Interpelacja w sprawie negatywnej opinii Związku Powiatów Polskich w sprawie podziału kwot na oświatę w 2026 r.

Interpelacja w sprawie negatywnej opinii Związku Powiatów Polskich w sprawie podziału kwot na oświatę w 2026 r. Interpelacja nr 11085 do ministra edukacji w sprawie negatywnej opinii Związku Powiatów Polskich w sprawie podziału kwot na oświatę w 2026 r. Zgłaszający: Lidia Czechak Data wpływu: 20-07-2025 W związku z trwającymi pracami nad zmianą zasad finansowania potrzeb oświatowych w samorządach w 2026 roku, polegających na przesunięciu części środków z samorządów województw i samorządów powiatowych do samorządów gminnych, uznaję tę propozycję za nieuzasadnioną i niekorzystną w szczególności dla samorządów powiatowych. Jeżeli ministerstwo uważa, że potrzeby gmin powinny być wyższe to proszę o wygenerowanie z budżetu dodatkowych środków. Samorządy powiatowe od kilku lat starają się racjonalnie wydatkować środki na oświatę, dbają o odpowiednią liczbę uczniów w klasach, nie tworzą nierentownych kierunków, łączą klasy, wszystko po to, by nie trzeba było do zadań oświatowych dokładać. Należy zauważyć, że: - potrzeby oświatowe dla danego powiatu kalkulowane są na podstawie wykonanych wydatków z lat poprzednich, czyli środki na kolejny 2026 rok winny zostać zwiększone, ponieważ koszty utrzymania jednostek jednak rosną i to ostatnio szybciej niż inflacja (np. przyrost kosztów mediów rok 2023 do roku 2024 to około +10%, czy odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, czy też wzrost minimalnego wynagrodzenia); - taki sposób naliczania potrzeb oświatowych nie będzie uwzględniał skutków planowanych podwyżek nauczycieli w 2026 roku; - w szkołach w samorządach powiatowych w najbliższych 2 latach będzie następował spadek liczby uczniów (więcej uczniów kończy niż rozpoczyna edukację w szkołach powiatowych), co będzie wiązało się z koniecznością wypłaty odpraw z tytułu redukcji oddziałów (tych kosztów nie ma w potrzebach oświatowych z lat ubiegłych); dotychczas powiaty korygowały skutki spadku liczby oddziałów (ze względu na spadek liczby uczniów) poprzez redukcję nadgodzin, czy też zmniejszanie zatrudnienia nauczyciela poniżej 1 etatu, ale w przyszłości będzie to niewystarczające i będą następowały zwolnienia i dodatkowe koszty; - w potrzebach oświatowych wyliczanych z lat ubiegłych nie będzie również kosztów awansu zawodowego nauczycieli zrealizowanego w 2025 roku oraz kosztów naliczanych nadgodzin za uczestnictwo nauczyciela na wycieczce szkolnej, gdzie sprawuje opiekę nad uczniami (uchwała SN z 26.02.2025 r. sygn. III PZP 3/24). W związku z negatywną opinią ZPP mam do Pani Minister trzy pytania: 1. Proszę o przesłanie szczegółowej analizy podziału kwoty potrzeb oświatowych i odpowiedź na pytanie z czego wynika decyzja niezwiększania środków na oświatę w powiatach? 2. Czy powiaty otrzymają taką samą kwotę na ucznia z Ukrainy jak to było do tej pory z funduszu celowego? 3. Czy w planowanej kwocie na rok 2026 dla szkół ponadpodstawowych prowadzonych przez powiaty zaplanowano kwotę podwyżki dla nauczycieli? Lidia Czechak Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie negatywnej opinii Związku Powiatów Polskich w sprawie podziału kwot na oświatę w 2026 r. Odpowiedź na interpelację nr 11085 w sprawie negatywnej opinii Związku Powiatów Polskich w sprawie podziału kwot na oświatę w 2026 r. Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura Warszawa, 08-08-2025 Szanowna Pani Poseł, Ad 1. Poniżej przekazuję analizę podziału kwot potrzeb oświatowych przedstawioną w OSR do projektu rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego w roku 2026 w zakresie podziału na poszczególne typy samorządów. Na podstawie danych statystycznych o liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków i dzieci oraz etatów nauczycieli przyjętych do podziału kwoty potrzeb oświatowych w roku 2026 szacuje się, że podział kwoty 115,0 mld zł na poszczególne rodzaje jednostek samorządu terytorialnego ukształtuje się następująco: gminy 53,8 mld zł (47%); miasta na prawach powiatu 40,9 mld zł (35%); powiaty 19,0 mld zł (17%); województwa 1,2 mld zł (1%). Z porównania powyższych danych z danymi dotyczącymi podziału kwoty potrzeb oświatowych na 2025 r. wynika, że w przypadku miast na prawach powiatu kwoty potrzeb oświatowych na 2026 r. rosną o 14% w stosunku do roku poprzedniego, a w przypadku powiatów (bez miast na prawach powiatu) o 9%. Ad 2. W kwocie potrzeb oświatowych na 2026 rok uwzględniono dodatkowe środki w wysokości 3,4 mld zł umożliwiające finansowanie uczniów będących uchodźcami z Ukrainy. Zgodnie z art. 26 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego [1] w kwocie potrzeb oświatowych nie uwzględnia się zadania związanego z dowozem dzieci, uczniów, słuchaczy i wychowanków odpowiednio do przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i jednostek systemu oświaty. Ponadto odstąpiono od zwiększonego finansowania dzieci będących uchodźcami z Ukrainy. Od 2026 roku na te dzieci będą naliczane takie same kwoty potrzeb oświatowych jak na dzieci z Polski. Ad 3. Kwota potrzeb oświatowych w 2026 r. wyniesie 115,0 mld zł i jest ona wyższa w stosunku do kwoty potrzeb oświatowych na rok 2025 (102,7 mld zł) o 12,3 mld zł, tj. o 12%. W kwocie tej uwzględnione zostały m. in. środki na planowany wzrost średnich wynagrodzeń nauczycieli od 01.01.2026 r. (w tym również środki dotyczące nauczycieli szkół ponadpodstawowych prowadzonych przez powiaty). Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Henryk Kiepura Sekretarz Stanu [1] Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego z dnia 1 października 2024 r. (Dz. U. 2024 poz. 1572 z późn. zm.)