do ministra finansów
w sprawie momentu utraty prawa do opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek w podatku dochodowym od osób prawnych
Zgłaszający: Sławomir Mentzen
Data wpływu: 14-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się do Pana z interpelacją poselską w sprawie wątpliwości dotyczącej momentu utraty prawa do opodatkowania w reżimie ryczałtu od dochodów spółek (dalej jako: estoński CIT) w przypadku, gdy podatnik spełni jakąkolwiek przesłankę z art. 28k ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej jako: ustawa o CIT) w trakcie roku podatkowego.
Przykładowo, zgodnie z art. 28k ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT:
„przepisów dotyczących estońskiego CIT nie stosuje się do (…) podatników postawionych w stan upadłości lub likwidacji“.
Z kolei przepisy dotyczące momentu utraty prawa do opodatkowania estońskim CIT zostały uregulowane w art. 28l ustawy o CIT.
Ustawodawca wskazuje w jakich sytuacjach podatnik traci prawo do opodatkowania z końcem bieżącego roku podatkowego (m.in. art. 28j ust. 1 pkt 2 i 3) oraz kiedy traci to prawo wstecznie, tzn. z końcem roku poprzedzającego rok podatkowy (m.in. 28j ust. 1 pkt 4-6).
W regulacjach tych nie odniesiono się jednak do sytuacji m.in. postawienia podatnika w stan upadłości/likwidacji lub spełnienia jakiejkolwiek innej przesłanki z art. 28k ustawy o CIT.
W przypadku stanu likwidacji lub upadłości można by argumentować, że spółka wypada z estońskiego CIT z chwilą otwarcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 6 ustawy o CIT, jeżeli z odrębnych przepisów wynika obowiązek zamknięcia ksiąg rachunkowych (sporządzenia bilansu) przed upływem przyjętego przez podatnika roku podatkowego, za rok podatkowy uważa się okres od pierwszego dnia miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych. W tym przypadku za następny rok podatkowy uważa się okres od dnia otwarcia ksiąg rachunkowych do końca przyjętego przez podatnika roku podatkowego. Z kolei zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o rachunkowości, księgi rachunkowe otwiera się na dzień rozpoczęcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości (odpowiednio księgi te zamyka się na dzień poprzedzający dzień postawienia jednostki w stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości). Zatem w tym przypadku nie dochodzi do niedopuszczalnej sytuacji, w której jeden rok podatkowy miałby mieć różne formy opodatkowania.
Jednak w pozostałych przypadkach wymienionych w art. 28k ustawy o CIT jest inaczej. Przykładowo, spółka może w trakcie roku podatkowego uzyskać status przedsiębiorstwa finansowego lub instytucji pożyczkowej. Ponadto w trakcie roku podatnik może rozpocząć działalność w specjalnej strefie ekonomicznej. Przepisy w żaden sposób nie rozstrzygają, w którym momencie podatnik traci prawo do estońskiego CIT w takich przypadkach.
Zgodnie z art. 2a ustawy Ordynacja podatkowa:
„Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika“.
W związku z ww. zasadą można najpewniej przyjąć, że w przypadku podatników, którzy np. zostaną postawieni w stan likwidacji/upadłości, osiągnęli dochód na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, stali się instytucją pożyczkową w trakcie roku podatkowego lub spełnili jakąkolwiek inną przesłankę z art. 28k ustawy o CIT – moment utraty prawa do opodatkowania w reżimie estońskiego CIT następuje z końcem bieżącego roku podatkowego.
Zwracam się jednak do Pana Ministra z następującym pytaniem:
Kiedy następuje utrata prawa do opodatkowania w reżimie estońskiego CIT w przypadku spełnienia przez podatnika jakiejkolwiek przesłanki z art. 28k ustawy o CIT w trakcie roku podatkowego?
Z wyrazami szacunku
Sławomir Mentzen