Interpelacja w sprawie ograniczeń w dostępie cudzoziemców do szkół policealnych w związku z nowelizacją przepisów w tym zakresie

Interpelacja w sprawie ograniczeń w dostępie cudzoziemców do szkół policealnych w związku z nowelizacją przepisów w tym zakresie Interpelacja nr 10951 do ministra edukacji w sprawie ograniczeń w dostępie cudzoziemców do szkół policealnych w związku z nowelizacją przepisów w tym zakresie Zgłaszający: Maja Ewa Nowak, Barbara Okuła, Ewa Szymanowska Data wpływu: 14-07-2025 Szanowna Pani Minister, do mojego biura poselskiego zwracają się przedstawiciele szkół policealnych z informacją o poważnych problemach związanych z rekrutacją uczniów z Ukrainy na nowy rok szkolny 2025/2026. Zgodnie z art. 165 ust. 5a ustawy Prawo oświatowe w związku z art. 31 i 39 pkt 3 ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 622) od dnia 1 września 2025 r. do szkół policealnych nie będą mogli być przyjmowani cudzoziemcy, którzy nie posiadają certyfikatu znajomości języka polskiego na poziomie B1 wydanego przez Państwową Komisję ds. Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego. Ustawa została ogłoszona w Dzienniku Ustaw dopiero 12 maja 2025 r., co spowodowało brak możliwości zapisania się przez osoby zainteresowane na czerwcowy egzamin certyfikacyjny. Tym samym osoby, które zamierzały podjąć naukę w szkołach policealnych od września 2025 r., nie mają obecnie żadnej szansy na zdobycie wymaganego dokumentu w terminie przyjętym w ustawie. W odpowiedzi na interpelację poselską nr 8564 Pana Posła Marcina Józefaciuka Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało, że w ostatnich latach naukę w szkołach policealnych w Polsce rozpoczynało ponad 50 tysięcy cudzoziemców rocznie, a w samej sesji egzaminacyjnej lato 2024 egzamin zawodowy zdało 11 435 cudzoziemców. Skala zjawiska pokazuje, jak istotny problem generują nowe przepisy, zwłaszcza wobec faktu braku okresu przejściowego lub elastyczniejszych form potwierdzenia znajomości języka. W tym kontekście należy również wyraźnie podkreślić, że umożliwienie cudzoziemcom kształcenia się w szkołach policealnych i zdobywania kwalifikacji zawodowych w Polsce — szczególnie w zawodach deficytowych — leży przede wszystkim w interesie gospodarczym naszego państwa. Polska, zmagająca się z poważnymi wyzwaniami demograficznymi oraz rosnącym zapotrzebowaniem na pracowników w wielu sektorach, nie może sobie pozwolić na dalsze ograniczanie źródeł uzupełniania braków kadrowych. W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej posiada dane dotyczące tego, ilu cudzoziemców nie będzie mogło zapisać się do szkoły policealnej od 1 września 2025 r. w związku z wejściem w życie obowiązku posiadania certyfikatu językowego na poziomie B1? Czy ministerstwo posiada dane dotyczące tego, ilu cudzoziemców nie uzyska w związku z tym kwalifikacji zawodowych oraz w jakich zawodach? Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje wprowadzenie jakichkolwiek zmian w przepisach dotyczących ww. obowiązku, np. rozszerzenia katalogu dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego na poziomie B1 — na wzór rozwiązań projektowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla cudzoziemców ubiegających się o przyjęcie na studia? Czy prawdą jest, że do szkoły policealnej nie będą mogli zapisać się cudzoziemcy, którzy ukończyli w Polsce szkołę i nie uzyskali świadectwa dojrzałości (np. uczniowie objęci obecnie obowiązkiem nauki lub absolwenci szkół policealnych planujący kontynuację nauki na innym kierunku), jeśli nie posiadają certyfikatu językowego na poziomie B1? Mając na uwadze wagę sprawy oraz jej wpływ na sytuację edukacyjną tysięcy cudzoziemców w Polsce, uprzejmie proszę o pilne udzielenie odpowiedzi.

Odpowiedź na interpelację w sprawie ograniczeń w dostępie cudzoziemców do szkół policealnych w związku z nowelizacją przepisów w tym zakresie Odpowiedź na interpelację nr 10951 w sprawie ograniczeń w dostępie cudzoziemców do szkół policealnych w związku z nowelizacją przepisów w tym zakresie Odpowiadający: minister edukacji Barbara Nowacka Warszawa, 08-08-2025 Szanowne Panie Posłanki, w odpowiedzi na pytania, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień: „Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej posiada dane dotyczące tego, ilu cudzoziemców nie będzie mogło zapisać się do szkoły policealnej od 1 września 2025 r. w związku z wejściem w życie obowiązku posiadania certyfikatu językowego na poziomie B1?” Stosownie do art. 165 ust. 5a ustawy - Prawo oświatowe [1] , który wejdzie w życie z dniem 1 września 2025 r., osoby niebędące obywatelami polskimi, o których mowa w ust. 3 i 5, będą mogły podjąć naukę w publicznych szkołach policealnych oraz niepublicznych szkołach policealnych pod warunkiem przedłożenia certyfikatu potwierdzającego znajomość języka polskiego , o którym mowa w art. 11a ust. 2 ustawy o języku polskim [2] , co najmniej na poziomie biegłości językowej B1. Wymóg ten będzie zatem obowiązywał cudzoziemców rozpoczynających kształcenie w szkole policealnej od 1 września roku szkolnego 2025/2026. Osoby niebędące obywatelami polskimi, o których mowa w art. 165 ust. 3 ustawy – Prawo oświatowe, które na warunkach dotyczących obywateli polskich korzystają z nauki publicznych szkołach policealnych to: obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, a także członkowie ich rodzin posiadający prawo pobytu lub prawo stałego pobytu; osoby pochodzenia polskiego w rozumieniu przepisów o repatriacji; osoby, którym udzielono zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; osoby posiadające ważną Kartę Polaka; osoby, dla których uprawnienie takie wynika z umów międzynarodowych; osoby, którym nadano status uchodźcy, oraz członkowie ich rodzin; osoby posiadające zgodę na pobyt tolerowany; osoby, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych, oraz członkowie ich rodzin; osoby, którym udzielono ochrony uzupełniającej, oraz członkowie ich rodzin; osoby korzystające z ochrony czasowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; osoby, którym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielono zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej; osoby, którym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielono zezwolenia na pobyt czasowy w związku z okolicznością, o której mowa w art. 127, art. 137a, art. 159 ust. 1, art. 176 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 lub 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach [3] ; osoby, które ubiegają się o udzielenie ochrony międzynarodowej, oraz członkowie ich rodzin; osoby, które posiadają kartę pobytu z adnotacją ,,dostęp do rynku pracy'', wizę Schengen lub wizę krajową wydaną w celu wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Osoby niebędące obywatelami polskimi niewymienione w ust. 3, o których mowa w art. 165 ust. 5 ustawy – Prawo oświatowe, mogą korzystać z nauki w publicznych szkołach dla dorosłych, publicznych szkołach policealnych, publicznych szkołach artystycznych, publicznych placówkach i publicznych kolegiach pracowników służb społecznych oraz z kształcenia ustawicznego w formie kwalifikacyjnych kursów zawodowych: jako stypendyści otrzymujący stypendium przyznane przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania; jako stypendyści otrzymujący stypendium przyznane przez organ prowadzący szkołę lub placówkę, przez dyrektora szkoły lub placówki; na warunkach odpłatności. Ministerstwo Edukacji Narodowej nie posiada informacji i nie dysponuje instrumentami pozwalającymi na zbieranie danych dotyczących liczby cudzoziemców, którzy od dnia 1 września 2025 r. nie będą mogli podjąć nauki w publicznych szkołach policealnych oraz niepublicznych szkołach policealnych w związku z brakiem możliwości przedłożenia certyfikatu potwierdzającego znajomość języka polskiego na poziomie co najmniej B1. Natomiast po rozpoczęciu roku szkolnego 2025/2026, na podstawie danych przekazywanych przez szkoły do SIO w ramach obowiązujących sprawozdań, możliwe będzie określenie liczby cudzoziemców, którzy podjęli naukę w szkołach policealnych już z uwzględnieniem wymogu udokumentowania znajomości języka polskiego na poziomie B1. „Czy Ministerstwo posiada dane dotyczące tego, ilu cudzoziemców nie uzyska w związku z tym kwalifikacji zawodowych oraz w jakich zawodach?” Ministerstwo Edukacji Narodowej nie gromadzi danych o charakterze hipotetycznym. Analogicznie jak w przypadku pytania pierwszego nie ma możliwości przewidzenia motywacji i zachowań dorosłych cudzoziemców w kontekście ich planów edukacyjnych, w tym decyzji o podjęciu kształcenia w szkole policealnej. Oddzielną kwestią pozostaje fakt, że nie wszyscy obcokrajowcy, którzy podejmują kształcenie w szkole policealnej, kontynuują naukę do jej ukończenia, przystępują do egzaminów zawodowych oraz zdają egzaminy zawodowe. Należy mieć na uwadze, że samo ukończenie szkoły policealnej i uzyskanie świadectwa ukończenia tej szkoły nie jest jednoznaczne z uzyskaniem kwalifikacji zawodowych. Kwalifikacje zawodowe, czy to specjalisty czy technika w danym zawodzie nauczanym na poziomie szkoły policealnej, słuchacz tej szkoły uzyskuje dopiero po pomyślnym zdaniu egzaminów zawodowych. „Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje wprowadzenie jakichkolwiek zmian w przepisach dotyczących ww. obowiązku, np. rozszerzenie katalogu dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego na poziomie B1 — na wzór rozwiązań projektowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla cudzoziemców ubiegających się o przyjęcie na studia (projekt: )? „ Urzędowym poświadczeniem znajomości języka polskiego jako obcego jest certyfikat znajomości języka polskiego wydawany przez Państwową Komisję do spraw Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego. Cudzoziemiec może uzyskać urzędowe poświadczenie znajomości języka polskiego jako obcego po zdaniu egzaminu z języka polskiego jako obcego lub bez konieczności zdania egzaminu, po spełnieniu jednego z wymagań określonych w art. 11a ust. 4 ustawy o języku polskim. Stosownie do art. 11a ust. 4 ustawy o języku polskim, cudzoziemiec, który: uzyskał stopień doktora na podstawie rozprawy doktorskiej napisanej i obronionej w języku polskim w uczelni lub podmiocie, działających w systemie szkolnictwa wyższego i nauki Rzeczypospolitej Polskiej albo ukończył: studia prowadzone w języku polskim w uczelni działającej w systemie szkolnictwa wyższego i nauki Rzeczypospolitej Polskiej albo szkołę ponadgimnazjalną, szkołę ponadpodstawową, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. a, b lub e ustawy – Prawo oświatowe, lub szkołę artystyczną realizującą kształcenie ogólne w zakresie liceum ogólnokształcącego, działającą w systemie oświaty Rzeczypospolitej Polskiej, oraz posiada świadectwo dojrzałości , albo szkołę, o której mowa w art. 8 ust. 5 pkt 1 lit. a lub pkt 2 lit. c ustawy - Prawo oświatowe, na poziomie liceum ogólnokształcącego, albo szkołę funkcjonującą w systemie oświaty innego państwa prowadzącą nauczanie języka polskiego i innych przedmiotów w języku polskim, oraz posiada wykształcenie średnie, albo szkołę europejską działającą na podstawie Konwencji o Statucie Szkół Europejskich, sporządzonej w Luksemburgu dnia 21 czerwca 1994 r. [4] oraz posiada dyplom EB (European Baccalaureate), o którym mowa w art. 93 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia o systemie oświaty [5] , uwzględniający wynik egzaminu z języka polskiego jako języka ojczystego, albo formę nauczania prowadzoną przez organizację społeczną zarejestrowaną za granicą lub przez inny podmiot zagraniczny, w której jest prowadzone za granicą nauczanie języka polskiego lub innych przedmiotów w języku polskim, i pobierał naukę języka polskiego lub innych przedmiotów w języku polskim przez co najmniej 11 lat - może otrzymać, na wniosek, certyfikat potwierdzający znajomość języka polskiego na poziomie B1, bez konieczności zdania egzaminu. Nie planuje się poszerzenia katalogu dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego. „Czy prawdą jest, że do szkoły policealnej nie będą mogli zapisać się cudzoziemcy, którzy ukończyli w Polsce szkołę i nie uzyskali świadectwa dojrzałości (np. uczniowie objęci obecnie obowiązkiem nauki lub absolwenci szkół policealnych planujący kontynuację nauki na innym kierunku), jeśli nie posiadają certyfikatu językowego na poziomie B1?” Zgodnie z art. 165 ust. 5a ustawy - Prawo oświatowe, cudzoziemcy mogą korzystać z nauki w publicznych szkołach policealnych oraz niepublicznych szkołach policealnych pod warunkiem przedłożenia certyfikatu znajomości języka polskiego, o którym mowa w art. 11a ust. 2 ustawy o języku polskim, co najmniej na poziomie biegłości językowej B1. Osoba, która ukończyła szkołę ponadgimnazjalną, szkołę ponadpodstawową, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. a, b lub e ustawy – Prawo oświatowe, lub szkołę artystyczną realizującą kształcenie ogólne w zakresie liceum ogólnokształcącego, działającą w systemie oświaty Rzeczypospolitej Polskiej, oraz posiada świadectwo dojrzałości, może otrzymać, na wniosek, certyfikat potwierdzający znajomość języka polskiego na poziomie B1, bez konieczności zdania egzaminu. Osoba, która ukończyła szkołę ponadgimnazjalną, szkołę ponadpodstawową lub szkołę artystyczną realizującą kształcenie ogólne w zakresie liceum ogólnokształcącego, działającą w systemie oświaty Rzeczypospolitej Polskiej, lecz nie posiada świadectwa dojrzałości, może uzyskać urzędowe poświadczenie znajomości języka polskiego jako obcego po zdaniu egzaminu z języka polskiego jako obcego. Z poważaniem Barbara Nowacka Minister Edukacji [1] Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 1556 [3] Dz. U. z 2024 r. poz. 769 z późn. zm. [4] Dz. U. z 2005 r. poz. 10 i 11 [5] Dz. U. z 2025 r. poz. 881