Interpelacja w sprawie terminów rozpatrywania wniosków cudzoziemców w urzędach wojewódzkich

Interpelacja w sprawie terminów rozpatrywania wniosków cudzoziemców w urzędach wojewódzkich Interpelacja nr 11055 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie terminów rozpatrywania wniosków cudzoziemców w urzędach wojewódzkich Zgłaszający: Witold Zembaczyński Data wpływu: 17-07-2025 Szanowny Panie Ministrze! Nie budzi dziś żadnych wątpliwości, że cudzoziemcy stanowią istotny element rynku pracy w województwie opolskim. W wielu branżach (w szczególności branży transportowej) ich zatrudnianie jest warunkiem utrzymania ciągłości produkcji i rozwoju przedsiębiorstw. Legalizacja ich pobytu i pracy jest więc nie tylko kwestią urzędową, lecz bezpośrednim instrumentem zapewnienia stabilności gospodarczej regionu. Tymczasem w praktyce funkcjonowania Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego doszło do sytuacji skrajnej – czas oczekiwania na wydanie decyzji w sprawach legalizacji pobytu cudzoziemców sięga obecnie 24 miesięcy, a według relacji samych cudzoziemców oraz ich pracodawców zdarzają się sprawy trwające jeszcze dłużej. Jest to jeden z najgorszych wyników w Polsce. Dla porównania – w województwach ościennych (dolnośląskim, śląskim czy łódzkim) czas oczekiwania na decyzję w podobnych sprawach wynosi od 3 do 8 miesięcy. Taki stan rzeczy wywołuje szereg negatywnych konsekwencji: 1) zatrzymuje możliwość legalnej pracy i prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemców, 2) demotywuje pracodawców, którzy rezygnują z dalszego zatrudniania cudzoziemców z powodu formalnych barier, 3) prowadzi do niepewności prawnej i społecznej tysięcy osób oczekujących na decyzję, a często także członków ich rodzin, 4) w skrajnych przypadkach może skutkować zarzutem nielegalnego pobytu lub pracy, jeżeli brak decyzji uniemożliwi uzyskanie stempla w paszporcie. Wnioski płynące z raportów Najwyższej Izby Kontroli oraz wystąpienia rzecznika praw obywatelskich tylko potwierdzają systemowy charakter tego problemu. NIK wskazała, że aż 60% spraw legalizacyjnych w urzędach wojewódzkich prowadzonych jest z naruszeniem przepisów, a przewlekłość i bezczynność są powszechnymi zjawiskami. W ocenie RPO sytuacja w urzędach wojewódzkich pogarsza się z roku na rok, mimo rosnącej liczby składanych wniosków, zwłaszcza po 2022 roku. Tym bardziej niepokojące są sygnały, że Opolski Urząd Wojewódzki – w przeciwieństwie do innych urzędów – nie uzyskał dodatkowego wsparcia kadrowego ani organizacyjnego, pomimo drastycznego wzrostu liczby prowadzonych spraw i skali problemu. W 2024 roku, w pierwszym półroczu, do urzędu wpłynęły już dziesiątki tysięcy nowych wniosków legalizacyjnych, co tylko pogłębia zatory. W związku z powyższym zwracam się z apelem o: 1) pilne zwiększenie zatrudnienia w Wydziale Spraw Cudzoziemców Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego, adekwatnie do liczby spraw i potrzeb regionu, 2) wdrożenie działań usprawniających postępowania, w tym uproszczenie procedur, digitalizację i przyspieszenie obsługi wniosków o pobyt i pracę, 3) przekazanie informacji statystycznej dotyczącej liczby prowadzonych spraw, średniego czasu oczekiwania oraz obciążenia pracowników w OUW w latach 2023-2024, 4) podjęcie nadzoru systemowego ze strony Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji nad wyrównaniem standardów legalizacji pobytu w skali kraju – tak aby miejsce zamieszkania nie decydowało o długości postępowania. Nieefektywna organizacja legalizacji pobytu to dziś realne zagrożenie dla gospodarki województwa i lokalnego rynku pracy. Utrzymywanie stanu bezczynności administracyjnej przez wiele miesięcy nie tylko narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz zasady demokratycznego państwa prawa, ale godzi również w interes publiczny, społeczny i ekonomiczny. Konkludując, karta pobytu - dla cudzoziemców to najważniejszy dokument. W teorii cudzoziemcy powinni go otrzymać w ciągu 60 dni, a w praktyce - czekają miesiącami, a nawet latami. Ten „pożądany” dokument otwiera drogę do wielu marzeń. Brak dokumentu - to poważne utrudnienia w codziennym życiu, nie tylko dla cudzoziemców, ale dla naszych przedsiębiorców. W związku z powyższym zwracam się Pana Ministra z następującymi pytaniami: Czy ministerstwo planuje zwiększenie finansowania lub liczby etatów dla urzędów wojewódzkich, w szczególności dla Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego? Czy planowana jest nowelizacja przepisów, które realnie skrócą czas oczekiwania na decyzję legalizacyjną do poziomu zgodnego z przepisami? Poseł na Sejm RP Witold Zembaczyński

Odpowiedź na interpelację w sprawie terminów rozpatrywania wniosków cudzoziemców w urzędach wojewódzkich Odpowiedź na interpelację nr 11055 w sprawie terminów rozpatrywania wniosków cudzoziemców w urzędach wojewódzkich Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk Warszawa, 08-08-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 11055 pana posła Witolda Zembaczyńskiego w sprawie terminów rozpatrywania wniosków cudzoziemców w urzędach wojewódzkich uprzejmie przedstawiam poniższe informacje. Odnosząc się do kwestii zwiększenia finansowania lub liczby etatów dla urzędów wojewódzkich, na wstępie pragnę podkreślić, że resort spraw wewnętrznych i administracji dostrzega wyzwania jakie stoją przed urzędami wojewódzkimi (UW), w tym także przed Wydziałem Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Opolskiego UW, w zakresie spraw dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców. Jednym z warunków sprostania aktualnym potrzebom w ww. zakresie jest konieczność wzmocnienia obsady kadrowej wydziałów właściwych w sprawach cudzoziemców w urzędach wojewódzkich. Jednocześnie informuję, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) od lat podejmuje stałe i wieloaspektowe działania mające na celu poprawę sytuacji w poszczególnych urzędach wojewódzkich, m.in. w formie wzmocnienia urzędów wojewódzkich w zakresie etatowo-finansowym. Obecne kierownictwo MSWiA każdorazowo wspiera starania wojewodów o pozyskanie nowych etatów na realizację zadań związanych z obsługą wniosków cudzoziemców i prowadzeniem postępowań o wydanie zezwolenia na pobyt i pracę. Przedmiotowe wsparcie udzielane jest także wojewodzie opolskiemu. W tym miejscu pragnę wskazać, że minister spraw wewnętrznych i administracji otrzymał do wiadomości pismo wojewody opolskiego skierowane do ministra – członka Rady Ministrów, szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (KPRM) w sprawie przyznania środków z rezerwy celowej (poz. 19) na zwiększenie wynagrodzeń na realizację zadań z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców. W związku z powyższym wystąpiłem z pismem do ministra – członka Rady Ministrów, szefa KPRM z informacją, że sytuacja w Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Opolskiego UW, zarówno w zakresie obsady kadrowej, jak też liczby procedowanych spraw, jest trudna i w sposób oczywisty uzasadnia wniosek złożony przez wojewodę opolskiego, a minister spraw wewnętrznych i administracji w pełni popiera przedmiotowy wniosek wojewody. Chciałbym jednocześnie poinformować, że w czerwcu 2025 r. ze środków FAMI zostały przeznaczone dodatkowe środki na wzmocnienie etatowe urzędów wojewódzkich w celu przyspieszenia rozpatrywania spraw dotyczących cudzoziemców. W celu poprawy sytuacji w resorcie spraw wewnętrznych i administracji został przygotowany projekt ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw [1] . Celem przedmiotowego projektu jest zmiana sposobu składania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały oraz zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej (UE), a w przypadku wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy również z obowiązkowymi załącznikami formalnymi, przez zastąpienie obowiązku złożenia ww. wniosków w formie papierowej podczas osobistego stawiennictwa w urzędzie wojewódzkim obowiązkiem złożenia wskazanych wniosków w postaci elektronicznej z wykorzystaniem usługi online za pośrednictwem Modułu Obsługi Spraw. Z założenia powyższa zmiana ma na celu usprawnienie postępowania prowadzonego przez wojewodów w określonych sprawach cudzoziemców. Proces legislacyjny ww. projektu ustawy jest w toku, a wdrożenie do polskiego porządku prawnego przedmiotowych regulacji jest niezbędne do produkcyjnego uruchomienia technicznych rozwiązań zawierających się w systemie MOS 2.0. Dodatkowo należy wskazać, że przygotowywany projekt MOS 2.0 rozwija obecnie zawarte w MOS 1.0 rozwiązania o cyfryzację złożenia wniosku online za pośrednictwem portalu (bez konieczności drukowania). Dodany jest także elektroniczny formularz dotyczący zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Moduł Obsługi Spraw 2.0 umożliwi dodawanie załączników do wniosków oraz podpisywanie ww. wniosków wraz z załącznikami zaawansowanym podpisem elektronicznym (rozwiązanie login.gov.pl.). Portal dostarczy również rozwiązanie cyfrowe dla pracodawców, którzy są zobowiązani do uzupełnienia części wniosku dedykowanej pracodawcy. Z poważaniem z up. Maciej Duszczyk Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Numer w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów UD 163, dostępny pod linkiem: https://legislacja.gov.pl/projekt/12392202 . Według stanu na 7 sierpnia 2025 r. projekt został skierowany do Sejmu RP.