Interpelacja w sprawie trudnej sytuacji finansowej SKO w Elblągu i SKO w Olsztynie

Interpelacja w sprawie trudnej sytuacji finansowej SKO w Elblągu i SKO w Olsztynie Interpelacja nr 10890 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie trudnej sytuacji finansowej SKO w Elblągu i SKO w Olsztynie Zgłaszający: Andrzej Śliwka Data wpływu: 11-07-2025 Szanowny Panie Ministrze, na podstawie uchwały Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego nr XIII/249/25 z dnia 27 maja 2025 r. oraz pisma prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie narastających trudności finansowych samorządowych kolegiów odwoławczych (SKO) w województwie warmińsko-mazurskim, w szczególności jednostek w Elblągu i Olsztynie. Wskazane SKO pełnią niezwykle istotną funkcję w systemie ochrony praw obywatelskich – rozpatrują odwołania od decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych, stanowiąc realne ogniwo w procesie kontroli legalności działań administracji samorządowej. Działają niezależnie i bezstronnie. Z przekazanej korespondencji wynika jednak, że obecna sytuacja finansowa jednostek SKO w Elblągu i Olsztynie grozi poważnym ograniczeniem ich zdolności do dalszego funkcjonowania, a także może doprowadzić do: - destabilizacji kadrowej w związku z brakiem środków na godne wynagrodzenia, - pogorszenia jakości orzecznictwa w związku z niedoborami zasobów ludzkich i organizacyjnych, - ograniczenia dostępu do organu odwoławczego dla obywateli, - dalszej marginalizacji instytucji, które mają fundamentalne znaczenie dla państwa prawa. Z tego względu apeluję do Pana Ministra – jako organu nadzorczego wobec samorządowych kolegiów odwoławczych – o pilne podjęcie działań naprawczych oraz przekazanie niżej wymienionych informacji: Czy MSWiA monitoruje sytuację finansową SKO w Elblągu i Olsztynie oraz zgłaszało potrzebę zwiększenia środków budżetowych do Ministerstwa Finansów? Czy przewidywane są działania mające na celu systemowe wsparcie finansowe SKO w województwach, gdzie sytuacja jest szczególnie trudna? Czy resort planuje zwiększenie budżetów na wynagrodzenia pracowników SKO, które pozostają na poziomie demotywującym i powodującym odpływ kadr? Czy MSWiA rozważa opracowanie nowelizacji przepisów lub programu naprawczego dla SKO, który zagwarantuje ich trwałość i skuteczność działania? W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić społeczeństwu dostęp do szybkiej, sprawnej i niezależnej kontroli decyzji administracyjnych, jeśli obecna sytuacja SKO nie ulegnie poprawie? Ufam, że Pan Minister podejdzie do sprawy z należytą uwagą, ponieważ SKO to instytucje kluczowe dla obywateli, często jako ostatnia instancja przed sądem, a ich marginalizacja to cios dla zasad państwa prawa. Z poważaniem Andrzej Śliwka Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie trudnej sytuacji finansowej SKO w Elblągu i SKO w Olsztynie Odpowiedź na interpelację nr 10890 w sprawie trudnej sytuacji finansowej SKO w Elblągu i SKO w Olsztynie Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański Warszawa, 05-08-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 10890 Pana Posła Andrzeja Śliwki w sprawie trudnej sytuacji finansowej SKO [1] w Elblągu i SKO w Olsztynie , uprzejmie przedstawiam co następuje. Samorządowe kolegia odwoławcze, będące organami wyższego stopnia w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, są państwowymi jednostkami budżetowymi, finansowanymi z budżetu państwa w ramach odrębnych części budżetowych, których dysponentami są prezesi kolegiów. Sprawy finansowania samorządowych kolegiów odwoławczych, jako jednostek budżetowych, należą do zakresu działania Ministra Finansów, który współpracuje bezpośrednio z prezesami kolegiów w zakresie planowania i wykonania wydatków budżetu państwa w części 86, w tym w zakresie środków na wynagrodzenia w tych jednostkach. Prezesi kolegiów zgłaszają potrzeby w ww. obszarze do Ministra Finansów, jako właściwego organu realizującego zadania w zakresie systemu finansowania sfery budżetowej oraz finansowania jednostek realizujących zadania objęte budżetem państwa. W związku z przywołaną w niniejszej interpelacji uchwałą nr XIII/249/25 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 27 maja 2025 r. w sprawie przyjęcia stanowiska odnośnie sytuacji finansowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie i wyrażenia poparcia dla działań zmierzających do poprawy tej sytuacji, należy wskazać, że w ramach współpracy z resortem finansów Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) aktywnie wspiera starania o poprawę sytuacji finansowej ogółu samorządowych kolegiów odwoławczych. W związku z wykonywanym przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej, z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów, nadzorem nad działalnością administracyjną samorządowych kolegiów odwoławczych, w MSWiA są prowadzone prace analityczne, obejmujące m.in. monitorowanie sytuacji kadrowo-płacowej w ww. jednostkach, w tym zgłaszanych przez prezesów samorządowych kolegiów odwoławczych potrzeb w zakresie uzupełnienia obsady kadrowej i składu kolegiów. W ramach przedmiotowych prac jest analizowana także kwestia wysokości wynagrodzeń ogółu pracowników kolegiów, w tym prezesów, wiceprezesów i członków etatowych, w kontekście zasadności zgłaszanych w tym obszarze potrzeb oraz możliwości ich sfinansowania środkami pochodzącymi z budżetu państwa. Dane zbierane we ww. zakresie nie dają podstaw do oceny sytuacji kadrowo-płacowej w SKO w Elblągu i SKO Olsztynie, jako odbiegającej od sytuacji ogółu samorządowych kolegiów odwoławczych. Należy przy tym mieć na uwadze, że według danych Głównego Urzędu Statystycznego odnotowany w minionych latach poziom przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w samorządowych kolegiach odwoławczych przewyższał wartość tego wskaźnika dla całej administracji publicznej. Kwestie dotyczące wynagrodzenia pracowników samorządowych kolegiów odwoławczych, zarówno członków etatowych, jak i pracowników biur kolegiów, zostały uregulowane w ustawie z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw [2] . Zgodnie z przepisami przedmiotowej ustawy, kwoty bazowe i fundusz wynagrodzeń są odpowiednio waloryzowane o przyjęty na dany rok budżetowy średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej. Należy podkreślić, że zgodnie z przyjętą przez ustawodawcę propozycją rządową zaplanowany w ustawach budżetowych na lata 2024 i 2025 średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej wyniósł odpowiednio 120% i 105%. W konsekwencji kwoty bazowe dla etatowych członków kolegiów oraz fundusz wynagrodzeń dla pracowników biur wzrosły odpowiednio o 20% w 2024 r. i o 5% w 2025 r. W tym samym stopniu zwiększeniu uległo maksymalne wynagrodzenie pozaetatowych członków kolegiów. Należy wskazać, że w zakresie swojej właściwości MSWiA inicjuje niezbędne działania legislacyjne, służące zapewnieniu sprawnego wykonywania przez kolegia powierzonych im przez ustawodawcę zadań w zakresie kontroli orzecznictwa samorządowego. Efektem takich działań są m.in. dokonane w latach 2024 i 2025 nowelizacje rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie wielokrotności kwoty bazowej oraz szczegółowych zasad wynagradzania prezesa, wiceprezesa, pozostałych członków samorządowego kolegium odwoławczego i pracowników biura tego kolegium [3] . W wyniku dokonanych zmian zwiększono minimalne i maksymalne stawki wynagrodzenia zasadniczego pracowników biur kolegiów, co zapewniło możliwość podwyższenia wynagrodzeń w tej grupie zawodowej na poziomie odpowiadającym wzrostowi wynagrodzenia zasadniczego członków etatowych, w tym prezesów i wiceprezesów kolegiów, wynikającemu ze wzrostu kwoty bazowej w ustawach budżetowych na lata 2024 i 2025. Ponadto podwyższeniu o 25% uległ przyznawany pracownikom kolegiów dodatek funkcyjny. Z poważaniem z up. Tomasz Szymański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Samorządowe Kolegium Odwoławcze. [2] Dz. U. z 2024 r. poz. 1356. [3] Dz. U. z 2023 r. poz. 841, z późn. zm.