do ministra edukacji
w sprawie wykluczenia nauczycieli zatrudnionych w placówkach oświatowych, takich jak centra kształcenia zawodowego, z programów wsparcia cyfrowego
Zgłaszający: Urszula Augustyn, Jarosław Urbaniak, Piotr Adamowicz
Data wpływu: 17-07-2025
Szanowna Pani Minister!
Działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, składam interpelację w sprawie nierówności w dostępie do programów wsparcia cyfrowego dla nauczycieli. Interpelacja ta jest odpowiedzią na liczne sygnały płynące ze środowiska nauczycieli kształcenia zawodowego, którzy mimo realizacji kluczowych zadań dydaktycznych w systemie oświaty, są pomijani w ogólnokrajowych programach, takich jak Rządowy Program „Aktywna tablica” oraz „Laptop dla nauczyciela”.
Problem dotyczy wykwalifikowanej kadry pedagogicznej zatrudnionej w publicznych placówkach oświatowych, w szczególności w centrach kształcenia zawodowego (CKZ). Placówki te, choć stanowią integralny element systemu edukacji ponadpodstawowej, nie są uwzględniane w przepisach regulujących przyznawanie wsparcia, co odbierane jest jako dyskryminacja zawodowa części nauczycieli i hamuje rozwój nowoczesnego kształcenia, kluczowego dla polskiej gospodarki.
Podstawą zrozumienia mechanizmu wykluczenia jest analiza definicji zawartych w prawie oświatowym. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe w art. 2 pkt 4 jednoznacznie definiuje centra kształcenia zawodowego (CKZ) jako „publiczne placówki” wchodzące w skład systemu oświaty. Jednocześnie przepisy odróżniają pojęcie „placówki” od „szkoły”. Ta semantyczna dychotomia, choć klarowna w samej ustawie, staje się źródłem problemu w aktach wykonawczych i programach rządowych. Statuty poszczególnych CKZ potwierdzają ich status jako publicznych placówek oświatowych, jednostek organizacyjnych sektora finansów publicznych, które podlegają nadzorowi pedagogicznemu właściwego kuratora oświaty.
Analiza obowiązujących aktów prawnych prowadzi do wniosku, że wykluczenie nauczycieli CKZ nie jest wynikiem merytorycznej oceny ich roli, lecz konsekwencją systematycznego stosowania zawężającej terminologii. Ustawodawca, tworząc programy wsparcia, posługuje się najczęściej terminem „szkoła”, nie uwzględniając istnienia innych, równie ważnych, ale odrębnie zdefiniowanych jednostek systemu oświaty. Brak frazy „lub placówkach” obok słowa „w szkołach” automatycznie, z mocy prawa, wyklucza nauczycieli CKZ, mimo że ich praca jest nierozerwalnie związana z edukacją uczniów tychże szkół ponadpodstawowych. Wskazuje to na techniczną lukę legislacyjną, a nie na świadomą decyzję polityczną.
Podstawą prawną programu „Laptop dla nauczyciela” jest ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o wsparciu rozwoju kompetencji cyfrowych nauczycieli. Jej art. 2 ust. 1 pkt 2 precyzyjnie ogranicza krąg beneficjentów do nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych pozostających w stosunku pracy „w publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych i ponadpodstawowych oraz w publicznych szkołach artystycznych”. Brak w tym przepisie terminu „placówki” jest jednoznaczny z prawnym wykluczeniem nauczycieli CKZ. Rozporządzenia wykonawcze do ustawy mogą jedynie doprecyzowywać grupy nauczycieli wewnątrz tak zdefiniowanego katalogu (np. poprzez wskazanie kolejności wsparcia dla poszczególnych typów szkół), ale nie mają mocy prawnej, by rozszerzyć go o kategorie podmiotów pominięte w ustawie.
Warto zauważyć, że program ten był już nowelizowany w celu włączenia kolejnych grup nauczycieli, co świadczy o jego elastyczności i stanowi ważny precedens. Interwencje Związku Nauczycielstwa Polskiego oraz parlamentarzystów doprowadziły do objęcia wsparciem kolejnych roczników, co pokazuje, że problem wykluczeń jest szerszy i dotyczy także innych grup, np. nauczycieli wychowania przedszkolnego czy przebywających na urlopach dla poratowania zdrowia.
Podobny mechanizm wykluczenia występuje w rządowym programie rozwijania szkolnej infrastruktury oraz kompetencji uczniów i nauczycieli – „Aktywna tablica”. Rozporządzenie Rady Ministrów regulujące ten program w § 2 definiuje katalog uprawnionych podmiotów, wymieniając przede wszystkim „szkoły podstawowe” i „szkoły ponadpodstawowe”. Co prawda katalog ten zawiera pewne wyjątki, takie jak specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, jednak są one wymienione wprost. Zgodnie z zasadą a contrario placówki niewymienione w tym zamkniętym katalogu, w tym centra kształcenia zawodowego, są z programu wyłączone. Dodatkowo, sam cel programu, określony jako „rozwijanie szkolnej infrastruktury”, poprzez użycie przymiotnika „szkolnej” dodatkowo zawęża jego zakres.
Problem ten nie jest jednorazowy, lecz ma charakter systemowy. Użycie zawężającej terminologii w programie „Aktywna tablica”, który funkcjonuje od lat, stało się wzorcem powielonym w nowszym programie „Laptop dla nauczyciela”. Sugeruje to istnienie w procesie legislacyjnym utrwalonego schematu redakcyjnego, który nie uwzględnia specyfiki i istnienia placówek oświatowych niebędących szkołami. Brak korekty tego schematu spowoduje, że każdy przyszły program wsparcia dla nauczycieli będzie prawdopodobnie powielał ten sam błąd, pogłębiając marginalizację kadr kształcenia zawodowego.
W związku z przedstawioną powyżej argumentacją zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Z wyrazami szacunku
w sprawie wykluczenia nauczycieli zatrudnionych w placówkach oświatowych, takich jak centra kształcenia zawodowego, z programów wsparcia cyfrowego
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 11-08-2025
Szanowna Pani Poseł, Szanowni Panowie Posłowie,
odpowiadając na pytania Państwa Posłów zawarte w interpelacji nr 11049 z dnia 21 lipca 2025 r., dotyczące wykluczenia nauczycieli zatrudnionych w placówkach oświatowych, takich jak centra kształcenia zawodowego, z programów wsparcia cyfrowego, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Program Laptop dla Nauczyciela jest realizowany w ramach inwestycji C2.1.2 Wyrównanie poziomu wyposażenia szkół w przenośne urządzenia multimedialne – inwestycje związane ze spełnieniem minimalnych standardów sprzętowych, finansowanej z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (dalej jako: „KPO”). Zgodnie z założeniami KPO, realizowane wsparcie, o którym mowa w ustawie o wsparciu rozwoju kompetencji cyfrowych nauczycieli[1], ma przede wszystkim zapewnić wzmocnienie odporności szkół podstawowych i ponadpodstawowych na zakłócenia funkcjonowania, spowodowane takimi sytuacjami, jak pandemia COVID-19.
Na etapie opracowywania wsparcia w ramach KPO zaplanowano objecie nim tylko nauczycieli szkół dla dzieci i młodzieży. Z tego względu, jeśli w strukturze danego Centrum Kształcenia Zawodowego (CKZ) nie ma szkół, to nauczyciele w nim zatrudnieni nie są uprawnieni do wsparcia. Jednakże, jeżeli CKZ ma w strukturze szkoły objęte programem i osoba zatrudniona w CKZ ma status nauczyciela, to nauczyciel może się ubiegać o wsparcie w programie.
Dzięki wysiłkom Ministra Edukacji, w 2024 r. pozyskano, w ramach rewizji KPO, dodatkowe środki (ok. 40 mln euro) na wsparcie dla nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej (klasy I-III).
Od 2024 r. działania zmierzające do wsparcia polskich szkół w zakresie cyfryzacji edukacji są realizowane zgodnie z opracowaną w Ministerstwie Edukacji Narodowej Polityką Cyfrowej Transformacji Edukacji (dalej - PCTE) przyjętą Uchwałą Nr 98 Rady Ministrów w dniu 12 września 2024 r. [2] Jest to dokument programowy, który wskazuje nie tylko cele, jakie chcemy osiągnąć, tworząc cyfrowy ekosystem dla edukacji, ale i narzędzia do ich realizacji. PCTE zakłada wiele przedsięwzięć, dotyczących m.in. kształcenia i doskonalenia nauczycieli, zapewnienia uczniom i nauczycielom odpowiedniego sprzętu oraz dostępu do szybkiego i bezpiecznego Internetu, jak i powołania w szkołach koordynatorów cyfrowej edukacji, których głównym zadaniem będzie wsparcie innych nauczycieli w skutecznym wdrażaniu nowoczesnych technologii w proces kształcenia.
Obecnemu rządowi udało się uruchomić znaczne środki na inwestycje przewidziane w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności [3] (dalej - KPO), W efekcie MEN, we współpracy z Ministerstwem Cyfryzacji, realizuje w latach 2025-2026 szeroki program wsparcia w zakresie doposażenia szkół w nowoczesne technologie. Informacja na temat tego programu, wraz z listami objętych wsparciem szkół, jest dostępna na stronie MEN pod adresem:
https://www.gov.pl/web/edukacja/wyposazenie-dla-szkol-do-nauki-zdalnej-oraz-pracowni-ai-i-stem
Inwestycjom polegającym na zakupie i dostarczeniu do szkół sprzętu komputerowego oraz modernizacji szkolnej sieci LAN finansowanych w ramach KPO towarzyszą też m.in. szkolenia nauczycieli, rozwijanie oferty bezpłatnych cyfrowych materiałów edukacyjnych, czy poszerzanie usług cyfrowych wspierających procesy edukacyjne. Wybrane działania obrazuje poniższa tabela:
| Nazwa działania |
Skrócony opis |
Szacowany budżet/źródło finansowania |
| Internet |
Wsparcie w zakresie podnoszenia jakości wewnątrzszkolnych sieci LAN dla 30 000 sal lekcyjnych |
KPO – ok. 430 mln zł |
| Sprzęt dla szkół (w tym komputery przenośne dla uczniów) i wsparcie dla nauczycieli |
1. Co najmniej 553 336 bonów dla nauczycieli na zakup komputera przenośnego i co najmniej 735 000 szt. laptopów, laptopów przeglądarkowych i tabletów dla szkół do dyspozycji uczniów. |
KPO – ok. 4,6 mld zł |
| Rozwój cyfrowych umiejętności nauczycieli |
Szkolenia dla nauczycieli szkół podstawowych i ponadpodstawowych na poziomie zaawansowanym, w tym szkolenia dla koordynatorów cyfrowych i szkolenia z AI (łącznie ponad 86 tys. przeszkolonych nauczycieli) |
Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (dalej – FERS) – ok. 91 mln zł. |
| Bezpłatne cyfrowe materiały edukacyjne |
Rozwijanie oferty bezpłatnych cyfrowych materiałów edukacyjnych dla uczniów i nauczycieli, udostępnianych na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej (www.zpe.gov.pl) |
FERS – ok. 350 mln zł |
| E- narzędzia, platformy edukacyjne |
Rozwijanie oferty bezpłatnych platform i narzędzi edukacyjnych do użytku przez szkoły/uczniów/nauczycieli, w tym: Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej, platformy wspierającej prowadzenie oceny funkcjonalnej w systemie oświaty oraz wsparcie edukacyjno-specjalistyczne, portalu doradztwa zawodowego, narzędzi informatycznych wspierających cyfryzację procesów edukacyjnych, egzaminów zewnętrznych, dostęp do danych oświatowych. |
FERS – ok. 150 mln zł |
| mLegitymacje dla ucznia i nauczyciela |
Udostępnienie dla uczniów i dla nauczycieli usługi, umożliwiającej korzystanie w aplikacji mObywatel z cyfrowych wersji legitymacji szkolnych i nauczycielskich |
Budżet państwa |
| AI w edukacji |
Projekt zeszyt.online, realizowany przez MEN we współpracy z Politechniką Warszawską - wspieranie nauczania matematyki z wykorzystaniem narzędzi opartych na AI. |
Projekt zeszyt online - koszt 6 mln zł - budżet państwa. |
Warto podnieść, że 1 sierpnia br. ruszyła III edycja programu „Laptop dla nauczyciela”, dzięki której wszyscy uprawnieni nauczyciele, wychowawcy oraz inni pracownicy pedagogiczni, którzy byli uprawnieni do otrzymania wsparcia, lecz dotąd go nie uzyskali, mogą ponownie, w okresie od 1 sierpnia do 1 września br., złożyć wniosek o przyznanie bonu o wartości 2,5 tys. zł na zakup laptopa - informacje o tym programie są dostępne na stronie MEN pod adresem: https://www.gov.pl/web/edukacja/bon-na-laptop-dla-nauczyciela--iii-edycja
Minister Edukacji udostępnia również uczniom i nauczycielom Zintegrowaną Platformę Edukacyjną - bezpłatne narzędzie informatyczne, z którego mogą korzystać nauczyciele do prowadzenia zajęć i realizacji projektów edukacyjnych oraz uczniowie do samodzielnej nauki lub poszerzania swojej wiedzy. Zintegrowana Platforma Edukacyjna to również miejsce, w którym Minister Edukacji udostępnia szkołom bezpłatne, cyfrowe materiały edukacyjne, umożliwiające realizację podstawy programowej dla obowiązkowych zajęć edukacyjnych na wszystkich etapach edukacji. Dzięki aktywności MEN dostawca CANVA udostępnił nieodpłatnie uczniom i nauczycielom poprzez ZPE oprogramowanie do projektowania graficznego online[4] oraz innym instytucjom systemu oświaty spoza ZPE, takim jak placówki doskonalenia nauczycieli, biblioteki pedagogiczne, poradnie psychologiczno-pedagogiczne.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że Minister Edukacji pracuje nad przedsięwzięciem, które pozwoli na wsparcie takich jednostek systemu oświaty, jak CKZ. Jest nim Rządowy program wspierania organów prowadzących szkoły i placówki w rozwijaniu umiejętności cyfrowych dzieci i młodzieży na lata 2025-2029 - „Cyfrowy Uczeń”. Więcej informacji na temat programu dostępnych jest pod linkiem: https://www.gov.pl/web/premier/projekt-uchwaly-rady-ministrow-w-sprawie-rzadowego-programu-wspierania-organow-prowadzacych-szkoly-i-placowki-w-rozwijaniu-umiejetnosci-cyfrowych-dzieci-i-mlodziezy-na-lata-20252029--cyfrowy-uczen.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o wsparciu rozwoju kompetencji cyfrowych nauczycieli (Dz. U. z 2024 r. poz. 1771)
[2] (Dz. U. poz. 812)
[3] Dokument programowy UE sporządzony na podstawie Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającym Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz. U. UE L 57 z 18.2.2021) oraz odpowiednich wytycznych KE
[4] https://zpe.gov.pl/a/canva---materialy-instrukcje-aktualnosci-newsletter/DswQ4WWps