psychicznie)?
c) Czy prowadzone są konsultacje społeczne lub eksperckie z udziałem środowisk strzeleckich, kolekcjonerskich, organizacji zajmujących się przemocą domową, służb mundurowych lub ekspertów ds. bezpieczeństwa?
W mojej ocenie całkowity brak jakiejkolwiek kontroli nad obrotem i posiadaniem broni czarnoprochowej stanowi poważną lukę w systemie bezpieczeństwa państwa. Oczekujemy, że resort potraktuje ten problem z należytą uwagą, zanim dojdzie do kolejnych tragedii. Z poważaniem Iwona Krawczyk
Odpowiedź Sekretarz stanu Czesław Mroczek
13.08.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie broni czarnoprochowej i potrzeby objęcia jej skutecznym nadzorem państwowym
Odpowiedź na interpelację nr 11155
w sprawie broni czarnoprochowej i potrzeby objęcia jej skutecznym nadzorem państwowym
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 13-08-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 11155 Pani Poseł Iwony Krawczyk oraz Pana Posła Adama Krzemińskiego w sprawie broni czarnoprochowej i potrzeby objęcia jej skutecznym nadzorem państwowym , z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Policji (KGP) , uprzejmie przestawiam co następuje.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez KGP, należy wskazać, że w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji nie ma wyróżnika charakteryzującego bezpośrednio przestępstwa, w których użyto broni czarnoprochowej. Niemniej, w tabeli poniżej przedstawiono dane, opracowane z wykorzystaniem opisu przestępstwa, które zawierają słowa: „czarnoproch”, „czarno-proch”, „prochów”, „czarno proch”.
Przestępstwa stwierdzone
Kwalifikacja
2020 r.
2021 r.
2022 r.
2023 r.
2024 r.
art. 148 k.k. [1]
3
10
3
5
6
art. 155 k.k.
–
1
–
–
–
art. 156 k.k.
–
–
–
–
1
art. 157 k.k.
–
1
–
–
1
art. 160 k.k.
1
1
2
–
1
Jednocześnie, Komendant Główny Policji wyjaśnił, że forma i zakres gromadzonych przez Policję informacji uniemożliwia wygenerowanie danych w zakresie liczby samobójstw z wykorzystaniem broni czarnoprochowej.
Odnosząc się z kolei do pytania dotyczącego liczby broni czarnoprochowej znajdującej się w obiegu cywilnym informuję, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji [2] , posiadanie broni palnej rozdzielnego ładowania, wytworzonej przed rokiem 1885 oraz replik tej broni, nie wymaga uzyskania pozwolenia. W związku z powyższym Policja nie gromadzi danych w przedmiotowym zakresie.
Natomiast w nawiązaniu do pytania nr 3 niniejszego wystąpienia, uprzejmie informuję, że broń czarnopochowa była zabezpieczana incydentalnie, w toku czynności procesowych, realizowanych w sprawach związanych z przestępczością zorganizowaną. Zabezpieczenia przedmiotowej broni dokonywano w szczególności w celu uzyskania opinii kryminalistycznej, tj. czy ujawniona i zabezpieczona broń, ze względu na posiadane cechy, stanowi broń palną zgodnie z przepisami ustawy o broni i amunicji lub też w celu zabezpieczenia majątkowego na poczet przyszłych kar.
Pragnę również poinformować, że przy Ministrze Spraw Wewnętrznych i Administracji został powołany zespół, który prowadzi prace mające na celu zapewnienie skutecznego nadzoru Państwa nad omawianym rodzajem broni, i – w konsekwencji - poprawę bezpieczeństwa obywateli. W skład ww. zespołu wchodzą eksperci z Biura Prewencji KGP, Biura Kryminalnego KGP, Centralnego Biura Śledczego Policji, Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji, Komendy Stołecznej Policji oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. W tym miejscu warto zauważyć, że problematyka dostępu do broni palnej stanowi skomplikowaną materię prawną. Wypracowane w tym obszarze rozwiązania muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, nie pomijając przy tym oczekiwań osób zainteresowanych posiadaniem broni palnej.
W kontekście powyższego należy wskazać, że został wypracowany projekt nowelizacji ustawy o broni i amunicji , który obecnie jest przedmiotem dyskusji i konsultacji na forum wskazanego zespołu. Prowadzone przez ww. zespół analizy dotyczą różnych wariantów rozwiązań odnośnie do broni czarnoprochowej, m.in. rozważane jest wprowadzenie pozwolenia na posiadanie omawianego rodzaju broni lub pozostanie tylko przy rejestracji broni czarnoprochowej - podobnie jak ma to miejsce w przypadku broni pneumatycznej.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383), dalej: „k.k.”.
[2] Dz. U. z 2024 r. poz. 485.