Interpelacja w sprawie ułatwienia powrotu diaspory polskiej jako odpowiedzi na kryzys demograficzny i niedobory siły roboczej

Interpelacja w sprawie ułatwienia powrotu diaspory polskiej jako odpowiedzi na kryzys demograficzny i niedobory siły roboczej Interpelacja nr 11131 do ministra spraw zagranicznych w sprawie ułatwienia powrotu diaspory polskiej jako odpowiedzi na kryzys demograficzny i niedobory siły roboczej Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska Data wpływu: 23-07-2025 Szanowny Panie Ministrze, diaspora polska liczy dziś około 21 milionów osób na całym świecie: w Stanach Zjednaczonych, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Brazylii, Argentynie i Europie Zachodniej. Wiele z tych osób pracuje w obszarach wysokich kwalifikacji: nauka, technologia, finanse, służba zdrowia, przedsiębiorczość. Ich powrót mógłby znacząco wzmocnić nasz rozwój gospodarczy i przeciwdziałać trendom demograficznym. Według badań dotyczących diaspory innowacyjnej, 50% założycieli polskich startupów ma doświadczenie życia i pracy za granicą. Ponadto przekazy pieniężne z USA przekraczają 900 mln USD rocznie, co odpowiada poziomowi inwestycji zagranicznych. Gdy Polska odczuwa skutki niskiego bezrobocia, wysokiego wzrostu w Europie (>4%) i rosnącej konkurencyjności, powrócenie części diaspory stwarza realną szansę i możliwość. W odpowiedzi na potrzebę wzmacniania więzi młodej Polonii z ojczyzną, rząd Pana Premiera uruchomił program „Poland. Business Adventure“, skierowany do młodych Polaków z zagranicy. Program ten, realizowany we współpracy z Polską Agencją Inwestycji i Handlu (PAIH), oferuje płatne staże umożliwiające zdobycie doświadczenia zawodowego w Polsce oraz zapoznanie się z realiami krajowej gospodarki. W związku z tym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy rząd planuje wdrożyć strategię systemowego powrotu, obejmującą ulgi podatkowe, wsparcie mieszkaniowe i uznawanie kwalifikacji zdobytych za granicą? 2. Czy przewiduje się rozwój programów skierowanych do naukowców i przedsiębiorców z diaspory, w celu stworzenia ośrodków innowacji, startupów lub współpracy akademickiej? 3. Czy ministerstwo ocenia wpływ możliwego powrotu na rynku pracy i demografii, w tym możliwości kompensacji starzenia się społeczeństwa w Polsce? 4. Czy planowane jest rozszerzenie istniejących inicjatyw, takich jak pilotażowy program „Poland. Business Adventure“, na osoby powyżej 35. roku życia bądź na kraje spoza UE? 5. Czy rząd rozważa działania promujące wartość kulturową i tożsamościową diaspory, poprzez specjalny status lub ułatwienia administracyjne (np. Karta Polaka)? Z wyrazami szacunku Olga Ewa Semeniuk-Patkowska Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Odpowiedź na interpelację w sprawie ułatwienia powrotu diaspory polskiej jako odpowiedzi na kryzys demograficzny i niedobory siły roboczej Odpowiedź na interpelację nr 11131 w sprawie ułatwienia powrotu diaspory polskiej jako odpowiedzi na kryzys demograficzny i niedobory siły roboczej Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski Warszawa, 14-08-2025 Szanowny Panie Marszałku, w związku z interpelacją nr 11131 poseł Olgi Semeniuk-Patkowskiej w sprawie ułatwienia powrotu diaspory polskiej jako odpowiedzi na kryzys demograficzny i niedobory siły roboczej przekazuję odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji. 1. Czy rząd planuje wdrożyć strategię systemowego powrotu, obejmującą ulgi podatkowe, wsparcie mieszkaniowe i uznawanie kwalifikacji zdobytych za granicą? Kompleksowe oraz funkcjonalne zarządzanie powrotami przewidują przyjęte w ostatnim okresie przez rząd dwa dokumenty strategiczne: • dokument "Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo" - strategia migracyjna na lata 2025 – 2030” przyjęty z inicjatywy Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w październiku 2024 r. oraz • „Rządowa strategia współpracy z Polonią i Polakami za granicą na lata 2025-2030” przyjęta z inicjatywy Ministra Spraw Zagranicznych w kwietniu 2025 r. Oba dokumenty uszczegóławiają założenia, cele i działania rządu w zakresie powrotów. W strategii współpracy z Polonią i Polakami za granicą, której wdrażanie koordynuje Minister Spraw Zagranicznych, polityka powrotowa jest priorytetem nr 2 w katalogu 7 obszarów priorytetowych. W ramach tego priorytetu rząd przyjmuje założenie, że oferta powrotów dla osób aktywnych zawodowo musi zostać w większym stopniu sprofilowana i uwzględniać dedykowane programy, powstające w dialogu z poszczególnymi grupami zawodowymi czy środowiskami. Realizacji tego założenia służą trzy funkcjonalne obszary zaplanowanych działań: mobilności zawodowej, kształcenia akademickiego oraz mobilności naukowej. Uznawanie kwalifikacji zdobytych za granicą jest jednym z zaplanowanych zadań do realizacji. Jednostkami odpowiedzialnymi w tym zakresie są Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Spraw Zagranicznych oraz Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Ulga podatkowa „na powrót” funkcjonuje już w polskim systemie prawnym i polega na zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych niektórych przychodów osiągniętych w czterech kolejno po sobie następujących latach podatkowych przez podatników, którzy przenieśli miejsce zamieszkania na terytorium Polski po dniu 31 grudnia 2021 r. 2. Czy przewiduje się rozwój programów skierowanych do naukowców i przedsiębiorców z diaspory, w celu stworzenia ośrodków innowacji, startupów lub współpracy akademickiej? Informację o planach i założeniach w zakresie rozwoju programów skierowanych do naukowców i przedsiębiorców z diaspory, w celu stworzenia ośrodków innowacji, startupów lub współpracy akademickiej może udzielić właściwe kompetencyjnie Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. 3. Czy ministerstwo ocenia wpływ możliwego powrotu na rynku pracy i demografii, w tym możliwości kompensacji starzenia się społeczeństwa w Polsce? Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie dokonuje całościowej oceny możliwego powrotu na rynku pracy i demografii, w tym możliwości kompensacji starzenia się społeczeństwa w Polsce. Podejmuje natomiast działania służące lepszemu rozpoznaniu sytuacji i uwarunkowań decyzji o powrocie. Za realizację i ocenę polityki powrotowej odpowiada Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej. Szczegółowe informacje można uzyskać na stronie www.powroty.gov.pl . 4. Czy planowane jest rozszerzenie istniejących inicjatyw, takich jak pilotowy program „Poland. Business Adventure”, na osoby powyżej 35 roku życia bądź na kraje spoza UE? Realizowana w bieżącym roku edycja programu staży pod nazwą „Poland. Business Adventure” ma charakter pilotażowy, co decydowało o wprowadzeniu limitu 100 osób uczestniczących w programie. Po zakończeniu realizacji projekt zostanie poddany analizie, co pozwoli wypracować decyzję dotyczącą ewentualnej kontynuacji programu. Tym niemniej, w przypadku kontynuacji Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie przewiduje wprowadzania ograniczeń geograficznych. Kryteria będą aktualizowane sukcesywnie i w dostosowaniu do bieżących celów i uwarunkowań określających ofertę oraz atrakcyjność programu. Natomiast nie jest przewidywane rozszerzenie programu na osoby powyżej 35 roku życia. 5. Czy rząd rozważa działania promujące wartość kulturową i tożsamościową diaspory, poprzez specjalny status lub ułatwienia administracyjne (np. karta Polaka)? Rządowy program współpracy z Polonią i Polakami za Granicą nie przewiduje wprowadzania specjalnego statusu oraz ułatwień z tym związanych. Z wyrazami szacunku z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu